ESA-astronaut André Kuipers keert deze maand als eerste Nederlander terug naar de ruimte, voor een missie van ruim vijf maanden naar het internationale ruimtestation (ISS). Een droom van Kuipers gaat in vervulling: "De ruimte wordt mijn thuis."
De jongen
“Ik fantaseerde al heel jong over ruimteschepen en het heelal. Misschien ging ik daarin al verder dan mijn klasgenootjes. Mijn ouderlijk huis in Amsterdam lag dicht bij het hoge gebouw van Het Parool, voor mij een ruimteschip waar spannende dingen gebeurden. Ik herinner me hoorspelen op de radio, zoals Sprong in het Heelal, waarbij ik de mooiste voorstellingen had. Maar het begon met mijn oma, die sciencefictionboekjes meebracht van de ‘grote ruimteserie’ Perry Rhodan. Daardoor ontvlamde
mijn fascinatie voor ruimtevaart.”
De droom
“Van het Apollo-tijdperk herinnert iedereen zich de eerste voetstappen op de maan. Voor mij was een ander moment het indrukwekkendst. Als 12-jarig jongetje zag ik scherpe, surrealistische beelden van astronauten in een maanauto. Mensen waren niet op de maan om er alleen even rond te lopen. Ik was ervan overtuigd dat we daar gebouwen zouden neerzetten en er voor langere tijd zouden gaan wonen.”
De ambitie
“Als je zegt dat je astronaut wilt worden, denken mensen: dat lukt je toch niet. Misschien was ikzelf de grootste criticus van mijn ambitie. Ik dacht lang dat ik als brildrager geen kans maakte. Dat veranderde in 1981, toen de eerste lancering van de spaceshuttle op tv was. In een flits kwam John W. Young voorbij in de cockpit van dit futuristische ruimteveer. Hij droeg een bril...”
De kans
“Op deze kans had ik al die jaren gewacht. ESA wierf in 1990 astronauten. Uit heel Europa reageerden ruim 22.000 mensen. Een kwart werd gezien als serieuze kandidaat. Ik zat bij de top 25, maar werd niet gekozen, een flinke teleurstelling. Tegelijk met de afwijzing deelde ESA mee dat ze het team later mogelijk zou uitbreiden. De droom was dus nog niet voorbij. Ik werkte als onderzoeker voor ESA’s technisch centrum (ESTEC) in Noordwijk. Zo bleef ik zo nauw mogelijk betrokken bij de ruimtevaart.”
De selectie
“In 1998 werd ik alsnog geselecteerd, een opsteker. Ik wist dat het nog jaren zou duren voordat ik naar de ruimte kon. Ruimtemissies zijn schaars, zeker voor astronauten uit kleine Europese landen. Mijn Zweedse collega Christer Fuglesang wachtte veertien jaar op zijn eerste vlucht. Eerst zou ik als onderzoeker meevliegen in de spaceshuttle; uiteindelijk werd het een vlucht met de Sojoez naar het ISS. Daarvoor moest ik veel trainen in Sterrenstad, het trainingscentrum voor kosmonauten vlak bij Moskou. Rusland werd mijn tweede thuis.”
De vervulling
“In 2004 was ik elf dagen in de ruimte. Ik wilde elke dag optimaal benutten, slapen had geen prioriteit. De laatste dagen zette ik ’s nachts om de drie kwartier mijn wekker, zodat ik uit het raam kon kijken aan de dagkant van de aarde. De Sahara, de Cariben, riffen, gebergten, meren en zeeën: ik wilde zo veel mogelijk zien. Net gewend aan een zwevend bestaan, moest ik terug. Elf dagen was te kort.”
De toekomst
“De kans op een tweede, lange missie voor mij was klein. Maar het astronautenkorps werd kleiner, en dankzij de lancering van de Europese ISS-module Columbus in 2008 nam het aantal ruimtevluchten toe. In 2009 hoorde ik dat ik opnieuw naar het ISS zou reizen. Mijn wens is een ruimtewandeling te maken, zwevend in een ruimtepak - een ruimteschip op zich - rondom het ISS. Je bent volledig vrij, als een menselijke satelliet in een baan rond de aarde. Voor mijn vlucht staat geen ruimtewandeling
gepland, maar helemaal uitgesloten is het niet.”
De lange missie
“Alleen een lange vlucht biedt je de kans volledig te wennen aan de gewichtloze omstandigheden en het dagelijks leven in de ruimte. Ik ga er vijf maanden wonen. Zo lang ben ik in de afgelopen vijf jaar niet op één plek geweest. Mijn wens heeft een keerzijde: ik heb er jaren van mijn leven voor gegeven. Ik trainde in Rusland, de VS, Japan, Duitsland en Canada, ik was zelden thuis. Mijn vrouw heb ik weinig gezien, mijn twee jongste kinderen in fragmenten zien opgroeien. Was dat het waard? Ja! Ik ben astronaut, dit is wat ik wil.”
Volg André Kuipers tijdens zijn ruimtereis via zijn blog op onze site.
