lezen In het wild

Cecil werd een jaar geleden gedood: dit is er veranderd

Bekijk Sluit

lezen In het wild

In juli is het een jaar geleden dat Cecil, een volwassen mannetjesleeuw, werd gedood in het Hwange National Park in Zimbabwe.

Datum
Auteur
Lisa Dupuy/Traci Watson
Fotograaf
Brent Stapelkamp

Hij was het slachtoffer van trophy hunting. De gebeurtenis ontketende een hetze tegen boosdoener Walter Palmer en grote verontwaardiging over de jachtsport op bedreigd wild. Cecil, een dertienjarige leeuw, was een bekende onder natuurbeschermers en onderzoekers – het dier werd eerst door een pijl geraakt, en zo’n elf uur later doodgeschoten met een kogel. 

Het nieuws over de dood van Cecil werd razendsnel verspreid via social media. Palmer werd wereldwijd verguisd en zelfs bedreigd. De Oxford Wildlife Conservation Research Unit (Wildcru), het team onderzoekers dat Cecil had bestudeerd, kreeg ontelbare donaties. “Ik denk dat je kunt zeggen dat dit de grootste massale uiting van protest was tegen de trofeejacht die we ooit hebben gezien”, aldus directeur van dat instituut David MacDonald. “Veel mensen werden zich bewust van de bedreiging die die activiteit stelt voor wilde dieren, niet alleen leeuwen, maar alle bedreigde soorten.” Zo verscheen op onze website deze boze open brief aan Palmer, ‘De koning is dood’.

Die interesse in conservatie leidde tot meer onderzoek en politieke actie. Dit is er in het afgelopen jaar gebeurd.

Overheden pasten hun wetgeving rond trofeejacht aan. 
Frankrijk en Australië verboden de jacht en de import van de zogenaamde trofeeën door jagers. De Verenigde Staten – het land dat de meeste trofeeën importeert – zette strengere regels in voor de producten en voor de bescherming van de leeuwen. Aankomende herfst zullen 182 landen die deel uitmaken van CITES stemmen over een voorstel om de commerciële handel in Afrikaanse leeuwen en hun lichaamsdelen aan banden te leggen. Ook in Nederland werd een verbod ingesteld op de invoer van de jachtproducten. 

Wat er in Zimbabwe gebeurde? De overheid schorste de jacht op groot wild… voor een periode van welgeteld tien dagen.

Foto links: Cecil (liggend) voerde samen met een andere man – Jericho – een troep leeuwinnen en kinderen aan.
 

Luchtvaartmaatschappijen kwamen in actie.
Zelfs in de landen waar geen politieke maatregelen werden genomen om de trofeejacht aan te pakken, besloten commerciële bedrijven dat te doen. Het wordt voor jagers een stuk lastiger om hun geschoten opbrengst mee naar huis te nemen, want meer dan veertig luchtvaartmaatschappen hebben een transportverbod ingesteld of aangescherpt. Bedrijven als American Airlines, British Airways, JetBlue en Air Canada laten geen jachttrofeeën (meer) toe in hun toestellen. Het gaat om de lichaamsdelen en dierlijke producten van de grote vijf zoogdiersoorten van het Afrikaanse continent: de buffel, de leeuw, het luipaard, de neushoorn en de olifant. Jammer genoeg ondernam African Airways precies de tegengestelde actie; daar werd de ban (die gold sinds april 2015) juist weer opgeheven. 

Het publiek en onderzoekers verdiepten zich in trophy hunting.
In de VS alleen al gaan soms in één weekend tijd zeshonderd ‘vergunningen’ voor de trofeejacht onder de hamer. Deelnemers tellen enorme bedragen neer voor de documenten die hun toestemming geven een leeuw, neushoorn of zwarte beer af te schieten – volgens een recent rapport van de ngo International Fund for Animal Welfare gaat het om bedragen tussen de 24.000 en 71.000 dollar voor de Afrikaanse leeuwen. (Hier lees je meer over Amerikaanse jagers.)

Maar wat is precies de impact van deze naar verluid gereguleerde jacht? Veel organisaties die de vergunningen verstrekken, laten weten dat zij hiermee dierenpopulaties gezond én becshermd willen houden. Een deel van de opbrengst zou naar de natuurbescherming gaan. Er werden in het afgelopen jaar meerdere studies uitgevoerd, met uiteenlopende resultaten. In Tanzania en Zimbabwe bijvoorbeeld zou de trofeejacht een negatieve impact hebben gehad op de leeuwenpopulaties, bleek uit deze studie. Maar Namibië zou gelden als groot succes. Onderzoeker Craig Packer van de University of Minesota: “Over de jachtsport kunnen we niet één duidelijk oordeel vellen; het is niet volledig goed en niet volledig slecht. Als je een gemiddelde neemt van de activiteiten op het Afrikaanse continent, denk ik echter dat je uitkomt op een negatieve conclusie.” 

Links: een leeuwin wordt in gevangschap gehouden voor ‘canned hunting’. Foto rechts: jachttrofeeën. Foto: Max Whittaker.
Er was ook specifiek aandacht voor canned hunting.
Oftewel, het jagen op leeuwen die speciaal voor die reden in gevangschap worden gehouden. In de documentaire Blood Lions werd aangetoond dat de tot zevenduizend ‘boerderijleeuwen’ in Zuid-Afrika verschrikkelijk behandeld worden. Sinds de film uitkwam, heeft de Zuid-Afrikaans overheid zich gedistantieerd van de industrie; een overzichtsrapport van de IUCN, dat de stand van de leeuwen in het land opmaakte, was ook uiterst negatief over de praktijken. “De horror van de in gevangenschap opgejaagde leeuwen heeft helemaal niets met natuurbescherming of conservatie te maken”, lieten de auteurs weten.
Trailer van de documentaire ‘Blood Lions’ (2015).

Walter Palmer ging weer aan het werk.
Palmer, een tandarts, liet direct nadat het nieuws van Cecil’s dood bekend werd, weten dat hij niet op de hoogte was geweest van Cecil’s faam. Het dier was geliefd en kende een zekere publieke bekendheid, mede dankzij het onderzoekswerk van Wildcru. Palmer kreeg ervan langs op social media en moest zich een tijd lang koest houden. Uiteindelijk ging hij in september weer aan het werk. 

Volgens de Zimbabwaanse autoriteiten was Palmer overigens in het bezit van de juiste papieren, die hem toestonden een leeuw te schieten. Hij werd dus nooit officieel aangeklaagd door het land.

De troep van Cecil, een dertienjarig mannetje, bestond uit veertien nakomelingen, zoons en dochters.
Cecil’s welpen maken het goed!
Een lichtpuntje: het gaat goed met de familie die zich zonder Cecil moest zien te redden. Cecil en een ander mannetje, Jericho beschermden een groep dieren met veertien nakomelingen, waaronder acht welpen. Van die jonkies is één dier overleden, maar de rest van de leeuwen leeft nu veilig onder leiding van Jericho, laten de onderzoekers van Wildcru weten. Eventjes vreesden zij dat een andere mannetjesleeuw zich zou doen laten gelden en de jonge leeuwen zou doden om zo de leeuwinnen in de troep op te eisen. Dat is niet gebeurd. MacDonald: “Jericho doet het nu geweldig.” 

(Lees ook ons online dossier wildlife crime voor meer achtergrond.)


Bekijk ook

Ads for you!

Beste bezoeker,

We zien dat je waarschijnlijk een adblocker of andere software gebruikt die onze banners ontregelt.
Dat vinden we jammer, hiermee missen we inkomsten voor onze site die we hard nodig hebben.
Merk daarom onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel voor je tijd.
National Geographic Nederland/België

Sluiten