lezen Planeet aarde

Oceana: ‘Noordzee kan veel gezonder’

Bekijk Sluit

lezen Planeet aarde

Oceana, de grootste internationale organisatie voor zeebescherming, werkte tot nu toe in Amerika, Azië, zuidelijk Europa en de Oostzee. Nu gaat ze voor het eerst de Noordzee op. Ook daar is een wereld te winnen, stelt de expeditieleider.

Datum
Auteur
Pancras Dijk
Fotograaf
Pancras Dijk

Vrijdag is het onderzoeksschip Neptune vanuit de Amsterdamse haven vertrokken voor een twee maanden durende onderzoekscruise op de Noordzee. Wetenschappers aan boord gaan duiken en monsters verzamelen in dertien verschillende gebieden in de wateren van Nederland, Groot-Brittannië, Noorwegen en Denemarken. De expeditie wordt grotendeels betaald door de Nederlandse Postcode Loterij. Aan boord is onder meer een ROV, een onderwaterrobot die tot vierhonderd meter diepte zal duiken, en een lab voor nader onderzoek.

“Dit wordt onze 26ste expeditie”, zegt Lasse Gustavsson, uitvoerend directeur van Oceana in Europa. “En de eerste in de Noordzee.” De Noordzee is niet alleen de drukst bevaren zee ter wereld, maar ook de meest productieve: nergens wordt zoveel vis gevangen. “Er is al wel onderzoek verricht in de Noordzee, maar vooral door de olie- en gasindustrie, op zoek naar nieuwe, winbare velden. Wat ecosystemen betreft is er tot nu toe enkel nationaal onderzoek gedaan, en weinig in internationaal verband, zoals wij dat doen.” 

De Neptune vertrekt vrijdag voor een grote expeditie over de Noordzee. Over twee maanden, aan het eind van de onderzoekscruise, meert het schip aan in Rotterdam. Kaart: OCEANA

Duurzame visserij

Om te profiteren van reeds aanwezige kennis werkt Oceana samen met lokale partners. Voor de Noordzee zijn dat onder meer Stichting Anemoon en Duik de Noordzee Schoon. Oceana zelf, opgericht in 2001 en gezeteld in Washington, D.C., is een organisatie met zowel een wetenschappelijke doelstelling (het vergaren van kennis) als een activistische. “De regeringen in Europa hebben afgesproken dat er vanaf 2020 alleen nog duurzaam mag worden gevist, dat er niet méér mag worden gevangen dan dat de soorten zelf weer kunnen aanvullen. Wij zullen ze aan die afspraak herinneren en slagen ze er niet in die belofte na te komen, dan slepen we zo voor de rechter. Maar dan moeten we ons wel op wetenschappelijke feiten kunnen baseren en die verzamelen we op expedities als deze. Immers: 70 procent van de zee is nog altijd niet onderzocht door wetenschappers. Er is nog veel wat we niet weten.”

Met de ROV kunnen de onderzoekers van Oceana relatief eenvoudig grote stukken zeebodem afspeuren. De onderwaterobot heeft camera's aan boord en is voorzien van grijparmen om monsters te nemen. Foto: OCEANA/Juan Cuetos
(Lees ook: ‘Europese diepzee beter beschermd’.)

De Zweed Gustavsson benadrukt dat Oceana niet tegen visserij is. “Uit alle onderzoeken blijkt dat het instellen van zeereservaten een heilzame werking heeft op de gebieden eromheen. Sluit je bepaalde zones af voor visserij, dan groeien de populaties elders ook. En daar profiteren de vissers van. Maar we moeten ons eerst de vraag stellen: hoeveel vis hebben we nodig in de Noordzee om op duurzame wijze te kunnen vissen? Zodra we daar antwoord op hebben, is de vraag: hoe komen we daar? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we dat aantal vissen ook daadwerkelijk terugkrijgen?”

Bron van proteïnen

De afgelopen jaren gaat het relatief goed met de visstand in de Noordzee. De meeste populaties stijgen, maar volgens Gustavsson is de hoeveelheid leven in zee nog altijd maar gering in vergelijking met honderd jaar geleden. “Als je de visstand van de laatste tien, vijftien jaar bekijkt, dan zie je een stijging en dan zijn velen al gauw geneigd om te denken dat er niets meer aan de hand is. Maar bekijk je de visstand over de laatste honderd jaar, dan zie je hoe diep de populaties waren gekelderd en hoeveel er nog moeten gebeuren voor we weer een gezonde zee vol vis hebben. Als er geen visserij was, dan zou er 97 procent meer vis rondzwemmen.” 

Ook met de Noordzee heeft Oceana grote plannen. Banen, groei en voedsel zijn de sleutelwoorden. “‘Red de oceanen en voed de wereld’ is niet voor niets onze slogan. Honderden miljoenen mensen gaan dagelijks met honger slapen. Visserij moet cruciaal zijn om de bevolking van proteïnen te voorzien. We staan in onze strijd voor een gezondere zee dan ook zij aan zij met de vissers.” Als de Noordzee weer een gezonde zee vol vis is, dan hoeft het rijke Europa niet langer 70 procent van zijn vis te importeren uit Azië en Afrika. “Want feitelijk eten wij de proteïnen van de bewoners van die regio's op. Die zouden we veel beer zelf kunnen produceren.”


Bekijk ook

Ads for you!

Beste bezoeker,

We zien dat je waarschijnlijk een adblocker of andere software gebruikt die onze banners ontregelt.
Dat vinden we jammer, hiermee missen we inkomsten voor onze site die we hard nodig hebben.
Merk daarom onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel voor je tijd.
National Geographic Nederland/België

Sluiten