lezen Ver verleden

Zijn dino's zo uitgestorven?

Bekijk Sluit

lezen Ver verleden

Dinosauriërs broedden zo’n drie tot zes maanden op hun eieren, blijkt uit baanbrekend onderzoek. Dit is veel langer dan wetenschappers eerst aannamen en verklaart mogelijk hun uitsterven.

Datum
Auteur
Marinka Wagemans
Fotograaf
Wolfgang Kaehler/Getty Images

Lang werd gedacht dat de incubatietijd van dinosaurussen vergelijkbaar was met die van vogels. Dit zou betekenen dat een dino tussen de elf en 85 dagen op een ei broedde. Dankzij onderzoek van de Florida State University (FSU), gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences, weten we nu echter dat dit niet klopt.

“Hoe lang een embryo in een ei zit is een cruciaal onderdeel van de ontwikkeling, maar we weten hier weinig van. Dino-embryo’s zijn zeldzaam,” legt coauteur van het onderzoek, Darla Zelenitsky, uit. De broedtijd van de prehistorische dieren blijkt meer overeen te komen met die van sommige reptielen.

De onderzoekers onderzochten het fossiel van de embryo van een Hypacrosaurus. / Foto: Darla Zelinitsky
Om tot deze conclusie te komen bestudeerden de onderzoekers een embryo van een Protoceratops – een dino ter grootte van een schaap waarvan de eieren relatief klein waren, ze wogen zo’n 194 gram – en van een Hypacrosaurus, een enorm vogelbekdier waarvan de eieren meer dan vier kilo wogen. De fossielen vonden ze in de Gobiwoestijn in Mongolië en in Alberta (Canada).

Met behulp van moderne scantechnieken en microscopen bestudeerden de onderzoekers de tandgroei van de embryo’s. “Tanden hebben lijnen, vergelijkbaar met groeiringen van boom,” legt hoofdonderzoeker Gregory Erickson van de FSU uit. “Het verschil met de groeiringen van bomen is echter dat in het geval van deze tandlijnen, er iedere dag een nieuwe bijkomt.” De lijnen konden dus worden geteld en zo zagen de onderzoekers precies hoe lang de periode van ontwikkeling duurde.
Een illustratie van een Protoceratops die eieren legt. / Illustratie: De Agostini Picture Library/Getty Images
Het onderzoek werpt hiermee ook nieuw licht op het uitsterven van de dinosauriërs. In de broedtijd zijn veel dieren op hun kwetsbaarst. Een lange incubatietijd gaf roofdieren langer de tijd om toe te slaan, maar ook voor verhongering en andere omgevingsfactoren zoals natuurrampen waren broedende dino's extra kwetsbaar. Daar komt nog bij dat dinosaurussen er minstens een jaar over deden om volwassen te worden én ze een grote hoeveelheid voedsel nodig hadden om in leven te blijven. 

Eerdere theorieën over dinosaurussen die in het koudere gedeelte van Canada verbleven en vervolgens naar de Noordpool trokken, lijken hierdoor volgens het onderzoek van de baan, aangezien de dieren in de broedtijd niet kunnen migreren. “We denken dat onze bevindingen mogelijk verklaren waarom dinosauriërs uitstierven aan het einde van het Krijt, terwijl amfibieën, vogels, zoogdieren en andere reptielen wel overleefden,” besluit Erickson. 


Bekijk ook

Ads for you!

Beste bezoeker,

We zien dat je waarschijnlijk een adblocker of andere software gebruikt die onze banners ontregelt.
Dat vinden we jammer, hiermee missen we inkomsten voor onze site die we hard nodig hebben.
Merk daarom onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel voor je tijd.
National Geographic Nederland/België

Sluiten