Gekrompen hoofd

Voor het eerst heeft een gekrompen hoofd uit Zuid-Amerika een gezicht gekregen. Was het een mens of een aap? Was het een echt hoofd? En bovenal: hoe zag het er ooit echt uit?

Auteur: A.R. Williams Fotograaf: Stefan Fichtel

Voor het eerst heeft een gekrompen hoofd uit Zuid-Amerika een gezicht gekregen. Sinds 1923 maakt deze trofee deel uit van de collectie van het McManus Museum in het Schotse Dundee. Was het een mens of een aap? Was het een echt hoofd? En bovenal: hoe zag het er ooit echt uit?

Het object was afkomstig uit het westelijke Amazonegebied, een zone waar de Shuar leven. Zij geloofden dat in het lijk van een gevelde vijand een wraakzuchtige geest heerste die alleen kon worden bestreden door op rituele wijze het hoofd te laten krimpen. Onder Europeanen, die het gebied eind negentiende eeuw ontdekten, groeiden deze hoofden, tsanta's genaamd, uit tot gewilde souvenirs. Er verschenen al snel valse of van dierenkoppen gemaakte exemplaren op de markt.


Forensisch deskundige Tobias Houlton van de University of Dundee stelde vast dat de haar en de scalp van de tsanta in het Schotse museum wel degelijk van een mens afkomstig waren. Met behulp van varkenshuid onderzocht hij vervolgens hoe het krimpen in zijn werk moet zijn gegaan (zie hieronder). Vervolgens reconstrueerde Houlton het originele gezicht, ervan uitgaande dat het een jonge strijder moet zijn geweest. Een verdwenen traditie heeft daarmee eindelijk een gezicht gekregen.

Hoe kromp men een hoofd?
In de strijd werd een vijandelijke strijder onthoofd. De overwinnaar maakte een snede en pelde de huid van de schedel, wat resulteerde in een masker dat eenvoudig te draperen is.

1 Heet water
De huid werd eerst in warm water geweekt, waarna overtollig vet werd weggesneden. De snede werd gehecht om de oude gelaatsvorm te herstellen. In het nekgat werden hete stenen geplaatst.

2 Gezichtsbehandeling
Bij de stenen werd heet zand gevoegd, waardoor de opdrogende huid kromp. Het gezicht werd met houtskool ingesmeerd en gladgestreken met meer hete stenen.

3 Oorlogstrofee
Als hij zo groot was als een flinke vuist werd het hoofd gerookt ter conservering. Dankzij een koord kon het om de nek worden gedragen.

loading ...


Social Media
NatGeoNL 24-04-14 12:01 Ze komen steeds dichterbij. Maar zijn wolven wel goed voor de Nederlandse natuur? nationalgeographic.nl/jn6ztnxmn http://t.co/VMm5DYRtTr
Nieuwsbrief ›
Blijf op de hoogte van National Geographic.
Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief.
Gerelateerd
Voorgaande edities
Uit de FotoCommunity
hoofd(2)
hoofd aan...
hoofd masai