Nieuwe technologie was niet mijn eerste associatie met Sterrenstad toen ik Kuipers er in 2004 opzocht naar aanleiding van zijn aanstaande verblijf van een week in het internationale ruimtestation (ISS). Het Russische kosmonautenopleidingscentrum even buiten Moskou voelde eerder als een stap terug in de tijd – de tijd van Joeri Gagarin, die vijftig jaar geleden als eerste mens rondjes rond de aarde draaide.
Sterrenstad is een plek vergeven van nostalgie en traditie. Dat werd al meteen duidelijk bij het binnenkomen van de centrale hal van het centrum, waar een groot standbeeld van Gagarin prijkt waar je letterlijk omheen moet lopen. De telefoons leken sinds de jaren zestig, de hoogtijdagen van de Russische ruimtevaart, nooit te zijn vervangen; van de computers met monochrome beeldschermen leek het me stug dat ze konden dienen ter voorbereiding van moderne ruimtevaarders op een verblijf in een ruimtestation behangen met de modernste technische snufjes. Het leunen op traditie en beproefde technologie was ook terug te vinden in het Russische ruimtevaartuig, de Sojoez, een aangepaste versie van een concept uit de jaren zeventig.
Sinds 2004 is er, alweer, weinig tot niets veranderd. Gisteren vertrok André Kuipers in een opnieuw licht aangepaste versie van dezelfde Sojoezcapsule naar het ISS, zij het nu voor een verblijf van vijf maanden. Met zevenhonderd andere genodigden – familieleden en vrienden, wetenschappers, ESA-medewerkers en veel media – was ik aanwezig in SpaceExpo in Noordwijk, waar op een aantal grote schermen te midden van simulatoren, schaalmodellen en museale stukken de lancering live kon worden gevolgd.
Vanaf ongeveer een uur vóór de lancering kwamen de eerste beelden binnen van Kuipers en zijn Russische en Amerikaanse collega’s, opgevouwen in hun kuipstoeltjes, lachend en zwaaiend, ieder een instructieboekje op schoot. Met een soort aanwijsstokje drukten ze af en toe op een knopje. ESA-astronauten Jean-Francois Clervoy en Paolo Nespoli begeleidden de beelden met al even ontspannen commentaar. Deze driehonderd ton zware raket is immers al zo’n 1600 keer met succes gelanceerd – niemand die er echt rekening mee hield dat er iets zou kunnen misgaan.
Niettemin liepen de rillingen me over de rug toen de raket om 14.16 uur met veel spektakel vertrok. Die goedlachse, zorgeloos ogende Amsterdammer die daar toch maar mooi zijn droom verwezenlijkte! Bijna negen minuten later drukken Oleg Kononenko, Don Pettit en André Kuipers elkaar de hand: op 220 kilometer hoogte en met een snelheid van 24.000 kilometer per uur begonnen ze aan hun eerste baan rond de aarde. Op weg naar hun plek ‘achter de heuvel’.
... loading ...





