30-01-2012 10:58
Samen met fotograaf Kris Pannecoucke ben ik op reis in de uiterste zuidoosthoek van Egypte. We zijn op zoek naar de antieke havenstad Berenike, die hier in de derde eeuw v.Chr. werd gesticht door farao Ptolemaeus II. Na acht eeuwen verdween de stad weer onder het zand van woestijn en zee, om pas 1400 jaar later te worden teruggevonden. Berenike was in de tijd van de Ptolemaeërs, en later de Romeinen, een aanzienlijke stad met misschien wel tweeduizend inwoners. De handelsbetrekkingen liepen van Gallië in het westen tot Sri Lanka en de zuidkust van India in het verre oosten.
Het contrast is groot tussen het barre landschap van de Oostelijke Woestijn en onze uiterst comfortabele uitvalsbasis, het Gorgonia Beach Resort. In deze groene oase is alles overvloedig aanwezig, maar levensmiddelen moeten van over grote afstand moeten worden aangevoerd. Dat roept allerlei vragen op over hoe de bewoners in de antieke tijd in hun levensonderhoud konden voorzien. Een expeditie in de woestijn leerde ons hoe de Romeinen met een uitgestrekt wegennetwerk, forten en uitkijktorens de aanvoer van goederen, en vooral van water, konden verzekeren.
Dat ook moderne hulpmiddelen geen garantie bieden tegen logistieke problemen ondervonden we in de stad Edfu, aan de Nijl. Daar bleken de voorraden dieselolie bij de tankstations uitgeput. Overal staan lange rijen trekkers, trucks, taxi's en personenauto's geduldig in de hete zon te wachten, maar na enig heen-en-weerrijden tussen enkele tankstations wordt duidelijk dat er geen druppel meer uit de pompen zal komen. Toch moeten we nog zo' driehonderd kilometer rijden - dwars door de woestijn. Onze chauffeur en gids, Mohamed Gad, begint daarom te bellen en na een tiental telefooontjes heeft hij beet. Een kennis van een vriend van een neef kan ons wel een jerrycan brengen. We moeten wachten bij een café aan de rand van Edfoe.
Daar brengen we geduldig enkele uren door en al snel worden we vrienden met de andere bezoekers van het café. Uiteindelijk verschijnt er een pickup met de beloofde jerrycan, en de dorstige, maar door en door betrouwbare, 23 jaar oude Toyota Landcruiser, krijgt een flinke slok diesel. 's avonds laat komen we vermoeid weer aan in Marsa Alam. Toch wil Mohamed opnieuw tanken, om voldoende brandstof te hebben voor de volgende dag. Maar ook hier blijkt de diesel inmiddels op rantsoen: niemand krijgt meer dan een 'gallon' (22 liter) per voertuig. Niemand - behalve Mohamed. Hij heeft een al even eenvoudige als 'Egyptische' oplossing. "Kom, we gaan eerst koffie drinken", stelt hij voor. Een halfuur later sluiten we opnieuw aan bij de pomp. Met succes.
Bent u benieuwd met welke informatie ik terugkom uit Egypte? Het artikel over Berenike en haar handelsroutes staat gepland voor het juninummer van National Geographic Magazine.
