Arctische dromen & nachtmerries

Mike Horn en Børge Ousland joegen een gemeenschappelijke droom na: in hartje winter op ski's een 965 kilometer lange tocht naar de pool maken. Afgezien van een paar hongerige ijsberen op zoek naar een maaltje, is er niets dan ijs. Niet veel later keek Thomas Ulrich -- gestrand, radeloos en alleen -- op een snel slinkende ijsschots de dood in de ogen. Griezelig. Dat is het woord dat steeds terugkeert als mensen het hebben over Mys Arktitsjeski, de Arctische Kaap. Op deze desolate landtong van het eiland Komsomolets, deel van de Russische Noordlandarchipel, begint ons avonturenverhaal. Afgezien van een paar hongerige ijsberen op zoek naar een maaltje, is er niets dan ijs, krakend als een oude deur in de wind. Dit onherbergzame oord verschilt niet van andere Siberische buitenposten, op één ding na: het was het startpunt van een reeks grensverleggende poolexpedities en ontdekkingsreizigers. Het meest hachelijke is om van de kaap op de stevigere ondergrond richting noordpool te geraken. Afhankelijk van het weer is het een koud kunstje dan wel een levensgevaarlijke onderneming. Soms is de Noordelijke IJszee er volledig dichtgevroren, soms ligt er kilometers uit de kust een combinatie van instabiel drijfijs en open water – hetzelfde water waarin in 2004 de ervaren Franse avonturier Dominique Arduin spoorloos verdween. Het komt voor dat de hindernis uiteindelijk per vliegtuig wordt genomen – of dat iemand uitgeput uit het water moet worden gevist. In de eerste maanden van 2006 zouden vanaf Arktitsjeski zes expedities vertrekken. Een soloavonturier haakte prompt af toen hij zag waaraan hij was begonnen; drie groepen moesten per helikopter naar een veiliger stuk ijs worden overgezet. Er bleven twee expedities over: die van Børge Ousland en Mike Horn, die in de donkere poolwinter een 965 kilometer lange tocht naar de noordpool wilden maken; en die van Thomas Ulrich, die vanaf Siberië de Noordelijke IJszee wilde oversteken naar Canada, een tocht van 1931 kilometer waarvan hij het laatste deel bij daglicht, maar nog steeds alleen, zou moeten afleggen. De 43-jarige Noor Ousland staat onder meer bekend om zijn obsessieve gedrevenheid, het stereotype van de onverstoorbare Scandinaviër. De in Zwitserland geboren Zuid-Afrikaan Horn, 39 jaar oud, is een enthousiaste, energieke persoonlijkheid, spontaner en minder rigide dan zijn kompaan. De goedlachse Zwitser Ulrich (39) is zeer kritisch ten aanzien van veiligheid en heeft oog voor detail, zoals het een professioneel berggids betaamt. Beide expedities waren op zichzelf aangewezen: onderweg geen hondensleeën of droppings van materiaal, voedsel of brandstof. Ze moesten zich zo goed als menselijkerwijs mogelijk voorbereiden op uiterst grillige omstandigheden: snijdende tegenwind, sneeuwstormen, temperaturen beneden -40 °C, ijsberen, pakijs, open water. Het ijs in het gebied is vaak een mozaïek van eilandjes met daartussen zogeheten leads, kanalen van open water. Wie op een lead stuit, kijkt eerst of de ijsvelden aan weerszijden ervan elkaar ergens raken. Zo niet, dan moet je eroverheen springen of, als de afstand te groot is, met een opblaasbootje de oversteek maken. Ook kan hij of zij naar de overkant zwemmen in een waterdicht pak, een grote ‘zak’ van polyurethaan die wordt aangetrokken over kleren en laarzen en waarin zich lucht verzamelt zodat je blijft drijven: een uitvinding van Ousland.

• Twitter
• Pin It