Bij deze reportage
Uit de shop
Wanneer ontstond onze beschaving? Toen we landbouwers werden of toen we goden gingen aanbidden? Het belang van ’s werelds oudste tempel.
Van tijd tot kun je de dageraad van onze beschaving aanschouwen op een afgelegen heuveltop in Zuid-Turkije. De hoofdrolspelers zijn toeristen, die in busladingen worden aangevoerd. De witte bussen (met airco en tv) deinen vervaarlijk over de slordig geasfalteerde weg naar de heuvelkam en leggen als oorlogsbodems aan bij een stenen portaal.
Stromen bezoekers stappen uit, gidsen roepen aanwijzingen roepen en geven uitleg. De toeristen concentreren zich liever op de steile weg naar boven. Eenmaal op de top vallen alle monden open van verbazing. Vóór hen doemen tientallen reusachtige zuilen op, in concentrische cirkels pal tegen elkaar aan gebouwd. Dit is Göbekli Tepe, een plek die doet denken aan Stonehenge, behalve dat dit heiligdom veel ouder is en niet uit ruw gehouwen staande stenen is opgetrokken, maar uit kaarsrechte blokken van kalksteen, versierd met bas-reliëfs van dieren – een bonte stoet van gazellen, slangen, vossen, schorpioenen en wilde zwijnen.
Het complex werd rond 11.600 jaar geleden opgericht, zevenduizend jaar vóór de Piramide van Choefoe (Cheops). Niet alleen omvat Göbekli Tepe de oudste tempel ter wereld, de plek is het vroegste voorbeeld van monumentale architectuur: het is de eerste door de mens gebouwde constructie groter en complexer dan een simpele hut.
Stromen bezoekers stappen uit, gidsen roepen aanwijzingen roepen en geven uitleg. De toeristen concentreren zich liever op de steile weg naar boven. Eenmaal op de top vallen alle monden open van verbazing. Vóór hen doemen tientallen reusachtige zuilen op, in concentrische cirkels pal tegen elkaar aan gebouwd. Dit is Göbekli Tepe, een plek die doet denken aan Stonehenge, behalve dat dit heiligdom veel ouder is en niet uit ruw gehouwen staande stenen is opgetrokken, maar uit kaarsrechte blokken van kalksteen, versierd met bas-reliëfs van dieren – een bonte stoet van gazellen, slangen, vossen, schorpioenen en wilde zwijnen.
Het complex werd rond 11.600 jaar geleden opgericht, zevenduizend jaar vóór de Piramide van Choefoe (Cheops). Niet alleen omvat Göbekli Tepe de oudste tempel ter wereld, de plek is het vroegste voorbeeld van monumentale architectuur: het is de eerste door de mens gebouwde constructie groter en complexer dan een simpele hut.
