Van de vijf zeehondensoorten in het noordpoolgebied is er maar één een pur sang jager: de zeeluipaard. Drie meter lang en 350 kilo zwaar, maar verrassend wendbaar en razendsnel.
Van alle zeehonden heeft de zeeluipaard de hoogste positie in de voedselketen. Ondanks zijn lengte van 3,60 meter en gewicht van ruim 450 kilo beweegt deze jager verrassend snel en behendig bij zijn strooptochten over het pakijs, op zoek naar prooidieren. Zeeluipaarden eten alles wat ze te pakken kunnen krijgen maar tijdens de zuidelijke zomers loeren ze graag in ondiep water op jonge pinguïns die voor het eerst de broedkolonie verruilen voor de zee. Zeeluipaarden loeren tijdens de zuidelijke zomers graag in ondiep water op jonge pinguïns die voor het eerst de broedkolonie verruilen voor de zee. Het gebit van de dieren spreekt boekdelen: de snij- en hoektanden voor in de bek zijn volledig toegerust op het vangen en verscheuren van prooi; de scherpgerande kiezen achterin dienen om te grijpen en te snijden. Door de in elkaar grijpende punten kan het dier krill uit het water filteren. Zeeluipaarden eten verbazend gevarieerd: krill, pinguïns, vis en pijlinktvis – kortom, alles wat ze te pakken kunnen krijgen. Er staan ook andere zeehonden op hun menu, zoals krabbeneterpups en, bij het eiland South Georgia, Antarctische zeebeerjongen. Zeeluipaarden zijn aangetroffen op de kusten van Australië, Zuid-Amerika en Zuid-Afrika, maar hun eigenlijke thuis vormt het gebied direct rondom Antarctica. Daar zijn ze dominanter dan hun afmetingen doen vermoeden, vergelijkbaar met de tijger in India, de leeuw in Afrika en de grizzly in Noord-Amerika. De Zweedse cineast Göran Ehlmé heeft jaren in het water doorgebracht om zeeluipaarden te filmen: “De reputatie van de zeeluipaard is niet verwonderlijk. Ik schrok toen ik er voor het eerst een zag. Die grote kop, die enorme bek en de onheilspellende ogen. Ik had een stevige fles whisky en een nacht slaap nodig om weer bij te komen.” Ehlmé had al heel wat verhalen gehoord. Hij wist dat een zeeluipaard een expeditielid van Shackleton, Thomas Orde-Lees, tijdens een skitocht had aangevallen. De zeeluipaard was hem met krachtige, slangachtige bewegingen achterna gekomen. Orde-Lees wist het dier voor te blijven, tot de zeehond in een open stuk water dook, hem inhaalde en voor zijn neus opdook. Orde-Lees draaide om en schreeuwde om hulp. De zeehond bleef hem achtervolgen tot hij door Frank Wild, Shackletons tweede man, werd doodgeschoten. De reputatie van de zeeluipaard kelderde opnieuw in 2003 toen de 28-jarige marien bioloog Kirsty Brown tijdens het snorkelen bij het Antarctisch Schiereiland werd gegrepen, en naar beneden werd gesleurd. Haar collega’s probeerden haar een uur lang te reanimeren, maar tevergeefs.
Lees het volledige artikel
National Geographic magazine Editie November 2006
