Eeuwig ijs

De aarde wordt overal, zelfs op plaatsen waar niet of nauwelijks mensen wonen, gezien als mooi, en door de geschiedenis heen hebben mensen met allerlei levensovertuigingen zich gedragen alsof de aarde tot hen sprak. Tegenwoordig lijken meer en meer mensen de aarde als een dood voorwerp te beschouwen, als iets zonder intrinsieke waarde. Haar waarde, zeggen ze, ligt in haar bruikbaarheid. Of in de alledaagse schoonheid van een mooi uitzicht. Het is met dit soort opvattingen dat het onthechtingsproces geleidelijk vaste vorm krijgt. De omineuze vernietiging van deze bevroren wereld is in volle gang. Uit de foto's spreekt dat de aarde diepzinnig is en onthullend, hoewel de manier waarop de aarde haar schoonheid tentoonspreidt, aan verandering onderhevig is. Gezien vanaf de aarde heeft de maan een vreemd maar fascinerend landschap. Het lijkt volledig verlaten: geen wind, geen wuivend gras, geen mensen, geen rivieren, geen sporen van dieren. Maar tegelijk is het van een onaardse schoonheid. Op een heldere avond zijn door een sterke verrekijker de fraaie schakeringen van licht en schaduw op de maan goed te zien. De randen van de kraters, hoogvlakten, bekkens en zeeën tekenen zich scherp af. De schoonheid van zo’n moment is moeilijk uit te leggen. Deze is misschien niet in het object zelf gelegen – een basaltvlakte, een krater –, maar in ons vermogen om dat object als mooi te ervaren. Als een uitvergroot maanlandschap zo in al zijn scherpte voor onze ogen tot leven komt, ervaren we soms een euforie die de maan alléén niet kan verklaren. De aarde is ondoorgrondelijk mooi, in allerlei opzichten. Maar in onze haast verliezen we vaak de ons omringende schoonheid uit het oog. En om in de moderne samenleving overeind te blijven, sluiten velen zich ongewild af voor de constante stroom prikkels. Verzadigd keren we ons af van de schoonheid, als ware het een van die vele zaken waarmee we al worden overspoeld. Kijkend naar deze foto’s denk ik aan de apathie van de moderne mens. Meer dan enig andere plek op aarde is het noordpoolgebied zichtbaar veranderd als gevolg van de opwarming van de aarde. De spreekwoordelijke kolenmijnkanarie brengt hier nog maar weinig geluid voort. Tijdens het maken van deze beelden móet de fotograaf zich haast wel hebben afgevraagd hoe de toekomst van de mens eruit zal zien. De foto’s geven niet uitsluitend de exotische schoonheid van een landschap weer, ze nodigen uit om ons opnieuw om de aarde te bekommeren – in het bijzonder om dit gebied, waar de situatie inmiddels nijpend is en waar goed te zien is wat mogelijk ook ons staat te wachten. Net als de maan zijn deze landschappen buitenaards mooi en gaat er tegelijk een onbestemde dreiging van uit. Maar het verschil is dat de pingo’s (ijsheuvels), polygonen, steencirkels en beekjes alle deel uitmaken van onze leefwereld – op een manier die niet te vergelijken is met de hoogvlakten van de maan. Specifieker: wat in de lente in de delta van de Mackenzie River in Canada gebeurt, beïnvloedt ons lot in sterkere mate dan wat zich op hetzelfde moment afspeelt in de Taurus-Littrowvallei op de maan. Bekijk meer luchtfoto's van permafrostlandschappen.

• Twitter
• Pin It