Bij deze reportage
Uit de shop
Op zoek naar de ontbrekende stukjes van de dinosauriërpuzzel.
Paleontologen legden een rotszuil in Noordwest-China bloot en deden daarbij een verrassende ontdekking. Ze vonden in een fossielenschat de voorouders van T. rex. Wat daaraan bijzonder was? De bescheiden omvang van het dier. Misschien werd de dinosauriër door de doodskreet van een ander dier in de val gelokt, misschien door de geur van rottend aas. Wat de reden ook was: zodra het roofdier in de modderkuil viel, verdween de prooi uit zijn gedachten. Hij werd veroordeeld tot een vruchteloze strijd om aan de modder te ontsnappen. Uiteindelijk moest hij zich bij zijn lot neerleggen en stierf hij van uitputting. Voor het zover was, lokte het dier met zijn noodkreten alweer een volgend slachtoffer, het begin van een dodelijke keten. Uiteindelijk versteende de modder en vormde zo een 160 miljoen jaar oude graftombe. Dit is de geschiedenis die besloten ligt in de rotszuil die in het Junggarbekken in Noordwest-China werd blootgelegd. De zuil maakt deel uit van een opmerkelijke verzameling fossielen die de afgelopen zeven jaar met steun van de National Geographic Society werd opgegraven door de paleontologen James Clark en Xu Xing. Hun ontdekkingen werpen een nieuw licht op een duister tijdperk in de geologische geschiedenis van de aarde, namelijk de turbulente overgangsperiode die duurde van 165 tot 155 miljoen jaar geleden – toen de continenten van elkaar losbraken en de dinosauriërs een snelle evolutie doormaakten. Dat leverde uiteindelijk veel bekende dinofamilies op, waaronder de hoorndragende ceratopsen, de gepantserde stegosauriërs en de tyrannosauriërs. Maar de schaarste aan fossielen uit de overgangsperiode was een bron van ergernis voor de wetenschappers. “We konden de dinofamilies terug in de tijd volgen tot die periode, maar vervolgens liep het spoor dood,” zegt Clark, hoogleraar aan de George Washington University. In 2000 vertrok Clark met Xu (spreek uit: Sjoe), een rijzende ster aan het firmament van het Instituut voor Paleoantropologie en Paleologie van Gewervelde Dieren in Beijing, voor een verkenningstocht door het Junggarbekken. Het jaar daarop organiseerde het tweetal er een uitgebreide expeditie naar de Shishogou-formatie, een van de weinige plekken op aarde waar gesteente uit het Midden-Jura aan de oppervlakte ligt. Ongeveer 160 miljoen jaar geleden was dit een moerasgebied aan de voet van een kleine vulkanische bergrug. Nu is het een dorre en woeste streek met zandduinen aan de westgrens van de Gobiwoestijn. Het 160 miljoen jaar oude dinosauriërgraf ligt in het Junggarbekken in Noordwest-China. Waarom is het Junggarbekken zo'n vruchtbare vindplaats voor fossielen? Kijk hier. Ira Block maakte een uitgebreide fotoreportage over dit onderwerp.
