Bij deze reportage
Uit de shop
Een bijzondere natuurhistorische collectie van Naturalis wordt binnenkort geconserveerd en gedigitaliseerd.
De Natuurkundige Commissie voor Nederlandsch-Indië liet Nederland kennismaken met tropische soorten. Bijna twee eeuwen later knaagt de tand des tijds aan het unieke archief. Ze lijkt gisteren gevangen, zo mooi glanst de grijze boomkangoeroe. Maar het handgeschreven etiket vermeldt duidelijk: 1828, Nieuw-Guinea. Het dier werd 180 jaar geleden van het eiland meegenomen door Heinrich Macklot, medicus en zoöloog, en Salomon Müller, preparateur, en later vanuit Java verscheept naar ’s Rijks Museum van Natuurlijke Historie in Leiden. Daar werd het in 1836 beschreven als nieuw geslacht, later Dendrolagus gedoopt. “Op deze reis zagen Macklot en Müller voor het eerst buideldieren. In de zes weken dat ze op Nieuw-Guinea waren, hebben ze veel verzameld,” vertelt Chris Smeenk, oud-conservator zoogdieren van Naturalis. Beide Duitse onderzoekers waren lid waren van de Natuurkundige Commissie voor Nederlandsch-Indië, die tussen 1820 en 1850 natuuronderzoek verrichtte in de oostelijke koloniën. Anno 2008 pronken, naast schitterend geconserveerde boomkangoeroes, talloze Indische zoogdieren, vogels en insecten in de reusachtige collectietoren van Naturalis. De Natuurkundige Commissie had tot doel ‘de wetenschappelijke kennis van de voortbrengselen der Natuur’ in de Indische Archipel ‘uit te breiden’. In dertig jaar tijd werden zeventien getalenteerde, veelal jonge wetenschappers, tekenaars en preparateurs uitgezonden naar Buitenzorg (Bogor) op Java, de zetel van het Nederlandse gouvernement. In de hele Archipel verrichtten ze op kosten van de Nederlandse regering biologisch, etnografisch en geologisch onderzoek. Het verzamelde diende zo snel mogelijk naar Leiden te worden verstuurd; daar konden dan spoedig nieuwe soorten worden beschreven, al was het maar om buitenlandse onderzoekers voor te blijven. Hoewel de doelstelling maar ten dele werd bereikt, resteren een collectie met vele duizenden soorten en een dertigduizend pagina’s tellend archief met tekeningen, wetenschappelijke beschrijvingen, aantekeningen en brieven. Het archief en enkele publicaties zullen met steun van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vóór 2010 worden gerestaureerd, gedigitaliseerd en via internet toegankelijk gemaakt. Bezoek voor meer informatie de volgende websites: Natuurhistorisch Museum Naturalis. Site van het Leidse museum. 'Digitaal magazijn' van Naturalis Website met wetenschappelijke publicaties van Naturalis die onlangs voor het publiek toegankelijk is gemaakt. Botanische tuin van Bogor (Buitenzorg) Alles over de in 1817 door Caspar Reinwardt, die mee aan de wieg stond van de Natuurkundige Commissie, gestichte plantentuin. Metamorfoze Het Nationaal Programma voor het Behoud van het Papieren Erfgoed, een samenwerkingsverband tussen de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief.
