Licht in het nevelwoud

Het riekt naar neokolonialistische grootheidswaan: een Nederlander die denkt in de nevelwouden van Noordoost-Peru een natuurpark ter grootte van de provincies Gelderland en Utrecht samen te kunnen inrichten. Maar dankzij de integrale aanpak van natuurbehoud en economische waarborgen voor de plaatselijke bevolking heeft bioloog Ron Wagter de buitenwereld kunnen winnen voor de bescherming van de schatten in het regenwoud. Na uren klimmen, een rivieroversteek te paard en eindeloos gemartel in de modder bereiken we El Mirador, op ruim tweeduizend meter hoogte in Noordoost-Peru. Deze open plek in het bos aan de rand van een heuvel biedt uitzicht over de nevelwouden, zover het oog reikt. Midden in dit dikwijls in wolken gehulde bergregenwoud doemt een kalkstenen rotswand op waarin zich Yacuhuasi bevindt, de ‘tempel van het water’. “Daar, in die wand,” wijst bioloog Ron Wagter, “heeft veldwachter José nog intacte graftomben van de Chachapoya gevonden. En via die vallei kom je bij de Laguna de los Cóndores (Meer van de Condors), waar de tot op heden grootste vondst van mummies in de Andes is gedaan. Maar we verwachten nog meer, want het gebied is zelfs voor de lokale bevolking grotendeels terra incognita.” Wagter en zijn collega’s van de Peruaanse ngo Ucumari proberen hier voor 1350 vierkante kilometer land de status van beschermd natuurgebied te verwerven. De komende jaren willen ze het gebied dan honderd kilometer verder zuidwaarts uitbreiden om het te verbinden met het nationaal park Río Abiseo, waarmee een aaneengesloten beschermd gebied zou ontstaan van ruim zevenduizend vierkante kilometer nevelwoud. Om dit doel te bereiken wordt van de bevolking gevraagd te stoppen met de jacht op bedreigde diersoorten, de veestapel te beperken en over te stappen op de teelt van biologische koffie. Met Wagter loop ik de Chacha Trail, een mede door hem opgezette trektocht die enkele archeologische vindplaatsen verbindt. De route is genoemd naar het Chachapoya-volk, de ‘wolkenmensen’, die het nevelwoud rond 1700 verlieten nadat naar schatting meer dan 90% van de bevolking was bezweken aan door de Spanjaarden meegebrachte ziekten. Regelmatig worden hier stenen resten gevonden die herinneren aan hun beschaving, waarvan nog relatief weinig bekend is. Vermoedelijk ging het om een groep onafhankelijke clans die zich alleen in tijden van crisis vereenden. Ze deelden hun taal en culturele gebruiken, zoals voorouderverering: op vaak moeilijk te bereiken plekken bouwden ze graftomben waarin ze hun mummies plaatsten. Hun nederzettingen van ronde stenen huizen bouwden ze steevast op een heuveltop, al dan niet beschermd door een hoge muur. De bekendste teruggevonden nederzetting is Kuelap, het grootste stenen fort van het oude Amerika, gelegen op een fantastisch punt tussen Leimebamba en Chachapoyas. Recent onderzoek aldaar heeft aangetoond dat deze precolumbiaanse beschaving mogelijk zelfs teruggaat tot het begin van onze jaartelling.

• Twitter
• Pin It