Ruimteweerbericht voor de komende jaren: kans op zonnestormen die het hightechleven op aarde kunnen ontwrichten.
Het is donderdag 1 september 1859. De 33-jarige amateurastronoom Richard Carrington gaat naar zijn privéobservatorium bij Londen. Hij opent de koepel en stelt zijn telescoop scherp zodat deze een 28 centimeter groot beeld van de zon projecteert op een scherm. Hij is juist bezig zonnevlekken na te tekenen als er plotseling “twee zeer felle lichtvlekken” in beeld verschijnen. Op hetzelfde moment slingert de magnetometer in het Kew Observatorium in Londen wild heen en weer aan zijn zijden draadje. De volgende dag is er vóór zonsopgang een intens poollicht te zien in de kleuren rood, groen en paars. Het wordt zelfs waargenomen in zuidelijke oorden als Hawaï en Panama.
De zonnevlam die Carrington zag, kondigde het begin aan van een zware zonnestorm, een enorme elektromagnetische ontlading die miljarden tonnen geladen deeltjes naar de aarde slingerde. Toen de onzichtbare massa deeltjes in botsing kwam met het aardmagnetisch veld, wekte dit elektrische stromen op in telegraafkabels. Sommige telegraafstations vielen helemaal uit, maar elders konden telegrafisten zelfs berichten sturen zonder hun accu te gebruiken. “We gebruiken nu alleen de stroom die door het poollicht wordt opgewekt”, meldde een telegrafist in Boston aan zijn collega in Portland, Maine. “Hoe is de ontvangst?” “Veel beter dan met de accu’s”, luidde het antwoord.
Sinds 1859 is er nooit meer zo’n zware zonnestorm geweest, dus het is moeilijk te voorspellen hoe hard een storm van dat formaat onze huidige, van kabelnetwerken aan elkaar hangende wereld zou raken. Maar op 13 maart 1989 kreeg Québec hiervan een voorproefje. De elektriciteit viel uit als gevolg van een zonnestorm die nog niet eens half zo zwaar was als die van Carrington. Binnen twee minuten was bij zes miljoen huishoudens de stroom uitgevallen. Een zonnestorm zo hevig als die van 1859 zou meer transformatoren kunnen opblazen dan de elektriciteitsbedrijven in voorraad hebben en herstel van de elektriciteitsvoorziening zou maanden kunnen duren. Al die tijd zitten dan miljoenen mensen zonder licht, drinkwater, rioolwaterzuivering, verwarming, airconditioning, brandstof en telefoon. (...)
