Astana, de oogverblindende hoofdstad van Kazachstan, is een magneet voor jongeren die het willen maken.
De moderne hoofdstad van Kazachstan heeft een overvloed aan bizarre gebouwen. Vaak hebben ze wat oneerbiedige maar treffende lokale bijnamen, zoals ‘banaan’ (een felgele kantoortoren), ‘zeven tonnen’ (een rij woonflats) of ‘aansteker’ (het ministerie van Verkeer en Communicatie). Maar een van die bouwwerken, het Bajterekmonument, leent zich niet voor zo’n bijnaam, om de eenvoudige reden dat het op niets anders lijkt. Bajterek (‘hoge populier’ in het Kazachs) is een toren van 97 meter hoogte van witgeschilderd staal met een goudkleurige glazen bol erbovenop.
Volgens het opschrift aan de voet is het monument geïnspireerd op de mythe van Samroek, een heilige vogel die elk jaar een gouden ei (de zon) legt in de top van een kolossale levensboom. De ontwerper is niemand minder dan Noersoeltan Nazarbajev, de voormalige metaalarbeider die het land sinds de onafhankelijkheid in 1991 met ijzeren hand leidt. Het oorspronkelijke concept zou hij hebben getekend op een papieren servetje.
Zoals Peter de Grote in de achttiende eeuw een moeras aan de Oostzeekust uitkoos om er Sint-Petersburg te laten verrijzen als machtszetel van het Russische tsarenrijk, zo plantte ook Nazarbajev de vlag van het nieuwe Kazachstan in een uithoek van zijn land. Terwijl de vorige hoofdstad, Almaty (Alma-Ata), toch een prima stad was met een prettig klimaat, waar behalve de president niemand weg wilde. Eind 1997 verhuisde de regering naar Aqmola, duizend kilometer noordelijker, op de boomloze steppen van Centraal-Azië. Vervolgens werd de stad omgedoopt tot Astana, ‘hoofdstad’ in het Kazachs. Die naamsverandering wordt elk jaar gevierd op Astanadag, 6 juli, de verjaardag van Nazarbajev.
Dankzij de rijkdom aan olie en andere delfstoffen kon Kazachstan vele miljarden in zijn nieuwe hoofdstad pompen. Wereldberoemde architecten mochten zich uitleven op de linkeroever van de rivier de Isjim, die het nieuwe bestuurscentrum scheidt van de oude Sovjetstad op de rechteroever. Het resultaat is een visueel indrukwekkend, eclectisch geheel, dat overigens niet bij iedereen in de smaak valt. Mooi of niet, Astana gaat niet meer weg. In tien jaar tijd groeide het inwonertal van drie- tot zevenhonderdduizend en werd Astana een uithangbord voor Kazachstans ambitie en nationalisme – behalve een stad ook een statement. (...)
National Geographic magazine Editie Februari 2012
€ 4,95 Bestel in webshop ›
