Onstuimig weer in hartje Amerika zorgt voor prachtige wolkenluchten.
“Sommige dingen leer je het best in alle rust”, schreef de chroniqueur van de Great Plains, Willa Cather, “en andere dingen bij storm.”
Ze had het niet over het weer, maar dat had goed gekund, want het hart van de VS is een schoolvoorbeeld van meteorologisch geweld. Van maart tot oktober wervelen boven deze uitgestrektheid duizenden stormen. Eensgezind smeden weer en terrein grootse, apocalyptische vergezichten.
Wanneer droge berglucht uit de Rocky Mountains over vochtige lucht uit de Golf van Mexico schuift, ontstaan stormen die gepaard gaan met regen of hagel, donder of bliksem, wind of hozen. Ze kunnen mens en dier doden, oogsten en huizen pletten, wegen en steden verdrinken. (De National Weather Service (NWS) meldt jaarlijks talloze stormdoden. Volgens verzekeraars veroorzaakten stormen in 2011 voor 26 miljard dollar aan schade in de VS.) Maar stormen nemen niet alleen, ze geven ook: regen voor verdorde akkers, wind voor schone energie, en stikstof – uit weerlicht geboren – voor schrale bodems.
Om hun weidse grandeur vast te leggen, werkte landschapsfotograaf Mitch Dobrowner – geïnspireerd door voorgangers als Ansel Adams en Minor White – samen met stormjager Roger Hill, die getuige was van ruim zeshonderd tornado’s. Gewapend met mobiele radar en satellietgegevens legde het duo in de laatste drie jaar 65.000 kilometer in zestien staten af tijdens het volgen van 45 weerssystemen. Soms reden ze 1500 kilometer op een dag, voor één opname. Dobrowner: “Het is als sportfotografie: alles gaat snel. Dat was nieuw voor mij.”
Hij werkt in zwart-wit (“Kleur is te alledaags”) en speurt vooral naar supercellen – zeldzame, machtige donderwolken, en volgens Hill klassieke ‘tornadomachines’. Het recept voor deze monsters: vocht, turbulentie, opstijgende lucht en verticale winden voor de rotatie.
Als deze ingrediënten samenkomen, ontstaat een uniek systeem: aangedreven door sterk stijgende en tegelijk roterende lucht, kan een supercel afzwenken van de heersende windrichting en op zijn grillige pad andere stormen opslokken of uitschakelen en ondanks zijn eigen regenval (normaliter de reden dat stormen wegebben) tot wel een halve dag voortwoeden.
Dobrowner en Hill zien supercellen als levende wezens, die worden geboren onder speciale omstandigheden, telkens van vorm veranderen, vechten voor hun leven en strijdend ten onder gaan. Het zijn ontzagwekkende wezens, die in het nog altijd Wilde Westen worden bewonderd en gevreesd. “Ik voel me vereerd dat ik ze mag fotograferen”, zegt Dobrowner. “Als ik eraan ga, dan het liefst in zo’n storm.”
