Bij deze reportage
In 1968 ondertekende de Amerikaanse president Lyndon Johnson de Wild and Scenic Rivers Act, die aanvankelijk acht, maar nu in heel de Verenigde Staten ongeveer tweehonderd vrij stromende, deels ongerepte rivieren beschermt.
De Middle Fork-tak van de Salmon is niet zozeer een rivier als wel een lint van uitbundig spelend water. Hij kolkt bijna 170 kilometer door het grootste stuk natuur in de VS (buiten Alaska en Hawaï) dat nog volledig in oorspronkelijke staat is: de 9500 vierkante kilometer grote Frank Church-Rivier of No Return Wilderness. In de rivier staan geen stuwdammen, er lopen geen wegen langs. Het water dartelt nog door zijn kloof zoals tienduizend jaar geleden, toen de gletsjers zich terugtrokken. In de lente is het een woeste rivier die bomen meesleurt, aan het eind van de zomer is de Middle Fork kristalhelder en vredig.
De rivier trekt jaarlijks duizenden wildwatervaarders. Zestig jaar geleden hing haar toekomst, net als die van honderden andere rivieren, nog aan een zijden draadje. Want in die tijd leek de Amerikaanse federale overheid vastbesloten alle grote rivieren af te dammen om stroom op te wekken, huishoudens en de landbouw van water te voorzien, scheepvaart mogelijk te maken en overstromingen te voorkomen. Vooral in het droge westen kwamen veel stuwdammen. Er waren zelfs plannen om de Grand Canyon onder water te zetten. Alleen al in de Middle Fork werden vijf locaties onderzocht. De rivier zou zijn veranderd in een keten van kunstmatige meren, ware het niet dat twee broers daarvoor een stokje staken.
Bioloog John Craighead is nu 95. Samen met zijn inmiddels overleden tweelingbroer Frank maakte hij furore met baanbrekend onderzoek naar grizzlyberen. Daarnaast schreef hij artikelen en maakte hij documentaires voor National Geographic. Mede dankzij hen werd voorkomen dat deze beren, die in de VS (behalve in Alaska) met uitsterven werden bedreigd, zouden verdwijnen. Maar de grootste prestatie in de lange en turbulente carrière van John Craighead, zo vindt hij zelf, was de Wild and Scenic Rivers Act, de wet op ongetemde rivieren met hoge landschapswaarden.
De wetstekst die president Lyndon Johnson in 1968 ondertekende, was grotendeels door hen opgesteld. Aanvankelijk gold de wet voor acht rivieren waarin geen dammen mochten worden aangelegd. In een smalle bufferzone eromheen mocht niet worden gebouwd. Inmiddels staan er meer dan tweehonderd rivieren op de lijst in 39 Amerikaanse staten en Puerto Rico.
De rivier trekt jaarlijks duizenden wildwatervaarders. Zestig jaar geleden hing haar toekomst, net als die van honderden andere rivieren, nog aan een zijden draadje. Want in die tijd leek de Amerikaanse federale overheid vastbesloten alle grote rivieren af te dammen om stroom op te wekken, huishoudens en de landbouw van water te voorzien, scheepvaart mogelijk te maken en overstromingen te voorkomen. Vooral in het droge westen kwamen veel stuwdammen. Er waren zelfs plannen om de Grand Canyon onder water te zetten. Alleen al in de Middle Fork werden vijf locaties onderzocht. De rivier zou zijn veranderd in een keten van kunstmatige meren, ware het niet dat twee broers daarvoor een stokje staken.
Bioloog John Craighead is nu 95. Samen met zijn inmiddels overleden tweelingbroer Frank maakte hij furore met baanbrekend onderzoek naar grizzlyberen. Daarnaast schreef hij artikelen en maakte hij documentaires voor National Geographic. Mede dankzij hen werd voorkomen dat deze beren, die in de VS (behalve in Alaska) met uitsterven werden bedreigd, zouden verdwijnen. Maar de grootste prestatie in de lange en turbulente carrière van John Craighead, zo vindt hij zelf, was de Wild and Scenic Rivers Act, de wet op ongetemde rivieren met hoge landschapswaarden.
De wetstekst die president Lyndon Johnson in 1968 ondertekende, was grotendeels door hen opgesteld. Aanvankelijk gold de wet voor acht rivieren waarin geen dammen mochten worden aangelegd. In een smalle bufferzone eromheen mocht niet worden gebouwd. Inmiddels staan er meer dan tweehonderd rivieren op de lijst in 39 Amerikaanse staten en Puerto Rico.
Lees het volledige artikel
National Geographic magazine Editie November 2011
€ 4,95 Bestel in webshop ›
