Koffie is terug bij de regenmakers

Een bewogen geschiedenis heeft impact gehad op de kleine boeren in het Rwenzorigebergte en op hun relatie met de koffie die ze verbouwen. Maar focus op kwaliteit en een eerlijke prijs begint zijn vruchten af te werpen.

Thursday, May 7, 2020,
Door Jack Neighbour
Breng de koffie weer terug naar de bergen
Breng de koffie weer terug naar de bergen

Op de mistige, vruchtbare hellingen van het Oegandese Rwenzorigebergte verzorgen kleine boeren de koffie die wereldwijd bekend begint te worden. Het klimaat, de hoogte, en de stikstofrijke grond dragen allemaal bij aan de zoete, citrusachtige tonen en verborgen diepten van pure chocolade van het brouwsel, maar de relatie van Oeganda met koffie is net zo diep en complex als de bonen die er worden verbouwd. 

Decennia van slechte marketingketenstructuur heeft de verhouding van een hele generatie kleine boeren met de koffieteelt verpest, en heeft ertoe bijgedragen dat de koffie uit de streek verdween. Nadat ze in het midden van de 20e eeuw sterk werden aangemoedigd om koffie te verbouwen om Oeganda’s deviezeninkomsten aan te vullen, dwong een slecht regelgevingsbeleid de kleine boeren om hun relatief kleine oogst via diverse tussenhandelaren bij een exporteur te krijgen, een transactie die vaak gehaast en duur is, en meer te maken heeft met kwantiteit dan met kwaliteit. Maar vooral de laatste jaren is er veel ten goede veranderd.

Het Rwenzorigebergte, hier gehuld in een aureool van verzadigde bewolking, ontleent zijn naam aan een Oegandees dialect voor "regenmaker". Het vochtige, gematigde klimaat is ideaal voor het verbouwen van koffie.

Foto van Rena Effendi

Joseph Kirimbwa is een van de pioniers van de koffierevival in Oeganda. In samenwerking met Nespresso en uitvoeringspartner Agri Evolve probeert hij nieuwe technieken uit om koffiebessen van betere kwaliteit te telen en zo een beter leven voor zijn familie te creëren. De training van landbouwkundigen die werken met een Nespresso-revivalprogramma geeft Joseph de kennis om zijn gewas veel efficiënter te beheren. Hij weet nu wanneer hij struiken moet snoeien of vervangen voor maximale productiviteit, welk loof te planten om de grond vruchtbaar te houden, en hoe hij biodiversiteit moet ontwikkelen die rijk genoeg is om zijn koffie te bestuiven. Misschien wel het belangrijkste; Joseph weet wanneer hij moet oogsten. "Na de training heb ik de manier waarop ik mijn koffie heb geplukt aangepast,” zegt hij. “Wanneer ik alleen de rode bessen pluk, is de kwaliteit beter en krijg ik meer geld."

Joseph is nu een beetje een rolmodel aan het worden voor andere boeren in de regio, aangezien hij de voordelen van het doorbreken van minder efficiënte oogstgewoontes aantoont. De armoede in het Rwenzorigebied leidt er vaak toe dat boeren voor snel geld gaan en van handelaren een voorschot krijgen voor hun hele opbrengst, nog voordat de oogst binnen is. Deze noodzaak om te leveren heeft tot gevolg dat boeren alle takken van elke bes moeten ontdoen, ongeacht hoe rijp ze zijn; ze plukken alle variaties in grootte, kleur en rijpheid. De ongelijke mix van onrijpe groene, oranje, en gele bessen weegt minder dan hun rijpere, rodere tegenhangers en levert  dus minder geld op; een eenmalige betaling die het uiteindelijk niet waard is. Nu gaat het echter de goede kant op, dankzij betere infrastructuur, zoals een nieuwe door Nespresso gefinancierde koffiefabriek in Bugoye, en een hernieuwde vraag naar kwaliteit.

Buyoge, Oeganda
Een nieuwe koffiefabriek in de stad Bugoye verwerkt de koffiebessen volgens strenge normen nadat de boeren ze hebben geleverd. Dit neemt een deel van de verantwoordelijkheid van de kleine boeren weg en stelt hen in staat zich te concentreren op het verhogen van de productie van hun topkwaliteit koffie.

In het streven naar de hoogste kwaliteit koffie, zal Nespresso altijd een premiumprijs betalen voor de beste bessen. Nespresso betaalt  boeren niet alleen meer dan wat ze zouden krijgen voor een opbrengst van lagere kwaliteit, het bedrijf doet dat  consequent. Dit maakt het voor boeren de moeite waard om de oogst te spreiden en alleen de rijpe rode bessen te plukken en de rest te laten hangen en de hogere prijs te ontvangen die Nespresso garandeert.

Het zal waarschijnlijk tijd kosten voordat deze nieuwe houding ten opzichte van koffie echt wortel schiet in de gemeenschap, maar met boeren zoals Joseph die kunnen genieten van financiële zekerheid, verspreidt het woord zich al snel. Het verhogen van de standaard van koffie in de Rwenzoris gaat over het verbeteren van de levensstandaard voor degenen die de koffie telen omdat het  zal zorgen voor een hogere koffiekwaliteit en een hogere kwaliteit van leven voor de komende generaties.

De hogere kwaliteit van de vollere, rodere koffiebessen haalt de beste prijs op de markt, dus boeren worden aangemoedigd om alleen deze te plukken en de rest te laten rijpen tot ze dit stadium hebben bereikt.

Foto van Rena Effendi
Lees meer

bekijk videos

Milieu4:00

Ontdekkingsreizigers zien al skiëndeen nieuwe kant van Groenland

National Geographic1:01

Welkom op onze nieuwe website

National Geographic1:01

Welkom op onze nieuwe website