Proef de smaken van eeuwenoude koffie

Ethiopië schenkt in elk kopje de tradities, cultuur en geschiedenis van de bakermat van koffie.

Thursday, May 7, 2020,
Door Karen Carmichael
Vakmanschap in Ethiopië
Vakmanschap in Ethiopië

In de zuidwestelijke hooglanden van Ethiopië, die worden beschouwd als de bakermat van de Arabica-koffie, heeft een eeuwenoud droogproces de tand des tijds doorstaan. Deze oude techniek, die de droge of natuurlijke methode wordt genoemd, maakt gebruik van de intensiteit van de zon om hele koffiebessen te drogen. Het resultaat is een aromatische koffie die is doordrenkt met lagen van zoetigheid, rijpe fruitsmaken, bloemige noten en een ongeëvenaard koffie-erfgoed.

"Als je Ethiopische koffie drinkt, is het alsof je een slokje geschiedenis neemt, want het proces wordt al eeuwenlang herhaald en geperfectioneerd", zegt Rena Effendi, fotograaf voor National Geographic. Zij reisde af naar Sidamo, een van de belangrijkste koffieproducerende regio's van Ethiopië, om de diepgewortelde koffiecultuur van het gebied te ervaren.

Tijdens haar bezoek aan koffieboer Bekele Erango en zijn gezin in Sidamo, kon Rena zelf zien hoe landbouwkundigen van Nespresso's AAA Sustainable Quality™ Programma de telers helpen om een constante aanvoer van Ethiopische kwaliteitskoffie te garanderen. Dit proberen ze samen te bereiken door de eeuwenoude tradities van de regio te combineren met moderne landbouwtechnieken.

Bekele Erango, Birtugan en hun kinderen genieten van een kopje van hun kenmerkende koffie – een eeuwenoude Arabicaboon die wordt geteeld in het gebied dat alom wordt beschouwd als de oorsprong van koffie.

Foto van Rena Effendi

"In Ethiopië koesteren de mensen hun koffie als onderdeel van het leven", zegt ze. "Elke ochtend houden families een koffieceremonie, een eeuwenoud ritueel van branden, malen, zetten en serveren van koffie die al generaties lang op dezelfde manier wordt verbouwd."

Het meest kenmerkende aspect van het Ethiopische ‘ambacht’ staat bekend als de natuurlijke of ongespoelde methode, een ingenieuze oplossing vanwege de inconsistente watervoorziening in de regio. Onmiddellijk na de oogst spreiden veel Ethiopische boeren de versgeplukte hele bessen uit op matten in de zon, waarbij de bessen vier weken lang regelmatig met de hand worden gedraaid om ervoor te zorgen dat de koffie gelijkmatig droogt. Aan deze methode kleeft echter het risico dat grondvocht in de bessen trekt, waardoor verontreiniging kan ontstaan die de kenmerkende smaak kan aantasten. 

Om dit te voorkomen zouden bamboe verhogingen gebruikt kunnen worden. Dit voorkomt niet alleen dat er vocht in de bessen trekt, de plateaus zorgen ook voor betere ventilatie zodat de bessen gelijkmatig drogen. Maar de koffieboeren in Sidamo moesten overtuigd worden om hun eeuwenoude methode aan te passen. “Voor hen was het eerst zien, dan geloven”, vertelt Rena, verwijzend naar de grotere opbrengsten van betere bessen op de demonstratieplantages. “Het begon met één boer die wel openstond voor verandering, andere boeren volgden toen ze de resultaten zagen.”

Ethiopië, waar de koffieteelt al eeuwenlang wordt beoefend en geperfectioneerd, wordt algemeen beschouwd als de genetische bakermat van de Arabica-koffie.

Foto van Rena Effendi

Nespresso en partner TechnoServe hebben nauw samengewerkt met de landbouwgemeenschappen om een langetermijnrelatie met de telers op te bouwen en hen te adviseren over de beste landbouwmethodes, waaronder de verbetering van het droogproces. Over het geheel genomen produceerden de boerderijen die het AAA-programma uitvoerden meer en betere koffie, die voldoet aan de eisen die Nespresso stelt aan aroma en smaak. De extra winst heeft sommige boeren in Sidamo geholpen om hun kinderen naar school te sturen, huizen te bouwen en te investeren in hun plantages. "De koffiecultuur in Sidamo is altijd diep geworteld geweest in het leven", zegt Rena. "Wat nu anders is, vertelde koffieboer Bekele Erango me, is dat toen hij eenmaal de methodes van het Nespresso AAA-programma had overgenomen, de productiviteit drastisch toenam. Hij hoopt nu dat zijn kinderen er ook de voordelen van inzien en een toekomst zien in de koffieteelt."

"Voor een regio waar koffie en cultuur al eeuwenlang onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, aldus Rena, "zijn de duurzaamheidspraktijken en de verbetering van de teelt die Nespresso aanmoedigt een geruststelling voor de boeren dat hun koffietradities nog generaties lang zullen voortbestaan."

LEES MEER

Lees meer

bekijk videos

Milieu4:00

Hoe bergmist voor betere koffie zorgt