Tradities in Beieren: boze geesten verdrijven met zweepslagen

De ‘Aperschnalzer’ verdrijven de boze geesten van de koude maanden met hun zweep in de regio Berchtesgaden, en vermaken daarmee duizenden toeschouwers.

fotograaf Berchtesgadener Land Tourismus - Fürmann

Zachte, groene velden met ruisende beekjes, omringd door imposante bergen. Rond Saaldorf-Surheim is het rustig. Alles verloopt hier gemoedelijk, de drukte van de stad voelt ver weg. Maar plotseling is daar een luide knal (schnalz) gevolgd door herhaaldelijke zweepslagen. Het zijn de zwepen, ook wel Goaßln genoemd, van de Aperschnalzer. Een groep feestelijk geklede mannen staat op een rij. Ze zwaaien drie meter lange zwepen de lucht in en laten ze knallen. Hoewel ze de aangename stilte doorbreken, klinken de slagen als een harmonieuze melodie.

Aperschnalzen: een eeuwenoude traditie

Van het Drachenstich Festival in Furth via de Limmersdorfer Lindenkirchweih tot de Kinderzeche Dinkelsbühl – Beieren kent talrijke traditionele feesten en historische evenementen. Zo is het Aperschnalzen al eeuwen een traditie in de uitlopers van de Alpen. Al in de voor-Christelijke tijd voerden de Aperschnalzer hun ritueel uit.

Tradities in Beieren: boze geesten verdrijven met zweepslagen
Tradities in Beieren: boze geesten verdrijven met zweepslagen
fotograaf Berchtesgadener Land Tourismus - Fürmann

De Aperschnalzer knallen hun zwepen uitsluitend tussen Kerst en Carnaval. Vroeger waren de winters nog streng en hard, zonder elektrische verwarming of stroom. Daarom waren de mensen in de regio Berchtesgaden blij als het donkere jaargetijde weer ten einde was. Het klappen van de zweep moest dat bespoedigen: met de luide knal van de zweep verdrijven de inwoners de boze geesten van de kou en duisternis.

Maar zoals bij vele gebruiken zijn er ook bij Aperschnalzen verschillende overleveringen. Sommigen geloven dat het om een vruchtbaarheidsritueel gaat. Door het luide knallen van de zweep zou het zaad onder de sneeuw aangespoord worden. Anderen zijn echter van mening dat het knallen een middel was voor communicatie tijdens de pesttijd.

Van generatie op generatie

Hoe het ook moge zijn, nog altijd knallen de Passen ­– zoals de groepen genoemd worden – met veel plezier. Daarmee houden ze actief een deel van de Beierse geschiedenis in stand. Voor burgemeester Bernhard Kern is vooral de traditiegedachte van belang: ‘Bij ons in het dorp groeien kinderen met dit gebruik op,’ verklaart hij. ‘Wij hebben het geluk dat onze jeugd graag meedoet.’ Hij zelf is via zijn voorouders bij het zweepknallen gekomen: zijn ouders en grootouders behoorden ook al tot de Aperschnalzer.

Tradities in Beieren: boze geesten verdrijven met zweepslagen
Tradities in Beieren: boze geesten verdrijven met zweepslagen
fotograaf Berchtesgadener Land Tourismus - Fürmann

Elk jaar komen zo’n 1.700 Schnalzer van de Salzburg- en Beierenzijde bij elkaar om bij de grote Rupertigau-Preisschnalzen te strijden om de titel ‘Beste Aperschnalzer’. ‘Muzikale begeleiding is niet nodig. Wij maken zelf muziek met onze Goaßln,’ zegt de burgemeester. Uiteindelijk wint de groep die het beste ritme heeft en dus de beste ‘muziek’ maakt. ‘Om het te begrijpen, moet je het eigenlijk zelf horen,’ aldus Kern.

Wil je meer informatie over Beieren? Lees hier verder of schrijf je hier in om vier keer per jaar een Engelse nieuwsbrief te ontvangen

Lees meer