Dieren

Speelse zeehond brengt kajakker bijna tot zinken

Uitstapjes waarbij je zeehonden in open zee kunt ontmoeten, bieden mensen de kans om deze speelse dieren beter te leren kennen. Maar deskundigen menen dat dit soort trips gevaarlijk zijn voor zowel mensen als zeehonden.Thursday, November 9, 2017

Door Sarah Gibbens

Je hebt van die momenten waarop het leven je een draai om de oren geeft – soms in de gedaante van een 45 kilo wegende zeehond.

Tijdens een zeehondentour voor de kust van Walvisbaai in Namibië kregen de toeristische kajakkers de kans om een voorbij zwemmende groep Kaapse pelsrobben in het water te zien ronddartelen. Een video die door Mikhail Samon en zijn vrouw werd gemaakt, toont hoe de dieren vrolijk omhoog en terug in zee duiken, tot het moment waarop een van de robben ‘in volle vlucht’ de kajak raakt.

Gelukkig voor de kajakker en de zeehond bleef het incident zonder ernstige gevolgen, ook al kan een pelsrob wel honderd kilo wegen.

Samon, die achter zijn vrouw aan het peddelen was toen de rob haar kajak torpedeerde, herinnert zich het moment waarop ‘iets zwarts plotseling uit het water vloog’ en haar raakte.

In de video is te horen dat zijn vrouw tijdens de gebeurtenis moet lachen en dat ze er niet door van haar stuk werd gebracht.

‘Afgezien van een natte broek is alles goed afgelopen,’ zei Samon. ‘We denken allemaal dat het arme dier waarschijnlijk erger is geschrokken.’

Het gedrag dat tot de botsing leidde, wordt ook wel ‘dolfijnduiken’ genoemd, waarbij zeehonden en robben op hoge snelheid afwisselend uit en in het water duiken.. Robben zijn van nature nieuwsgierig en speels, en deze dieren probeerden waarschijnlijk de kajakkers die hun natuurlijke omgeving kwamen opzoeken, van dichtbij te bekijken. Op land zijn robben vaak schuw tegenover mensen, maar in het water – waar ze behendiger en sneller zijn en kunnen ontsnappen – benaderen ze mensen en bootjes vaak onbevangen.

‘Zeehonden’ worden niet voor niets zo genoemd: met hun grote, waterige ogen en speelse karakter kunnen ze als echte knuffeldieren overkomen. Toch moeten mensen zich realiseren dat het geen huisdieren zijn, maar wilde dieren en dat ze de ruimte moeten krijgen.

“Als wetenschapper vind ik het niet prettig om te zien dat ze rond mensen zo op hun gemak zijn,” zegt Leanna Matthews, een postdoctoraal-onderzoekster aan de University of Syracuse die zeehonden bestudeert.

“Ik begrijp dat het heel erg schattig is,” zegt Matthews over de aantrekkingskracht van het zwemmen met zeehonden. “Het is verleidelijk om zoiets te willen doen.” Maar zeehonden en robben zijn wilde dieren die kunnen bijten als ze zich in het nauw gedreven of bedreigd voelen, en met hun tanden kunnen ze diepe vleeswonden veroorzaken en ziekten overbrengen.

Ook voor de dieren kan de omgang met mensen nadelig zijn. Verstoringen van het normale gedrag van zeezoogdieren kan een negatieve invloed hebben op wezenlijke biologische functies, zoals migratie, voedingsgewoonten en het instinct om beschutting te zoeken.

Toch zijn in Namibië ingrepen van de mens in de vorm van ecotoerisme en zeesafari’s misschien wel veel menselijker dan de winstgevende zeehondenjacht die zich jaarlijks voor de kust van dit land afspeelt.

In en rond Walvisbaai leven 100.000 zeehonden, en de regering geeft jagers toestemming om jaarlijks 80.000 zeehondenpups en 6000 mannetjes te vangen. Sinds 2010 is de import van zeehondenproducten in de Europese Unie verboden, maar zeehondenpelzen en -vet worden nog veel geëxporteerd, respectievelijk naar Turkije en China.

Als de kajakkers in Amerikaanse wateren naast de robben hadden gepeddeld, hadden ze daarmee vermoedelijk de Marine Mammal Protection Act overtreden, de ‘Wet op de bescherming van zeezoogdieren’. Deze wet maakt bepaalde omgangsvormen tussen mens en dier strafbaar en geeft richtlijnen voor de wijze waarop we met zeezoogdieren moeten omgaan.

De wet doet de aanbeveling om deze dieren op een afstand van tenminste 45 meter te observeren.

De zeehondensafari van Samon vond plaats voor een stuk kust op een kleine 130 kilometer ten noorden van Walvisbaai, waar zich in de grote zeedierenkolonie van deze regio soms wel 50.000 zeehonden verzamelen. De touroperator laat de kajakkers tussen de 50 en 200 meter uit de kust peddelen, een afstand die bedoeld is om directe ontmoetingen tussen mensen en territoriale zeehonden te vermijden.

Zeehonden die veel tijd in het water doorbrengen, zijn vaak ‘tieners’ in zeehondentermen (ze zijn één à twee jaar oud) en van nature nieuwsgierig naar alles wat kleurrijk is en door het water beweegt. Het safarigroepje van Samon mocht met de zeehonden spelen door peddels in het water te steken, die door de dieren werden uitgeprobeerd door erin te bijten.

“Ze zijn erg nieuwsgierig en worden gefascineerd door alles wat nieuw is,” legt Matthews uit en ze voegt toe dat het bekend is dat zeehonden ook met andere zeezoogdieren spelen, zoals bruinvissen.

Hoewel Matthews begrijpt hoe verleidelijk het is om deze ‘aaibare’ dieren nader te leren kennen, wil ze deze vorm van omgang niet aanmoedigen, gezien de risico’s voor mens en dier.

Ze heeft een goede vuistregel: “Als het dier oogcontact met je kan maken, ben je over het algemeen te dichtbij.”

Lees meer