Kleine panda's gered: is dit de nieuwe hype op de zwarte markt voor huisdieren?

Enkele van deze met uitsterven bedreigde dieren werden in Laos in beslag genomen, wat duidt op een groeiende belangstelling.donderdag 25 januari 2018

KLEINE PANDA'S GERED VAN WILDSMOKKELAARS, MAAR NIET ALLEMAAL...
KLEINE PANDA'S GERED VAN WILDSMOKKELAARS, MAAR NIET ALLEMAAL...

Stroperij ten behoeve van de handel in exotische huisdieren, van pratende papegaaien tot nachtactieve halfapen, vormt een bedreiging voor miljoenen in het wild levende dieren. Zijn de met uitsterven bedreigde kleine panda's, die ongeveer even groot zijn als een huiskat en bekendstaan om hun schattige uiterlijk, de volgende hype?

Die vraag houdt Rod Mabin de laatste tijd bezig. Hij is de regionale communication director van de in Australië gevestigde dierenbeschermingsorganisatie Free the Bears, die verschillende opvangcentra in Zuidoost-Azië runt. Op 13 januari hielp zijn team de douaneautoriteiten in Laos bij een reddingsactie voor zes kleine panda's. De dieren werden aangetroffen tijdens een steekproefsgewijze inspectie van een vrachtwagen, op ongeveer vijftien kilometer van de Chinese grens.

Volgens Mabin is het de eerste keer dat kleine panda's in Laos in beslag werden genomen, en is het vermoedelijk de grootste reddingsactie voor de dieren tot nu toe. “We stonden er allemaal van te kijken,” zegt Mabin. Zijn team bracht de panda's over naar een opvangcentrum van de organisatie in Luang Prabang. “We vermoeden dat ze bestemd waren voor de handel in exotische huisdieren.”

De panda's, die elk in een eigen krat zaten, werden per auto een onbewaakt deel van de grens overgebracht voordat ze in de vrachtwagen werden gezet, vertelt Mabin, die zich baseert op het verhaal van de autoriteiten. De chauffeur, afkomstig uit Laos, werd aangehouden. Hij zou hebben gezegd dat hij de dieren op een voertuig zou zetten bij een chauffeurscafé in de noordelijke stad Luan Namtha. Hoewel de chauffeur stelde dat hij niet wist waar de panda's uiteindelijk naartoe zouden gaan, vermoedt Mabin dat Thailand hun eindbestemming was. Dit land is een knooppunt voor de handel in illegale dieren.

Drie van de panda's, die er volgens Mabin “heel ziek en trillend uitzagen,” stierven later. De andere lijken gezond en worden op het moment nog geobserveerd.

Kleine panda's leven in het wild in beboste berggebieden van centraal-China tot aan Nepal volgens de International Union for Conservation of Nature. Ondanks hun naam vormen deze bamboe-etende zoogdieren een apart geslacht. Ze zijn nauwer verwant met beren en wasberen dan met reuzenpanda's. Hun aantal loopt terug door ontbossing en ziekten, en in mindere mate als gevolg van stroperij voor de handel in huisdieren.

Er is lokale regelgeving die kleine panda's zou moeten beschermen, en volgens een verdrag is de internationale handel in de dieren verboden. Maar in de afgelopen jaren zijn verschillende partijen met hun roodbruine vachten in Azië in beslag genomen. Er is ook minstens één incident geweest waarbij in China een poging werd gedaan om het vlees van de dieren te verkopen. Bij een ander incident werden levende panda's geconfisqueerd die in China op een vrachtwagen zaten en op weg waren naar een markt voor wilde dieren.

Mabin vreest dat de laatste vangst een aanwijzing is dat steeds meer mensen zo'n dier willen hebben. Ze schitteren met hun grote ogen en bolle wangen vaak in YouTube-video's die hun aaibare uiterlijk benadrukken. “Er waren in het verleden niet veel meldingen van in beslag genomen kleine panda's,” vertelt Mabin. “Dit is een zorgwekkende aanwijzing dat ze een gewilde soort aan het worden zijn.”

Een toegenomen vraag naar kleine panda's zou een aanslag vormen op het aantal in het wild levende dieren, omdat het te veel geld kost om ze in gevangenschap te fokken. En dan zijn het ook nog eens geen leuke huisdieren, vertelt Damber Bista van het Red Panda Network, een organisatie die zich inzet voor de bescherming van de dieren. “De jongen zijn misschien nog wel lief als ze heel klein zijn, maar volwassen dieren gedragen zich niet vriendelijk, zelfs niet ten opzichte van andere panda's,” schrijft hij in een e-mail. Ze hebben bovendien veel verzorging nodig, voegt hij daaraan toe: ze eten elke dag een kwart van hun lichaamsgewicht en produceren wekelijks ongeveer hun eigen gewicht aan ontlasting.

Chris Shepherd, die betrokken was bij TRAFFIC, een organisatie die gegevens verzamelt over de handel in wilde dieren, vertelde National Geographic eerder al dat de wereldwijde markt in huisdieren fors groeit, waardoor het “een van de meest schadelijke onderdelen is in de handel in wilde dieren.” Sommige exotische huisdieren worden in gevangenschap gefokt, maar andere, zoals lemuren en bepaalde hagedissen worden in het wild gevangen, waardoor het voortbestaan van de soort in gevaar komt. Het komt vaak voor dat deze dieren hun gevangenneming of transport niet overleven. En zelfs als ze wel levend aankomen bij hun nieuwe baasje, hebben ze vaak te lijden in hun nieuwe omgeving. Hun gedrag, voedsel en bewegingsruimte is anders dan als ze in het wild zouden leven.

Wat betreft de kleine panda's “wijst dit incident op een heel nare situatie,” aldus Bista. Het “kan helemaal verkeerd gaan” als mensen geen voorlichting krijgen over de schade die de handel in illegale huisdieren aanricht.

Wildlife Watch is een project op het gebied van onderzoeksjournalistiek van de National Geographic Society en National Geographic Partners dat zich richt op illegale praktijken rond en uitbuiting van wilde dieren. Lees hier meer verhalen van Wildlife Watch en lees meer over de non-profitmissie van de National Geographic Society op nationalgeographic.org. Tips, feedback en ideeën voor verhalen zijn welkom op ngwildlife@natgeo.com.

Lees meer