Dieren

Waarom deze zeldzame kreeft eruitziet als een blauwe suikerspin

De pastelachtige kleurschakeringen van dit beestje zijn misschien het gevolg van een genetische mutatie of een ongebruikelijk dieet.Thursday, June 21, 2018

Door Maya Wei-Haas
Een kreeftenvisser vond een kleurrijke verrassing tussen zijn vangst bij Grand Manan Island in New Brunswick in Canada.

Afgelopen november deed de Canadese kreeftenvisser Robin Russell een unieke ontdekking. Tussen de roodoranje- en bruingevlekte exemplaren trof hij een pastelkleurige kreeft aan, met een schaal in de kleuren babyblauw, roze en maagdenpalmblauw.

In eerste instantie wist Russell niet wat hij met de regenboogkreeft aan moest. Uiteindelijk doneerde hij het dier, dat inmiddels 'Lucky' was gedoopt, aan het Huntsman Marine Science Centre in Saint Andrews in New Brunswick. Onlangs kwam de Instagram-post van Russell over de ongewone kleur van Lucky echter weer bovendrijven en brengt deze de gemoederen in beweging.

Statistieken wijzen niet duidelijk uit hoe vaak dit verschijnsel voorkomt. De kreeft is hoe dan ook een bijzondere vondst. Dieren met vergelijkbare kleuren worden slechts eens in de vier tot vijf jaar aangetroffen, aldus Michael Tlusty, universitair hoofddocent Duurzaamheid en voedseloplossingen aan de University of Massachusetts Boston.

Kreeften danken hun kleur aan het pigment astaxanthine. Deze antioxidant is vermoedelijk biologisch belangrijk. “Wij mensen zouden het een ‘superfood’ noemen,” merkt Tlusty op, “maar ik geloof niet in ‘superfoods’.”

Afhankelijk van hoe het pigment wordt verwrongen, verandert het van kleur. In de huid is het pigment ongebonden, waardoor het zijn felrode kleur behoudt. In de schaal daarentegen bindt astaxanthine aan een eiwit. Tlusty: “Dit eiwit verdraait het pigment, waardoor het blauw wordt.” Ook in de buitenste laag van de schaal bindt het aan een eiwit, waardoor het geel wordt.

De rode, blauwe en gele kleuren zorgen bij elkaar voor de modderig bruine verkleuring van kreeften in het wild. (Ze worden pas rood als je ze kookt. Dan gaat het eiwit dat aan het pigment is gebonden kapot, waardoor het weer rood wordt.)

Deze regenboogkreeft heeft waarschijnlijk gewoon weinig pigment. Hoewel de schaal allerlei pastelkleuren vertoont, zijn deze heel vaag, aldus Tlusty. Het is niet duidelijk wat dit gebrek aan kleur veroorzaakt. De zonderlinge verschijning kan het gevolg zijn van een genetische mutatie of een voedselbron met weinig pigment.

Kleurenspel

Tlusty heeft in het verleden onbedoeld witte kreeften gekweekt. Hij heeft twintig jaar bij het New England Aquarium gewerkt, waar hij onderzoek deed naar kreeften en kreeften fokte. Om geld te besparen, kocht Tlusty goedkoop kreeftenvoer zonder astaxanthine.

De kreeften groeiden goed, maar ze waren spookachtig wit.

“Het pigment van veel dieren verkleurt door het voedsel dat ze eten,” zegt Tlusty. “Dat geldt voor flamingo's en zalm en dus ook voor kreeften.” Als deze dieren dit pigment niet meer binnenkrijgen, worden ze wit.

Volgens Tlusty is het mogelijk dat Lucky van het aas leefde dat vissers in zee gooiden en niet het gebruikelijke kreeftendieet volgde dat uit astaxanthinerijke dieren zoals krabben en garnalen bestaat.

De suikerspinachtige kleur kan ook te wijten zijn aan een genetische mutatie die het eiwit treft dat aan het pigment bindt. Dergelijke mutaties kunnen krankzinnige kleurschakeringen opleveren, zoals briljantblauwe of gele kreeften, gevlekte calico-kreeften of zelfs kreeften met een lijf dat in twee verschillende kleuren is verdeeld.

Een manier om dit kleurrijke mysterie te ontrafelen, is bestuderen wat er met Lucky gebeurt naarmate hij groeit. Als zijn dieet de oorzaak van de ongebruikelijke kleur is, moet hij de volgende keer dat hij vervelt oranjebruin worden als hij weer pigmentrijk voedsel eet.

Worden de regenboogkleuren echter door een genetische mutatie veroorzaakt, dan zullen deze niet door voedsel veranderen en blijft dit bizar gekleurde diertje een uniek exemplaar.

Lees meer