Wildlifetoerisme

Orka’s en dolfijnen in ijzige ‘walvisgevangenis’ worden vrijgelaten

Op Russische video-opnamen is te zien dat de witte dolfijnen en orka’s –waarschijnlijk gevangen om te worden verkocht aan aquariums – wegkwijnen in ijzige wateren in een juridisch niemandsland. dinsdag, 12 februari 2019

Door Natasha Daly, Maria Antonova

Update: Op 8 april 2019 heeft de Russische regering, in samenwerking met twee Amerikaanse ngo’s, aangekondigd dat alle 97 walvisachtigen weer in het wild zullen worden uitgezet. De verklaring werd ondertekend door Oleg Kozhemyako, gouverneur van de regio Primorsky in Rusland, waar de walvissen worden gehouden. De verklaring werd mede ondertekend door Jean-Michel Cousteau, oprichter van de Californische non-profitorganisatie Ocean Futures Society, en Charles Vinick, executive director van het Whale Sanctuary Project. Cousteau, Vinick en hun teams hebben de afgelopen week doorgebracht in de walvisfaciliteit in de baai van Srednyaya in Oost-Rusland, om de toestand van de dieren en de voorziening te beoordelen. In de gezamenlijke verklaring die zij hebben afgegeven in Nakhodka, een stad in de buurt van de faciliteit, gaven zij aan dat ze alle drie onmiddellijk zullen samenwerken om een plan voor uitzetting en rehabilitatie op te stellen. "Our goal is to release all of them", zegt de verklaring. (Dit verhaal is oorspronkelijk gepubliceerd op 6 februari 2019.)

Op de video is vanuit de lucht te zien hoe tientallen wilde orka’s en witte dolfijnen in omheiningen in zee gevangen worden gehouden.

Elf orka’s en 87 witte dolfijnen kwijnen weg in meerdere rechthoekige zeekooien in de Srednjaja-baai, in het Verre Oosten van Rusland. De dieren werden in 2018 in de loop van meerdere zomermaanden gevangen door vier Russische bedrijven die zeedieren aan aquariums leveren. De lijdensweg van de dieren haalde in november de krantenkoppen toen met behulp van een drone vanuit de lucht opnamen van de zeekooien werden gemaakt. Het centrum waar de dieren verblijven, wordt sindsdien in de media omschreven als ‘walvisgevangenis’.

Destijds begonnen plaatselijke autoriteiten al een onderzoek naar de vermeend illegale vangst van de zeezoogdieren. De Russische openbaar aanklager wees erop dat een eventuele verkoop aan aquariums in landen als China illegaal zou zijn.

De dieren lijken erg te lijden, zegt Dmitri Lisitsyn, hoofd van de Sakhalin Environment Watch, een ngo op het schiereiland Sachalin, eveneens aan de oostkust van Rusland. De autoriteiten vroegen Lisitsyn, expert in zeezoogdieren, en een aantal dierenartsen om het centrum op 18 en 19 januari te bezoeken en de gezondheid van de dieren te beoordelen.

Volgens Lisitsyn zijn vijftien van de witte dolfijnen zuigelingen, die waarschijnlijk nog steeds door hun moeders werden gezoogd toen ze werden gevangen. Alle witte dolfijnen lijken aan stress te lijden, zegt hij. Hij legt uit dat werknemers van het centrum het ijs dat op het water in de zeekooien aangroeit, geregeld openbreken zodat de dieren kunnen opduiken om adem te halen en in leven te blijven. Volgens hem zijn witte dolfijnen “het gewend om tussen het ijs te leven, maar niet om in een ruimte van 12 bij 10 meter gevangen te worden gehouden terwijl mannen boven hun kop met scheppen in de weer zijn.”

Voor de orka’s is het nog erger, zegt Lisitsyn. Hoewel ook zij gewend zijn aan een leven in ijskoude wateren, trekken ze in de winter meestal naar zuidelijker streken. Hij maakte video-opnamen van meerdere orka’s met verwondingen aan hun rugvinnen. Volgens Lisitsyn en andere zeewetenschappers die de video’s bekeken, zouden de wonden het gevolg kunnen zijn van bevriezing door langdurige blootstelling aan de kou of van een infectie door een schimmel of bacterie als gevolg van stilstaand water – of van een combinatie hiervan.

Dierenarts Tatjana Denisenko, professor aan de Academie van Diergeneeskunde en Biotechnologie in Moskou, bezocht het centrum samen met Lisitsyn en nam watermonsters en biopsieën van de aangetaste rugvinnen van de orka’s. “Bij de meeste van de elf orka’s was de huid dicht bezaaid met talloze micro-organismen,” zegt zij. Volgens haar wijst dit erop dat de huid van de orka’s is besmet als gevolg van rottende voedselresten in de zeekooien.

Denisenko, Lisitsyn en anderen maken zich vooral zorgen over een jonge orka genaamd Kirill, die zeer lethargisch overkwam en veel verwondingen aan de huid vertoonde. Lisitsyn vreest dat Kirill het niet zal overleven.

Vast in juridisch niemandsland

Het lot van de dieren is onzeker. De autoriteiten zouden ze in beslag kunnen nemen, rehabiliteren en weer in het wild kunnen uitzetten. Maar ze kunnen ook tot het oordeel komen dat de bedrijven die de dieren hebben gevangen, niets illegaals hebben gedaan en ze aan aquariums mogen doorverkopen. Maar Russische aquariums hebben niet de capaciteit om zoveel orka’s op te nemen en de export van orka’s is verboden, aldus Dmitri Glazov, interim-vicevoorzitter van de Russische ngo Marine Mammal Council in Moskou, waarin wetenschappers samenwerken om onderzoek te doen naar het behoud van zeezoogdieren.

Er is nog een derde mogelijkheid: dat de dieren zullen sterven.

Lisitsyn en anderen stellen dat de witte dolfijnen en orka’s illegaal zijn gevangen en dat de federale overheid de dieren moet redden. Op 1 februari spanden drie ngo’s, waaronder Sakhalin Watch, een rechtszaak tegen drie Russische overheidsdiensten aan, omdat ze volgens de Russische wet verplicht zijn om wilde dieren die illegaal zijn verkregen, in beslag te nemen en in weer uit te zetten in hun natuurlijke habitat. “De staat is de rechtmatige eigenaar van de dieren en moet ze dus in beslag nemen en weer in het wild uitzetten,” zegt Lisitsyn.

Volgens een van de vier bedrijven die zeggen eigenaar van de dieren te zijn, Bely Kit, zijn de orka’s en witte dolfijnen legaal gevangen. Anton Pekarski, advocaat voor het bedrijf, bevestigde plannen van Bely Kit “om de dieren dit jaar aan aquariums in Rusland en het buitenland te leveren.” Het bedrijf zou ze alleen vrijlaten als het daartoe door de rechter gedwongen zou worden, schreef hij in een e-mail. Twee andere bedrijven, Afalina en Oceanarium DV, verklaarden tegenover Russische mediadat ook zij zich aan de wet hadden gehouden. Het vierde bedrijf, Sochi Dolphinarium, antwoordde niet op ons verzoek om een reactie.

Onduidelijk is of de Russische autoriteiten de zaak actief onderzoeken. Volgens Oxana Fedorova, hoofd van Save Dolphins, een ngo in Moskou die strijdt voor het welzijn van walvisachtigen, wordt de zaak van de ene dienst naar de andere doorgeschoven en wordt deze nu bekeken door het Onderzoekscomité van de regio Chabarovsk, een lokale overheidsdienst die criminele gevallen onderzoekt. “Vanuit juridisch oogpunt is het volstrekt onduidelijk wat er met de dieren gebeurt,” zegt Glazov.

John Ford, professor in de zoölogie en orka-expert aan de University of British Columbia in Canada, bekeek de video-opnamen die door Lisitsyn waren gemaakt. Volgens hem kunnen de orka’s met de juiste medische zorg en adequate behandeling herstellen en weer in het wild worden uitgezet. Als ze als groep in de buurt van de Srednjaja-baai worden vrijgelaten, “zullen ze waarschijnlijk hun eigen sociale groep vormen, althans op korte termijn, waarbij de jongere dieren kunnen profiteren van de jachtervaring van de oudere exemplaren.” (Volgens Lisitsyn geldt hetzelfde voor de witte dolfijnen.)

Maar “hoe langer deze orka’s in dit ontoereikende centrum gevangen worden gehouden,” zegt Ford, “des te moeilijker wordt het om zich weer aan een leven in het wild aan te passen.”

Update: Op 7 februari maakten Russische autoriteiten bekend dat ze opnieuw onderzoek zullen doen naar aantijgingen dat de dieren in de zeekooien slecht worden behandeld. Ze zouden “meteen uitgebreide maatregelen” treffen om de dieren weer in het wild uit te zetten.

Richie Hertzberg droeg bij aan dit artikel.

Journaliste Maria Antonova woont in Moskou en schreef voor National GeographicUndarkForeign Policy en het persbureau Agence France-Presse, waar zij correspondente is. Volg haar op Twitter.

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com op 6 februari 2019. De laatste update werd geplaatst op 9 april en daarbij werd de titel van het artikel gewijzigd.