Zeewier is een superfood dat je kunt oogsten. Hier lees je hoe.

De nieuwste trend aan zee is zoeken naar zeewier. Een leuke en duurzame manier om de kustgebieden van de wereld te verkennen.

Door Kristen Pope
Gepubliceerd 2 sep. 2022 21:42 CEST
Seaweed Harvest

Heidi Herrmann (links) van Strong Arm Farm verzamelt blaaswier met Ariana Mazzuchi en Jack Herron in de buurt van Jenner in Noord-Californië. De afgelopen jaren is het foerageren van zeewier over de hele wereld steeds populairder geworden. 

Foto door Michael Macor, The San Francisco Chronicle, Getty Images

De foerageerders zetten hun helmen op en begeven zich naar het intergetijdengebied in East Neuk langs de kust van Fife in Schotland. Aan de waterkant wijst Jayson Byles, hun gids en eigenaar van East Neuk Seaweed Foraging, op allerlei zeewier dat op de rotsen groeit en in de poelen drijft. De lange, olijfkleurige slierten riemwier (ook wel zeespaghetti genoemd) en ruches van grasgroene zeesla zijn perfect voor een middagmaaltijd. 

Reuzenkelp groeit in Fossil Bay in Maria Island National Park in Tasmanië, Australië. Het verzamelen en eten van zeewier is een traditie van de Palawa-bevolking.

Enkele uren later dragen de foerageerders hun oogst terug naar het strand. Daar maakt Byles op een vuur de saus voor de zeespaghetti. De milde smaak van dit wier combineert perfect met een veganistische pesto, carbonara of champignonroomsaus met spek. De gasten hebben de keuze. De zeesla heeft een licht zilte zeesmaak en wordt om verse vis gewikkeld. Deze wordt vervolgens in de pan gebakken. Byles legt uit dat elk zeewier een ander smaakprofiel heeft. Palmwier, een rood zeewier, kan bij bepaalde bereidingen zelfs naar bacon smaken. 

Byles fourageert al zijn hele leven. Hij laat mensen maar al te graag kennis maken met deze vorm van duurzaam eten. Het delen van de ervaring vindt hij het mooiste aspect. ‘Het is echt een leuke manier om een soort gemeenschap te vormen waarin we voedsel delen dat we hebben verzameld’, zegt hij. ‘Dat heeft iets oerouds.’ 

De reuzenkelp op de foto groeit in de wateren van Channel Islands National Park in Californië. Het vormt een bladerdak dat veel zeedieren beschermt en speelt een belangrijke rol bij het inperken van klimaatverandering.

Over de hele wereld wordt al lang naar zeewier gezocht. De laatste jaren is de activiteit sterk in populariteit toegenomen, doordat meer mensen de gezondheidsvoordelen van dit superfood ontdekken. Als smaakmaker in soepen, als dressing of als gedroogde vellen is het een hoofdbestanddeel in veel Aziatische landen, waaronder Japan. Daar is de prefectuur Okinawa aangewezen als ‘blauwe zone’ waar mensen langer leven. Bovendien kan de ervaring van het oogsten in de natuur een diepgaande, beschermende band met de kustgebieden smeden. Vooral wanneer het resultaat een smakelijke maaltijd is. 

Hoewel veel soorten zeewier eetbaar zijn, moet je bij het foerageren aan zee met een aantal dingen rekening houden. Zo moet je veiligheidsmaatregelen nemen tussen de gladde rotsen, vooral in de buurt van harde en onvoorspelbare golven. Byles benadrukt daarnaast dat je op land licht bepakt moet zijn, slechts een klein deel van elke plant moet oogsten, en zeewier altijd boven de voet moet afsnijden en nooit van de rotsen moet trekken. Wat moet je nog meer weten over het foerageren van zeewier? 

De basisbeginselen voor zeewier 

Er komt heel wat kijken bij een veilige en lonende foerageertocht. Een ervaren en goed geïnformeerde gids kan een groot verschil maken. Deze kan mensen informeren over verschillende factoren, bijvoorbeeld hoe het plaatselijke ecosysteem werkt en wat je voor je veiligheid moet dragen bij het zoeken op gladde rotsen. 

Het is heel belangrijk dat je weers- en getijdenvoorspellingen kunt ontcijferen. Om goed zicht te blijven houden, is het heel belangrijk dat je weet wanneer de zon ondergaat. Een tocht kan om allerlei redenen worden geannuleerd of vertraagd, zoals waarschuwingen voor een hoge branding, slecht weer, een slechte waterkwaliteit en recente regenval die tot afspoeling leidt. Gidsen verstrekken ook informatie over lokale regels en voorschriften die sterk kunnen verschillen. En ze leren deelnemers hoe ze op verantwoorde wijze zeewier kunnen oogsten, schoonmaken en bereiden. 

Zeewier is een superfood dat rijk is aan vitaminen en antioxidanten. Het wordt over de hele wereld gegeten. Zo ook in Okinawa, Japan, dat al lange tijd wordt beschouwd als een hotspot voor een lang leven.

(Hoe stedelijk foerageren de nieuwe manier werd om een stad te verkennen.) 

Verantwoord zeewier oogsten is heel belangrijk voor Melissa Hanson, mede-oprichtster van Kelpful. Deze organisatie verzorgt foerageeravonturen voor volwassenen en kinderen in de buurt van San Luis Obispo in Californië. ‘We vertellen dat deze mooie, kwetsbare, wilde ruimte geen kruidenierswinkel is. Je kunt er niet zomaar binnenlopen en pakken wat je wilt’, zegt ze. ‘We vertellen over een relatie waarin wederkerigheid en veel dankbaarheid en respect voor de overvloed centraal staan. Dat die overvloed er niet alleen voor ons is en we niet zomaar kunnen pakken wat we willen voor ons eigen gebruik.’ 

Hanson legt uit dat bewust verzamelen onderdeel is van dat ethos. ‘We oogsten alleen zeewiersoorten die op dat moment en op die plaats in grote overvloed aanwezig zijn. En we nemen er slechts een zeer kleine hoeveelheid van mee’, zegt ze. ‘Wanneer we klaar zijn, mag het gebied er niet uitziet alsof we er zijn geweest.’ 

Culturele banden 

Het foerageren van zeewier is een belangrijk cultureel gebruik in veel gemeenschappen over de hele wereld. In Wales, verzamelen foerageerders zeewier om er laverbread van te maken. Dat is een eeuwenoude traditie. Langs de kust van Tasmanië in Australië (wat de Palawa, de Tasmaanse Aboriginals en oorspronkelijke bewoners van het eiland, lutruwita noemen), voert de wukalina Walk bezoekers mee op een vierdaagse reis vol wandeltochten, culturele ervaringen en traditionele gerechten met onder meer zeewier en schelpdieren. 

Zeewier wordt op veel plaatsen gekweekt. Onder meer op Benjamin Island, een deel van de Salomonseilanden, dat hier is afgebeeld.

Vrouwen verzamelen in de Golf van Mannu in Tamil Nadu in India zeewier om te verkopen.

(Bekijk de Amerikaanse parken met de inheemse volkeren die er als eerste woonden.) 

Tijdens de tocht laten de gidsen van de Palawa (die zelf in hun taal veel woorden en plaatsnamen niet met een hoofdletter schrijven) zien hoe de kelp wordt gevormd en gedroogd tot een kom die op traditionele waterkruiken is geïnspireerd. Ze foerageren zeewier en genieten van zeekraal, zeesla en veel andere lekkernijen. 

Melissa West is operations manager bij wukalina Walk. Ze legt uit dat Palawa-vrouwen van oudsher naar zeewier en zeevruchten duiken. Maar ook naar schelpen van een endemisch, tussen kelp levend weekdier met de naam Phasianotrochus irisodonte. Van de schelpen maken ze sieraden. West: ‘Ik heb twee dochters, dus het is voor mij echt belangrijk om die kennis aan hen over te dragen.’ 

Een zeewierboerin in Tanga, Tanzania, maakt een streng met zeewier klaar voor de kweek.

Een duiker houdt verschillende soorten zeewier omhoog in het Tjurpannans Naturreservat in Havstenssund, Zweden.

Foto door Leisa Tyler, LightRocket, Getty Images

Byles is ook van mening dat het van cruciaal belang is om zijn kennis van foerageren door te geven. Die kennis is voor een groot deel afkomstig van zijn Maori-voorouders. Hij gelooft dat dit vooral goed is voor jongeren, zodat ze een gevoel van verantwoordelijkheid voor het milieu wordt bijgebracht. ‘Ik werk graag met kinderen, omdat het belangrijk is dat de volgende generaties deze gebieden leren kennen en verliefd worden op het strand en de kust’, zegt hij. 

Heerlijke gerechten 

Een belangrijk aspect van het eten van zeewier is de veelzijdigheid ervan. Zelfs bij de meest kieskeurige eters, kinderen, levert het nauwelijks problemen op. Vincent Nattress serveert commercieel geoogst zeewier in het restaurant Orchard Kitchen in Langley, Washington. Hij is de chef-kok van het restaurant dat hij samen met zijn vrouw Tyla runt. 

(Dit zeewier is goed voor jou en voor het milieu.) 

Nattress kan van sommige soorten zeewier een kruidenmengsel maken dat vergelijkbaar is met Japanse furikake. Andere soorten worden geserveerd als pickles of gebruikt voor een saus. Nattress: ‘Het heeft de geweldige eigenschap om dezelfde soort umami [smaak] toe te voegen die je van paddenstoelen kan krijgen.’ 

Thuis bereidt hij wild zeewier dat hij met een visvergunning voor schelpdieren en zeewier verzamelt. Zijn tienerkinderen eten het graag. Ze zijn volgens hem dan ook altijd in voor een culinair avontuur, zelfs als ze op reis zijn. ‘Er is niets dat ze niet willen eten, omdat ze alles al hebben geproefd.’ 

Hoe je zeewier ook bereidt, het draait allemaal om de ervaring. ‘Een belangrijk onderdeel van foerageren is voor mij om mensen weer in contact te brengen met onze wortels en de natuur’, aldus Byles. ‘Het draait niet alleen om zeewier. Het gaat om het milieu, om weer aansluiting te vinden met het land, het water en met elkaar.’ 

Kristen Pope is een freelance schrijver die schrijft over wetenschap, natuurbehoud, wilde dieren en klimaatverandering. 

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op nationalgeographic.com.

Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Reizen
Locals zijn vaak een perfecte gids. Zo huur je ze in.
Reizen
Is klimaatcompensatie voor je vliegreis een goed idee?
Reizen
17 fantastische nieuwe hotels die hun omgeving sparen
Reizen
Deze oude stad van de sultans is een wonder van de eenentwintigste eeuw
Fotografie
Dit zijn enkele van de meest heilige plekken van Europa

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.