Geschiedenis en Cultuur

Opzienbarend ‘zeemonster’ uit Jura gevonden in India

Aan de hand van het goed bewaard gebleven fossiel kunnen paleontologen achterhalen hoe de ichthyosaurus zich over de prehistorische wereld verspreidde. vrijdag, 27 oktober 2017

Door Michael Greshko

Uit de aarde in Noordwest-India kwamen kortgeleden botten tevoorschijn. Deze waren van een 'zeemonster' ter grootte van een kleine boot, die meer dan 150 miljoen jaar geleden door de diepe, donkere wateren zwierf.

Het pas gevonden fossiel is een zo goed als intact skelet van een ichthyosaurus, een zeereptiel dat in de tijd van de dinosauriërs de schrik van de zeeën was. Deze dieren waren de dolfijnen of walvissen van hun tijd: slanke viseters met grote ogen, smalle kaken en kegelvormige tanden.

De Indiase ichthyosaurus leefde tussen 152 en 157 miljoen jaar geleden. Het is het eerste zeemonster uit de Jura dat in deze regio is ontdekt. Op 25 oktober werd het fossiel onthuld in PLOS ONE. Dankzij dit fossiel kunnen paleontologen nu nagaan hoe ichthyosaurussen zich over de prehistorische wereld verspreidden.

“Dit is een geweldige ontdekking. Het is absoluut het beste skelet van een ichthyosaurus dat ooit in India is gevonden”, zegt Steve Brusatte, paleontoloog aan de Universiteit van Edinburgh en niet betrokken bij het onderzoek..

“Fossielen van ichthyosaurussen zijn voornamelijk in de noordelijke continenten gevonden. In het zuiden zijn ze erg zeldzaam” voegt Brusatte toe. Andere fossielen van deze soort zijn in Noord-Amerika en Europa gevonden.

“Met dit nieuwe skelet kunnen mogelijk veel geheimen over de evolutie en de biogeografie van de ichthyosaurus worden ontrafeld.”

Compleet pakket

Paleontologen uit India deden de fantastische ontdekking in 2016 ten zuiden van het dorp Lodai, in de Indiase provincie Gujarat.

De ichthyosaurus was ingesloten in extreem hard sedimentair gesteente en de uitgraving was een verschrikking. De regio heeft tegenwoordig een droog en ruw klimaat, met temperaturen van meer dan 35 °C.

Na 1500 manuur graven, legde het team een sensationeel goed bewaard skelet bloot. De ruggengraat van de ichthyosaurus lag nog steeds min of meer in een ononderbroken lijn en de linkervoorvin had nog dezelfde vorm als toen het dier nog in leven was.

Guntupalli V.R. Prasad, paleontoloog aan de Universiteit van Delhi in India, bestudeert gewervelden uit het tijdperk van de dinosauriërs. De vondst kwam volgens hem als een verrassing: “Ik heb tot nog toe niet veel onderzoek gedaan naar gewervelde fossielen in deze regio, omdat gedacht werd dat de opbrengst vrij mager zou zijn.”

Prasad had snel door hoe belangrijk de vondst was. Het is niet alleen de meest complete Indiase ichthyosaurus die ooit is gevonden, maar ook de eerste in India die stamt uit de Jura. Volgens Prasad zijn alle eerdere vondsten ongeveer vijftig miljoen jaar jonger en bestaan ze slechts uit losse tanden of slecht geconserveerde wervels.

Lastige prooi

In de tijd van de ichthyosaurus was deze regio van India bedekt met een tropische zee, waar het vijf meter lange reptiel rondzwierf op zoek naar eten. Aan zijn beschadigde, versleten tanden valt af te leiden dat hij taaie prooien at, zoals gepantserde vissen en ammonieten. Dit zijn spiraalvormige weekdieren die op de huidige nautilussen lijken.

Het team ontdekte ook dat de Indiase ichthyosaurus nauw verwant is aan meer noordelijk gevonden soortgenoten. Dit toont aan dat de soort wereldwijd voorkwam.

De vondst van de ichthyosaurus en die van fossielen van ongewervelden impliceert dat over het prehistorische continent Gondwanaland ooit een enorme zeestraat liep. Die zeestraat doorkruiste land dat nu westelijk India, Madagaskar en Zuid-Amerika beslaat.

Als dat zo is, dan kan dit van invloed zijn op de manier waarop paleontologen naar het leven in zee kijken en hoe dat zich in de Jura over de oceanen verspreidde.

“Deze vondst laat zien dat ichthyosaurussen ten tijde van de dinosauriërs over de hele wereld verspreid voorkwamen”, zegt Brusatte. “Het lijkt erop dat ze overal in de oceanen leefden, over de hele wereld, op hetzelfde moment dat de dinosauriërs over het land denderden.”