Geschiedenis en Cultuur

Pronkkamer vol topstukken in het Rubenshuis

Het Rubenshuis in Antwerpen laat een Vlaams topstuk uit eigen collectie restaureren: De Kunstkamer van Cornelis van der Geest.Thursday, August 1, 2019

Door Renette Kwakkenbos
WILLEM VAN HAECHT, DE KUNSTKAMER VAN CORNELIS VAN DER GEEST, OLIEVERF OP PANEEL, 1628.

Het schilderij uit 1628 van de hand van Willem van Haecht laat de omvangrijke kunstcollectie zien van de rijke specerijenhandelaar Cornelis van der Geest. Tijdens het Twaalfjarig Bestand (1609-’21) bloeide in Antwerpen de welvaart en bezaten steeds meer gegoede burgers een kunstverzameling. Vooral bij Vlaamse schilders raakte het kunstkamergenre in zwang. Zij schilderden de collecties minutieus na en plaatsten ze in fantasiezalen. 

Wat dreef hen tot deze gedetailleerde kopieerdrift? Kunstbezitters gaven kunstenaars deze opdracht uit pronkzucht. In één oogopslag maakte zo’n stuk hun artistieke rijkdom en smaak zichtbaar. Door ook prominente bewonderaars en kunstverzamelaars af te beelden, zoals hertog Albrecht en hertogin Isabella, maakt van Haecht ons duidelijk dat van der Geest zich in de hoogste kringen begeeft. 

Het verhaal gaat dat de hertog en hertogin de Madonna met Kind van Quinten Massijs wilden kopen, maar dat Van der Geest er te veel aan gehecht was om het af te staan. Naast de hertog staat Peter Paul Rubens, die als zijn hofschilder uitleg geeft over het schilderij. Van Haecht heeft ook zichzelf afgebeeld. Hij komt net binnen door de deur.

In 2009 werden de verflaag en de lijst van het schilderij al eens gerestaureerd, maar daarna verschenen nieuwe barsten en craquelures. Deskundigen van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) in Brussel proberen het paneel nu langs de achterzijde lokaal te stabiliseren. De eikenhouten klampen aan de achterzijde van het paneel worden verwijderd en vervangen door een flexibele drager. Een werkje dat met uiterste precisie en zorgvuldigheid moet worden uitgevoerd.

In het najaar van 2020 is De Kunstkamer van Cornelis van der Geest weer in het Rubenshuis te bewonderen.

Dit artikel verscheen in National Geographic Historia editie 3, 2019.

Lees verder

Frisse wind waait door de geschiedenis in het Scheepvaartmuseum

Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam heeft in de hoofdgalerij een nieuwe opstelling geopend met de titel Republiek aan Zee. In ruim vijftig topstukken wordt duidelijk hoe de Republiek in de 17de en 18de eeuw een maritieme natie werd. 

Vilcamamba, het verloren rijk van de Inca's

De Spanjaarden veroverden Cuzco, maar Inca-opstandelingen wisten nog veertig jaar te overleven in het hart van de Andes. Hun hoofdstad is nog altijd niet teruggevonden.