Forteiland Pampus: eerste zelfvoorzienende Unesco-locatie van Nederland?

Pampus hoopt als eerste Nederlandse Unesco-werelderfgoedlocatie geheel zelfvoorzienend én fossielvrij te zijn. Afgelopen voorjaar werden daartoe de eerste stappen gezet.

Thursday, July 30, 2020,
Door KEVIN VAN HUËT
Het nieuwe bezoekers­ centrum, afgebeeld tussen de twee aanleg­steigers, zal worden verzonken in de wal van ...

Het nieuwe bezoekers­ centrum, afgebeeld tussen de twee aanleg­steigers, zal worden verzonken in de wal van Pampus, waardoor bezoekers vanaf het IJmeer weer vrij zicht hebben op de histori­sche geschutskoepels.

Foto van Copyright Paul de Ruiter Architects

Dit artikel verschijnt in de augustus 2020 editie van National Geographic Magazine.

Ruim een eeuw geleden werden schepen bij het forteiland Pampus verwelkomd met zwaar geschut dat was geïnstalleerd op twee geschutskoepels. Het kunstmatige eiland in het IJmeer werd eind negentiende eeuw aangelegd als onderdeel van de Stelling van Amsterdam, om de stad te behoeden tegen indringers. Maar de gevreesde vijand kwam niet en er zou nooit een schot worden gelost.

Voor wie binnenkort de overtocht maakt, is de ontvangst minder intimiderend. Eind volgend jaar moeten twee windmolens, zonnepanelen en een biovergister de blikvangers zijn van het onbewoonde eiland, waar bezoekers tegenwoordig onder meer rondleidingen kunnen volgen. 

Pampus hoopt als eerste Nederlandse Unesco-werelderfgoedlocatie geheel zelfvoorzienend én fossielvrij te zijn. Afgelopen voorjaar werden daartoe de eerste stappen gezet. In de moestuin worden groenten verbouwd die in het eilandpaviljoen worden opgediend, en IJsselmeerwater wordt met nanofilters gezuiverd tot drinkwater. 

Daarnaast is de biovergister in gebruik genomen. ‘Die zet dagelijks zo’n dertig kilo gft-afval uit de keuken van het paviljoen om in biogas,’ zegt Tom van Nouhuys, directeur van Stichting Forteiland Pampus. ‘Met die energie kan vervolgens weer worden gekookt.’

Ook het paviljoen zelf zal onder handen worden genomen. Volgend jaar wordt het houten gebouw vervangen door een klimaatneutraal bezoekerscentrum, dat gedeeltelijk ondergronds komt te liggen, verzonken in de helling van het eiland. 

‘We willen het eiland zijn historische allure teruggeven, waarbij de bebouwing wordt geïntegreerd in het landschap,’ zegt Paul de Ruiter, architect van het gebouw. ‘De geschiedenis van het eiland vormt zo de basis voor een toekomstbestendig Pampus.’

Het nieuwe bezoekerscentrum, afgebeeld tussen de twee aanlegsteigers, zal worden verzonken in de wal van Pampus, waardoor bezoekers vanaf het IJmeer weer vrij zicht hebben op de historische geschutskoepels.

lees verder

10 Foto's

9x De mooiste plekken in Nederland

Reisjournalisten en fotografen Bas van Oort en Dirk Wijnand de Jong trokken voor hun boek Expeditie Achtertuin een jaar lang eropuit in eigen land. Met eigen ogen zagen ze hoe waanzinnig mooi, stoer, dromerig en uitdagend Nederland kan zijn.
Milieu

Wandelende waddeneilanden: hoelang blijven ‘onze’ eilanden nog bij ons?

Sinds in 1573 door cartograaf Schrooten het Waddengebied werd vastgelegd, is veel veranderd in dit dynamische gebied. Zo ‘wandelen’ de eilanden langzaam richting het oosten.
Milieu

Het groene goud: eten we later elke dag zeewier?

Wordt zeewier het voedsel van de toekomst? Ondanks de belofte van dit groene goud, ligt het bij nog maar weinig Nederlanders op het bord.
Lees meer