Hoe Fikkie aan die onweerstaanbare trouwehondenblik komt

Honden hebben gespecialiseerde gezichtsspieren om mensen mee te kunnen inpalmen, vlindervleugels zijn de inspiratie voor een nieuwe 3D-printtechniek en ander wetenschapsnieuws.

Door Annie Roth, Simone Einzmann
Gepubliceerd 12 okt. 2022 15:03 CEST
DEPARTMENTS-11.2022-BT-dog-wolf

Omdat de gezichtsspieren van honden en mensen in een bepaald opzicht op elkaar lijken, kunnen honden, in tegenstelling tot wolven, die lieve blik opzetten en andere sprekende, mensachtige gelaatsuitdrukkingen vormen.

Foto door Joël Sartore, NATIONAL GEOGRAPHIC IMAGE COLLECTION (WOLF); MADISEN OMSTEAD, DUQUESNE UNIVERSITY (DOG)

Aan een blik genoeg

Het valt nog niet mee om ‘nee’ te zeggen tegen Fikkie wanneer hij je zijn beste trouwehondenblik geeft. Honden weten mensen al duizenden jaren in te palmen door deze lieve, zielige gezichtsuitdrukking – die ze waarschijnlijk kunnen maken door een proces van selectief fokken, volgens een nieuwe studie.

Met behulp van piepkleine spiertjes rond hun ogen en mond kunnen landzoogdieren talloze gezichtsuitdrukkingen vormen. Die spiertjes lijken bij een vergelijking van mensen en honden meer op elkaar dan die van honden en wolven, zo blijkt uit een onderzoek van de Duquesne University in Pittsburgh. De gezichtsspieren van wolven bestaan voornamelijk uit langzame (‘slow-twitch’) spiervezels, die trager reageren, terwijl mensen en gedomesticeerde honden vooral beschikken over snelle (‘fast-twitch’) spiervezels in hun gezicht, die zich snel aanpassen. Door dit verschil in spieropbouw kunnen honden die lieve blik opzetten en andere sprekende, mensachtige gelaatsuitdrukkingen vormen, die wolven niet hebben.

Communicatie via gezichtsexpressie is “fundamenteel voor alle mensen,” aldus hoofdonderzoeker Anne Burrows. “Het lijkt dan ook logisch dat mensen bij het selectief fokken van honden kozen voor dieren met sprekende ogen.” Burrows en haar collega’s onderzoeken nu of de ontwikkeling van snel spierweefsel rond de bek van honden een rol speelde bij het geblaf dat ze als communicatiemiddel ontwikkelden. —Annie Roth

Het vlindereffect via 3D-prints

De vleugels van de Afrikaanse vlinder Cynandra opis krijgen hun metallic glans van het effect van licht dat invalt op microscopische randjes op het vleugeloppervlak. Deze ‘structurele kleuren’ kunnen een breed spectrum van zichtbare tinten aannemen, zelfs kleuren waar de vlinders geen pigment voor hebben. Onderzoekers in Zwitserland zijn er nu in geslaagd om de nanostructuur van de vleugels na te maken door middel van 3D-prints op doorzichtig plastic. De innovatie zou kunnen worden gebruikt voor bankbiljetten, inkt en schermen. —Simone Einzmann

Cynandra opis, die voorkomt in de tropische wouden van Afrika, wordt in het Engels ‘brilliant nymph’ genoemd. De vleugels van het mannetje zijn metallic blauw, terwijl de vrouwtjes verschillende kleuren bruin zijn.

Foto door ETH ZURICH

Vergroening van de warmere Alpen

Uit satellietbeelden van de Alpen blijkt dat de hoeveelheid vegetatie boven de boomgrens in minder dan veertig jaar tijd met bijna tachtig procent is toegenomen. Nu de regio opwarmt door de klimaatverandering verdrukken nieuwe soorten mogelijk soorten die gewend zijn aan lagere temperaturen, zoals deze edelweiss. —SE

De edelweiss, inspiratiebron voor een liedje in The Sound of Music, wordt gezien als een symbool voor de Alpen. De vegetatie daar verandert onder invloed van de klimaatverandering.

Foto door ZOONAR GMBH, Alamy Stock Photo

Dit artikel verschijnt in de editie van november 2022 van het National Geographic-magazine.

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op nationalgeographic.com

Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Wetenschap
Kijk hoe kakkerlakken van zich af trappen – en meer baanbrekende ontdekkingen
Dieren
Spectaculaire fossielen onthullen baanbrekende periode in evolutie
Ruimte
In de ruimte worden vlammen buitenaards
Wetenschap
Het geheim achter de verbazingwekkende kracht van leliebladeren en ander wetenschapsnieuws
Wetenschap
Gezichtsherkenning voor grizzlyberen en andere innovaties

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.