Milieu

Zes stiekeme energieslurpers: zitten ze ook in jouw huis?

Door Brian Handwerk
Foto's Van Marc Wuchner, Corbis

27 augustus 2013

Gebruikt jouw smartphone meer energie dan jouw koelkast? In een recent onderzoek beweert de Digital Power Group dat een gemiddelde iPhone meer stroom gebruikt bij het opladen van de batterij, bij datagebruik en draadloze verbindingen dan een gemiddelde energiezuinige koelkast. Maar het stroomgebruik van een iPhone wisselt enorm, afhankelijk van het gebruik voor filmpjes, games en andere apps. De schattingen van het datagebruik van een gemiddelde eigenaar per maand liggen ver uit elkaar, dus het controversiële onderzoek trok nogal wat kritische opmerkingen aan dat de vergelijking erg overtrokken is. (Doe de test: “Wat je nog niet wist over elektriciteit.") Of jouw mobiele telefoon het nu wel of niet wint van je koelkast als het gaat om stroomverbruik maakt niet uit. De kans is groot dat jij genoeg andere verborgen energieslurpers in je huis hebt die net zoveel of meer energie en geld erdoorheen draaien dan die koelkast. Dit zijn zes energiehongerige apparaten die jouw elektriciteitsrekening opjagen.

Mediaboxen

Deze vertrouwde elektrische apparaten op of naast jouw tv verbinden de kabel met jouw entertainmentsystemen. Maar er draait meer dan alleen het elektrische klokje als er niemand tv kijkt. De apparaten zijn bijna minicomputers die andere bronnen raadplegen op afstand of jouw favoriete programma opnemen als je er even niet bent. Dat betekent dat ze veel stroom gebruiken. Het probleem van de mediaboxen is dat ze nooit uitgaan en bijna altijd op vol vermogen draaien, zelfs als jij denkt dat ze uitstaan.”, zegt Noah Horowitz, een senior wetenschapper bij het National Resources Defense Council. “Als jij een harddiskrecorder in jouw ene tv hebt zitten en de mediabox staat bij een tweede tv, dan kunnen ze samen net zoveel stroom gebruiken als een nieuwe koelkast.” Een onderzoek van NDRC uit 2010 stelde vast dat het stroomverbruik van de 160 miljoen mediaboxen in de V.S. jaarlijks gelijk is aan de opbrengst van negen gemiddelde kolencentrales, zo'n 27 miljard kilowattuur in totaal. Dat is evenveel als het totale gezinsverbruik aan stroom in de hele staat Maryland. Die hoeveelheid stroom kost een hoop geld - meer dan $3 miljard per jaar aan elektriciteitsrekeningen - waarvan het meeste geld verspild wordt aan boxen die op vol vermogen draaien terwijl er niemand kijkt of als ze aan het opnemen zijn. “We geven zo'n $2 miljard per jaar uit aan elektriciteit voor mediaboxen die niet eens gebruikt worden.”, zegt Horowitz. (Lees hier meer over: “Wie kijkt er?” Zorgen over privacy blijven bestaan nu de slimme meters worden uitgerold.") Marianne DiMascio, van de Amerikaanse raad voor bewustwording van energiezuinigheidstandaarden in apparaten (ASAP), zegt dat een nog grotere toename van de energiezuinigheid noodzakelijk is, alhoewel de industrie al uit zichzelf energiezuinigheidstandaarden heeft vastgelegd en recent verbeteringen heeft doorgevoerd. “Tegenwoordig kun jij jouw provider vragen om een A-label mediabox en dat zal vast helpen.”, zegt ze.

CV-ventilatoren

“Er zit een energieslurper verstopt in jouw kelder.”, zegt Marianne DiMascio van ASAP. “Veel mensen weten niet dat hun cv een ventilator bevat. Laat staan dat ze weten hoeveel stroom hij vreet.” Cv-ventilatoren circuleren de lucht van jouw verwarmingsketel of warmtepomp door de luchtkanalen en naar elke kamer van jouw huis. En in huizen met een centrale airco blazen ze de koele lucht rond door dezelfde kanalen. “Het staat heel vaak aan en het is een enorme energieverslinder.”, zegt DiMascio over het multifunctionele systeem. Hoewel ze verstopt zitten in de kelder, zijn deze ventilatoren een van de grootverbruikers van stroom in een huishouden. Ze zijn verantwoordelijk voor bijna 10% van het jaarlijks energiegebruik van een gemiddeld Amerikaans gezin, bijna zo'n 1.000 kWh per jaar - het dubbele of driedubbele van de koelkast - volgens de statistieken van ASAP. Van dat totale gebruik gaat ongeveer precies de helft naar koeling en de helft naar verwarming. Energiezuinige motoren, zoals bpm-modellen (borstelloze permanent magneetmotoren), kunnen dit indrukwekkende verbruik met wel 60% terugbrengen. Deze motoren zijn niet verplicht door de federale overheid, althans nog niet, maar ze zijn wel verkrijgbaar in vele condensatieketels en ook in een toenemend aantal traditionelere modellen.

Batterijopladers

Veel van de apparaten die we elke dag gebruiken, van telefoons tot gereedschap, werken op oplaadbare batterijen. Het ministerie van energie in de V.S. schat dat er jaarlijks zo'n 800 miljoen van dat soort apparaten worden verkocht. Hun krachtbron is uiteindelijk ons elektriciteitsnet. Veel oplaadsystemen werken met ouderwetse technologie en verspillen energie. De staat California pakt het aan door striktere efficiëntiestandaarden op te leggen in hun staat. Het ministerie van energie werkt momenteel ook aan eigen regels om deze apparaten energiezuiniger te maken. Als de Californische regels landelijk zouden worden toegepast, dan zouden de besparingen immens zijn volgens DiMascio. “Als wij de normen voor deze batterijopladers en andere externe krachtbronnen zouden verbeteren, dan kunnen we de Amerikaanse consumenten jaarlijks wel $1 miljard besparen.”, zegt ze. Ze voert verder aan dat bij andere producten de eigenaren kunnen kiezen hoe zuinig het product is wat ze kopen, zijn deze producten juist een goed voorbeeld waar regulering een sleutelrol speelt. “Er is niemand die op dit moment voor een computer of smartphone kiest waarvan de oplader zo lekker energiezuinig is. Dus in dit geval zal regelgeving helpen om de markt te veranderen, omdat mensen nou eenmaal niet naar de winkel kunnen gaan om energiezuinige opladers te kopen voor al hun apparaten.” 

Magnetrons

Je verwacht dat jouw magnetron stroom gebruikt als je popcorn maakt of het eten van gisteravond opwarmt. Maar in werkelijkheid gebruiken deze apparaten nog de meeste energie als ze gewoon staan te niksen in je keuken. “Je gebruikt een magnetron maar een klein deel van de tijd.”, zegt DiMascio. “Maar als hij niet gebruikt wordt, gebruikt hij in stand-by ook energie omdat hij altijd klaar staat om direct te starten. Een onderzoek van ASAP (Appliance Standards Awareness Project) concludeerde dat een magnetron netto maar 70 uur per jaar wordt gebruikt. Tijdens de andere 99 procent van de tijd, oftewel 8.690 uur, gebruikt het wel tot 35 kWh in 'vampierenergie' voor de klok om de elektronische tiptoetsen op stand-by te houden. “Er zijn manieren om die stand-by energie terug te brengen.”, voegt DiMascio toe en de nieuwe regelgeving vanuit het ministerie van energie in de V.S. zal daaraan bijdragen. De nieuwe normen worden in 2016 ingevoerd en zullen het verspillende gebruik met 75% af laten nemen voor de meeste magnetrons, door verbeteringen in stroomtoevoer, bedieningspaneel en kooksensoren. Sara Mullen-Trento van het elektrische energieonderzoeksinstituut (EPRI) zegt dat kleinere en goedkopere elektronica betekent dat steeds meer apparaten de elektrische eigenschappen gaan krijgen, die lijken op die van de magnetrons. “Je zult zien dat deze technologie steeds meer apparaten gaat verbeteren.” zegt ze. “Dingen zoals het digitale display van een wasmachine. En als dat soort consumentenelektronica een grotere rol gaat spelen in de verkopen, dan gaan we vanzelf merken dat de nieuwe verbruikstandaarden effect gaan hebben, zeker als je tien van dat soort apparaten in je huis hebt. Dat wil zeggen dat toekomstige uitvoeringen van dezelfde apparaten jou in staat stellen, om ze met andere instellingen te gebruiken, waardoor ze nog zuiniger worden.”

Spelcomputers

Krachtige spelcomputers zoals de Xbox 360 en de PlayStation 3 zijn uitgevoerd met belangrijke energiebesparingsmaatregelen, maar hebben ook belangrijke problemen, zegt Noah Horowitz. “Ze hebben een aan/uitknop waarmee je het apparaat in stand-by zet en waarin het maar 1 watt aan energie gebruikt, wat precies is zoals het hoort - ze werken prima.”, zegt hij. Helaas zetten veel gebruikers deze apparaten niet uit, of ze zetten alleen de tv uit en laten de console aanstaan - een dure vergissing. “Als je ze de 24/7 aan laat staan omdat je vergeet ze uit te zetten, dan kan het je wel honderd dollar per jaar extra kosten.”, zegt hij. Nieuwe spelcomputers hebben tegenwoordig standaard een automatische uitschakelfunctie dat het apparaat in stand-by zet als het een tijdje niet gebruikt wordt. Oudere versies hebben die functie ook, legt Horowitz uit, maar dan moeten gebruikers de energiebesparing in het menu bewust inschakelen. Spelcomputers vreten ook stroom wanneer je ze gebruikt om films te streamen, iets wat de producenten Sony en Microsoft steeds meer aanmoedigen om te doen. “Films streamen op een console zoals de PlayStation3 kost 3 keer meer stroom dan wanneer je dezelfde film met Netflix zou streamen via een mediabox en bijna 30 keer zoveel stroom als op een Apple TV.” Het probleem zit hem in energie opschalen, wat volgens Horowitz een uitdaging is voor spelcomputerfabrikanten. “Idealiter zet zo'n spelcomputer de functies die hij niet gebruikt gewoon uit. Je hebt echt geen krachtige gameprocessoren nodig als je gewoon een film streamt, maar op dit moment zijn de consoles niet in staat om daar onderscheid in te maken.” 

Zwembadpompen

Amerikanen zijn er dol op om lekker koel te blijven in hun zwembad en graven meer dan 150.000 nieuwe baden in hun tuinen elk jaar, bovenop de 5 miljoen zwembaden die er al zijn. Sommigen klagen over de kosten voor het verwarmen van de zwembaden, maar vaak wordt een grotere kostenpost over het hoofd gezien: de pomp van het zwembad neemt maar liefst 70% van een doorsnee zwembad voor zijn rekening. Dat is zeven keer meer dan een koelkast. De pomp zorgt voor de circulatie van het zwembadwater en voor doorstroming door de filters. Pompen met een vaste snelheid draaien altijd op vol vermogen, wat extra energie kost. Pompen met meerdere snelheden kunnen aangepast worden aan de schoonmaaktaken en filtering. Een pomp met een energielabel en meerdere of variabele snelheden kan wel tot 80% besparen op het elektriciteitsverbruik en honderden dollars per jaar schelen. Volgens de cijfers van ENERGY STAR (energielabel in de V.S. red.) verdienen deze pompen zichzelf terug in vijf jaar en besparen ze hun eigenaren meer dan $1.000 tijdens hun levensduur. Sommige nutsbedrijven bieden nu financieel voordeel bij de aanschaf en in California is de verkoop van de standaard pomp met één snelheid zelfs gewoon verboden. “Een gemiddelde koelkast verbruikt ongeveer 500 kWh per jaar en de gemiddelde zwembadpomp gebruikt 3.500 kWh per jaar.”, zegt Marianne DiMascio. “We zijn dus aan het kijken naar manieren om de zuinigere pompen in alle zwembaden te krijgen.” 

Lees meer