Bijzonder: deze levensgrote oceaandieren zijn gemaakt van duizenden vishaken

"In één ogenblik visualiseerde ik de sculpturen die je in de expositie ziet en had ik mijn nieuwe roeping gevonden. Want op datzelfde moment begreep ik dat ik met kunst meer impact kon maken."

Een levensgroot beeld van een hamerhaai zweeft door de Italiaanse wateren.

Foto van Manfred Bortoli
Gepubliceerd 16 jul. 2021 14:00 CEST, Geüpdatet 23 jul. 2021 11:30 CEST

Een complex web van veertigduizend vishaken brengt de vorm van een levensgrote, twaalf meter lange walvishaai bijna tot leven. De haken waarvan het beeld gemaakt is, zijn ongeveer 6 centimeter lang en worden oorspronkelijk gebruikt door de industriële visserij.

Het beeld is gemaakt door de Nederlandse kunstenaar Vincent Mock en is onderdeel van de verzameling levensgrote beelden van oceaandieren die Mock heeft gecreëerd voor het project Hooked on Life.

"De expositie is een ode aan de biodiversiteit die nog over is van het leven in de oceanen." zegt Mock. 

De staat van de oceanen

Ooit waren de oceanen gevuld met divers zeeleven zoals verschillende soorten haaien en roggen. Onder andere kortvinmakreelhaaien, hamerhaaien en Groenlandse haaien verrijkten de diverse ecosystemen van de oceanen. Door hun overvloedige aanwezigheid was het moeilijk te geloven voor veel vissers en biologen dat overbevissing ooit een bedreiging zou vormen.

Maar een recente analyse van de huidige haaienaantallen levert een harde en sombere werkelijkheid op. Het aantal haaien en roggen in de oceanen is in 50 jaar tijd met 70 procent afgenomen.

De analyse kijkt onder andere naar de ontwikkelingen binnen de (illegale) visserij: haaien komen vaak vast te zitten aan lange lijnen waaraan honderden haken bevestigd zijn, ook wel bekend als longline fishing. Ook komen ze frequent vast te zitten in de enorme netten van de ringzegenvisserij. Het gebruik van deze methoden is in de afgelopen 50 jaar verdubbeld, waarmee het aantal haaien en roggen dat ermee gevangen werd ongeveer verdrievoudigde. 

Een duiker zwemt om het beeld van een levensgrote manta heen.

Foto van Manfred Bortoli

Actie ondernemen

Mock's motivatie om te beginnen aan dit project vond haar oorsprong in Mozambique. "Daar volgde ik een opleiding als dive master. Ik heb toen voor het eerst met heel veel bewondering de dieren gezien die in de expositie ten toon gesteld worden." zegt Mock. "Maar ik zag ook hoe rampzalig en onbewust we met de zee omgaan."

Nadat Mock zich een aantal jaren als park ranger had ingezet voor de wildparken in Afrika leerde hij over het bestaan van Sea Shepherd, een internationale organisatie die zich inzet om het leven in de oceanen te beshermen door illegale praktijken op zee aan te pakken.

"Via Sea Shepherd zag ik beelden van illegale visserij rond de Galápagoseilanden. Het beeld van illegale longline fishing materialen en dode haaien, tonijnen en albatrossen op het dek van de schepen van Sea Shepherd kon ik simpelweg niet vergeten, de vishaken zijn letterlijk blijven hangen."

Het belang van bescherming

Bij het lassen en bouwen van het sculptuur van de walvishaai wilde Mock oorspronkelijk grote tonijnhaken gebruiken, die ongeveer 9cm groot zijn. "We hadden berekend dat deze grootte ook de draagkracht en gewicht van het beeld makkelijk kon houden vanwege de dikte van het staal. Echter toen wij bij een vishaak fabriek in China 40.000 van deze haken wilden bestellen, bleek het ironische feit dat ze deze haken helemaal niet meer maken omdat de tonijnen die hierin bijten niet meer groot genoeg worden. Daardoor moesten we alles herberekenen en het uteindelijk met kleinere haken doen." zegt Mock. "Deze droevige en voorspelbare realiteit is de huidige wereld waarin we leven." 

De opbrengst van het beeld van de walvishaai zal worden gedoneerd aan de oceaanbeschermingsorganisatie Sea Shepherd.

Foto van Nike Dolman

Volgens wetenschappers zou het effect van overbevissing en de illegale visserij op het leven in de oceaan moeten aanzetten tot het nemen van maatregelen om de visserij te verduurzamen. Daarnaast zou het ook belangrijk zijn om de internationale handel in bedreigde soorten zoals haaien en roggen aan te pakken. 

Vincent Mock hoopt met zijn kunstwerken bewustwording te inspireren in het publiek. "Als je de wereld onderwater voor het eerst ziet dan realiseer je dat er nog een andere aarde is, een oudere aarde waar wij volledig afhankelijk van zijn." stelt Mock. "Maar dat zou niet de enige reden moeten zijn. We kunnen niet zonder de mystiek van de natuur. We kunnen niet in een wereld leven waarin we de dieren uit de sprookjes die we aan onze kinderen voorlezen, letterlijk sprookjes laten worden."

De expositie AMO is tot 30 september te zien in Porto Cervo, Sardinië.

Foto van Manfred Bortoli

De expositie AMO is tot 30 september te zien in Porto Cervo, Sardinië.

De volledige winst van het kunstwerk van de walvishaai gaat naar Sea Shepherd ter bescherming van de oceanen. 

Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Dieren
Pandagekte: een korte geschiedenis
Dieren
Hello, Goodbye: dieren op Schiphol
Dieren
Waarom hebben deze apen een groot kleurig achterste?
Dieren
Nog nooit zagen we de kop van een tyrannosaurus zo goed
Dieren
Handel in neushoornhoorns terug in Zuid-Afrika

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacyverklaring
  • Cookiebeleid
Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2017 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.