Hongarije: ver van zee, vol van water

Stephen Alvarez verkende de prachtige landschappen en rijke cultuur van Hongarije.dinsdag 4 december 2018

NG CAMPAIGN HUNGARY LONG nl
NG CAMPAIGN HUNGARY LONG nl

In geen ander land dat ik heb bezocht, wordt het leven zó beheerst door water als in Hongarije. In Boedapest is de rivier de Donau met zijn vele bruggen en binnenvaartschepen de ware levensader van de stad. Het Balatonmeer is de eigen ‘Hongaarse zee’ van het land, waar de bevolking en masse naartoe trekt om zich te ontspannen en te recreëren. Dankzij een uniek microklimaat als gevolg van de invloed van de rivieren Tisza en Bodrog draagt de luchtvochtigheid bij aan de teelt van de beroemde Tokaj-wijnen. En in het hele land ontspruiten thermaalbronnen en wordt een cultuur van geneeskrachtige baden gecultiveerd. Water speelt zelfs een rol in de geschiedenis van het elfde-eeuwse Kasteel van Füzér, in het noordoosten van Hongarije. Misschien is water wel zo belangrijk omdat Hongarije volledig door land wordt omsloten. Wat de reden ook is, water is van levensbelang voor de Hongaarse cultuur en levenswijze.

Ik heb Boedapest altijd een van de mooiste steden van Europa gevonden, met architectonische hoogtepunten als het neogotische Parlementsgebouw, de grote Burcht van Boeda en de grootse Kettingbrug over de Donau. Bijzonder fraai is het uitzicht bij zonsopgang vanaf het Vissersbastion, wanneer de stad nog bijkomt van zijn beruchte nachtleven en alles rustig is. Zelfs de Donau lijkt dan trager te stromen, en het is niet moeilijk te begrijpen waarom Boedapest al eeuwenlang dé inspiratiebron voor de Hongaarse beeldende kunst en cultuur is.

Voor wie zich buiten de hoofdstad waagt, is er geen betere plek om de Hongaarse voorliefde voor water te ervaren dan het Balatonmeer, het grootste meer van Midden-Europa. Dit binnenwater met 236 kilometer aan oevers wordt omringd door heuvels en wijngaarden, en op het meer wordt jaarlijks een zeilrace van wereldklasse gehouden. Ik ging uit zeilen met Dóra Solymos, die al vanaf haar jeugd op het Balatonmeer zeilt en duidelijk verliefd is op het water. Wat betekent het meer voor haar? “Nou, water is leven,” zei ze. Ze heeft geprobeerd om in Boedapest te wonen, maar het Balatonmeer trok haar altijd weer terug naar deze streek. Nu is ze zeilinstructrice en vertelt ze mensen over de geschiedenis van het meer.

Als water in Hongarije voor leven staat, dan is de wijn het bloed. De regio Tokaj is al eeuwen beroemd om zijn zoete goudkleurige Tokaji Aszú. Wie richting Tokaj rijdt, ziet wijngaarden zo ver het oog reikt. Aszú-wijn wordt alleen in bepaalde jaren bereid, wanneer de luchtvochtigheid – die ontstaat door de samenloop van de rivieren Bodrog en Tisza – en de ochtendnevel van de herfst zich mengen met droge wind, waardoor op de wijndruiven de ‘edele rot’ van de grauwe schimmel groeit. Dat is het geheim van de rijke aszú-cépage en het is wat de druiven doet verschrompelen tot bessen met een hoge concentratie van suikers en smaken.

De badhuiscultuur heeft altijd een grote betekenis in Hongarije gehad, en de weelde aan thermaalbronnen is een van de grote natuurwonderen van dit land. De thermaalbaden worden gezien als een nationale schat met een geschiedenis van meer dan tweeduizend jaar. Momenteel telt het land ruim vierhonderd badhuizen, Het Hévízmeer, een van de eerste echte kuuroorden van Hongarije, is daar nog altijd een van de fraaiste voorbeelden van. Wanneer op een rustige ochtend de zon boven dit meer opkomt, het warme water en de kille lucht worden gemengd tot een strelende mist, kun je je goed voorstellen waarom mensen deze plek al zo’n lange tijd bezoeken.

Als een kind een kasteel tekent, zal het waarschijnlijk doen denken aan het bijna mythische Kasteel van Füzér, dat werd gebouwd rond een diepe bron om bij belegeringen over water te beschikken. Het kasteel staat al sinds de dertiende eeuw in deze bergen, en deze plek kent een ongelooflijke geschiedenis: een opeenvolging van heersers, oorlogen, een invasie van de Mongolen en ruim achthonderd wijnoogsten. De vesting is een glimmend wit bastion in een zee van groene bergen, een vreedzaam overblijfsel uit de geschiedenis. De bron wordt omringd door diepe groeven – het gevolg van het eeuwenlange putten van water in dit sprookjeskasteel. Voor vele generaties van Hongaren was dit water – letterlijk – van levensbelang.

Deze content werd geschreven door en aangeboden door onze sponsor. Het geeft niet noodzakelijk de mening weer van National Geographic of haar redactie.

Lees meer