Mysteries van een middeleeuws koninkrijk

Eeuwenoud maar onontdekt, strekt het dramatische landschap van Asturië zich uit over kliffen en berggrotten die de geheimen bevatten van duizenden jaren mythologie, geschiedenis en gastronomie.

Door Stephen Phelan
Gepubliceerd 17 aug. 2022 14:56 CEST
Mysteries van een middeleeuws koninkrijk
In de mistige bergen van Asturië zouden oude slangenwezens leven. Het pad naar Cuélebre leidt je ook door landschappen rijk aan historisch vermaak.

In de bergen van Asturië is de grens tussen aarde en lucht hard als steen en scherp, maar ook gevaarlijk dun en soms wazig door de mist. Het is niet gek dat deze opstijgende massieven, steile afgronden, en wervelende wolkenlandschappen een mythisch monster voortbrengen zoals de cuélebre. Volgens de volksverhalen houdt de draakachtige gevleugelde slang zich op in ravijnen, en bewaakt de schatten verscholen in het kalksteen, en komt tevoorschijn als hij honger heeft en verslindt dan het vee en af en toe een jager, herder, dienstmaagd of monnik.

Het domein van het schepsel beslaat de bergkammen van de Picos de Europa en meerdere door UNESCO beschermde biosferen. Muniellos bijvoorbeeld, is het grootste eikenbos in Spanje. Wilde zwijnen en wolven leven tussen de bomen, evenals de Cantabrische bruine beer - een populatie die herstelt van uitsterven hier, en om zien bijna net zo mythisch als de Cuélebre. "Wat je voelt als je een beer ziet, is niet te beschrijven" zegt José Tuñón, directeur van de natuurbehoudsorganisatie Fundación Oso de Asturias. "Een mix van opwinding, avontuur, vreugde..."

Trouwe metgezel mee of niet, de paden langs de valleien rondom Sotres, het hoogstgelegen dorp van Asturië, bieden prachtig uitzicht op de bergkammen van de Picos de Europa

Foto door Matthieu Paley

Zulke ontmoetingen zijn niet meer zo zeldzaam als vroeger, nu er naar schatting 350 zijn in plaats van de minder dan 75 beren in de vroege jaren 90. Muniellos is een geweldig foerageergebied, zegt Tuñón, waar de dieren "lichaamsvet kweken voor de winterslaap". En terwijl hun leefgebied zich uitbreidt door onbedorven, onbevolkt gebied, zijn zij ambassadeurs geworden voor de ecologische aantrekkingskracht van de regio. De bruine beer is een milieukeurmerk geworden.

Georganiseerde tours gaan nu diep de wildernis in en je voelt je de eerste keer een pionier in dit stille landelijke deel van 'groen Spanje'. Asturië lijkt misschien een ander land voor hen die het schiereiland voorstellen als stoffige vlaktes of zonnige mediterrane stranden. Voor wandelaars en fietsers zijn er schaduwrijke bossen en grasrijke weiden, steile rotswanden en oplichtende gletsjerwateren. Ze kunnen kiezen tussen twee routes langs de middeleeuwse Camino de Santiago pelgrim route – het Camino del Norte kustpad of de oudere, zwaardere Camino Primitivo, de oorspronkelijke route door de valleien van het binnenland terwijl de bijna een eeuw oude La Vuelta-route een kaart verstrekt met langs de meren en uitkijkpunten rond Covadonga.

TBC

Er is goud te vinden, en het Romeinse Rijk heeft bergen verzet om het te bemachtigen. Reizigers van vandaag zien hoe de heuvels van Navelgas werden hervormd door oude mijnoperaties, en bezoeken de hooggelegen afgraving bij Chao Samartín, waar Romeinen forten uit de bronstijd hergebruikten om hun buit op te slaan. Dus de goudstukken van de cuélebre zijn wellicht klompjes waarheid aan de basis van de legende.

Misschien heeft het beest ook een relatie met de dinosaurussen die fossielen en pootafdrukken achterlieten aan de "Dinosauruskust" tussenGijon/Xixón en Ribadesella/Ribeseya. Het prehistorische verleden voelt niet ver weg op deze kliffen, en de grot bij Tito de Bustillo staat vol met oude beelden van mensen, zoogdieren uit de ijstijd, en zelfs een 35.000 jaar oude walvis. De eerste homo sapiens hebben ze wellicht geschilderd, of onze neven de Neanderthalers, denkt professor Rodrigo de Balbín-Behrmann.

“Alles is mogelijk”, zegt hij. Dat geldt ook voor hun betekenis. Misschien dienden deze symbolen een religieus doel, maar hij wil liever niet projecteren of simplificeren. Wat Behrmann fascineert is niet alleen de schoonheid van de beelden, maar ook hun mystiek. Op deze rotswanden, en in de replicagalerij die open staat voor het publiek)"staan we oog in oog met een mensheid die voelde als de onze, en vormen kon abstraheren en creëren die we nog steeds niet volledig begrijpen"

En als deze vormen ook als schatten worden beschouwd, kunnen we hetzelfde zeggen van andere rijkdommen ontstaan in de grotten van Asturië. Cabrales, bijvoorbeeld - een pittige, mosterdachtige blauwe kaas genoemd naar de berggemeenschap waar het rijpt in diepe, donkere, kalkstenen grotten.  Oscar Díaz Bada van Quesería Ángel Díaz Herrero maakt een prijswinnende soort, de Los Mazos op de voorouderlijke wijze waar zijn over-overgrootouders mee begonnen. Koe-, schapen- en geitenmelk worden gemengd, verwarmd, gestremd en gezouten, en rijpen in een grot meer dan 1500 meter boven zeeniveau bij een optimale temperatuur van 6,5 tot 7,5 graden Celsius. "Het is als koken op laag vuur. Alles gaat langzamer, maar de smaak en textuur zijn beter.

Zijn grootmoeder die Oscar kaasmakerij leerde, waarschuwde hem ook voor de cuélebre, een waarschuwing die hij als kind letterlijk nam, maar nu metaforisch neemt: "Grotten zijn meestal horizontaal, maar kloven verticaal en diep. Ik denk dat de mythe een manier was om kinderen weg te houden van plaatsen waar ze zouden kunnen vallen. In de oude verhalen wordt het monster vaak tevreden gesteld met een overvloed aan zuivelproducten en vers vlees. En dat sluit aan bij de nog immer grote liefde voor eten in Asturië en geeft de regionale keuken zijn eigen kracht en diepte, met vaak buitengewoon ruime porties.

Bijschrift Asturische kaasmaker Pablo Asiegu bezoekt een grot waar de lokale Cabrales kaas wordt opgeslagen. De melk die gebruikt wordt om Cabrales te produceren komt uitsluitend van kuddes die leven in een kleine productiegebied in Asturië, in de bergen van de Picos de Europa.

Foto door Matthieu Paley

Idealiter daalt de wandelaar af van de toppen uitgehongerd en klaar voor een feestmaal in een sidrería, of ciderhuis, een karakteristieke taverne waar bekende gerechten als fabada asturiana, een rijke, boterachtige stoofpot van chorizo, varkensschouder en bloedworst met witte granja bonen wordt geserveerd. De cider zelf is een ander regionaal icoon, gezoet of normaal geserveerd en gewoonlijk van een hoogte in het glas "gegooid", een sociaal ritueel. Deze gezelligheid strekt zich uit van kleine landelijke pubs tot visrestaurants aan zee in Llanes tot bars in Oviedo/Uviéu, de hoofdstad, of Gijón/Xixón, de grootste stad van Asturië.

Er is een legende over een ongewoon laaggelegen cuélebre hol in Oviedo, achter het klooster van Santo Domingo, een van de vele indrukwekkende gotische, barokke en pre-Romaanse kerken in Asturië, een van de eerste middeleeuwse christelijke koninkrijken. Het bleef de bewoners belagen tot een kok het brood voerde met naalden en spijkers die de draak doodden. Zo'n overwinning vraagt om feest, en de lokale bevolking steekt al haar energie in haar grootste religieuze feest. De fiesta van San Juan/San Xuan markeert het begin van de zomer met vreugdevuren en het naspelen van legendes en mythes. Dab is de cuélebre op zijn zwakst terwijl Asturië helder brandt en de duistere krachten zich terugtrekken.

Vind hier meer Spaanse legendes.

Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Reizen
Legendes van Spanje
Reizen
Zeelieden, zeemeerminnen en surfers van de Baskische kust
Reizen
Avonturen in het land der reuzen
Reizen
Mysteries van een middeleeuws koninkrijk
Reizen
Zeelieden, zeemeerminnen en surfers van de Baskische kust

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.