Stop met Plastic

Hoe deze surfclub stopte met plastic

In Oostduinkerke, een kleine 20 kilometer voor de grens met Frankrijk in België, staat een surfclub die het nét iets anders doet. Geen plastic rietjes meer, en ook geen verpakte koekjes. “Met kleine aanpassingen maken we het verschil.”Wednesday, March 20

Door Jorinde Vroonhof
Surfclub Windekind bij Oostduinkerke heeft een aantal kleine maar slimme aanpassingen gedaan om minder plastic afval te publiceren.

Als manager van surfclub Windekind heeft Sven Fransen als geen ander gezien hoeveel plastic de revue passeert op het strand. Tien jaar geleden al maakte hij zich samen met andere surfclubs sterk en organiseerde hij de Eneco Clean Beach Cup om aandacht te vragen voor het plasticprobleem. Nu engageren steeds meer surfclubs in België zich om zo weinig mogelijk plastic afval te produceren. Dat kan al met een aantal kleine maar slimme aanpassingen, aldus Fransen.

Zomerplastic en winterplastic

Sven Fransen, manager van surfclub Windekind.

“Op de Belgische stranden heeft elke kustgemeente zijn eigen surfclub,” legt hij nog even uit, “dus er zijn geen restaurants, maar elke surfclub heeft zijn eigen horecagedeelte waar iedereen iets kan drinken of iets kleins kan eten.” En je wordt op die stranden met heel wat plastic geconfronteerd. “Zowel van zee richting strand, als van strand richting zee. Ten eerste is er de algemene plasticsoep uit zee, die zich aandient via de getijden. In de winter is dat vooral ‘internationaal zwerfvuil’ - een combinatie van PET-flessen, visserij-afval met nylondraden, of stukken plastic in verre staat van ontbinding waarvan je niet meteen weet wat het was. Of denk aan hoosvaten, handschoenen, stukjes ballon, wattenstaafjes, kleine bolletjes die industrieel worden gebruikt… Maar in de zomer vind je ook veel afval van het strand of van richting de dijk naar het strand. Bijvoorbeeld verpakkingen van snacks. De impact van het toerisme en de out-of-home consumptie laat hier zijn sporen na.”

Fransen houdt niet van met de vinger wijzen. “Laten we duidelijk zijn: nobody is perfect. We leven nu eenmaal in moeilijke tijden. Als je echt het verschil wilt maken dan moet je je bij wijze van spreken volledig terugtrekken uit de samenleving. Ik denk dat de eerste belangrijke oplossing ligt in kleine aanpassingen. Als je die op grote schaal doortrekt, kun je daar wel mooi het verschil mee maken. En wij proberen ook in te spelen op de wet van vraag en aanbod. Simpelweg: als de vraag naar plastic afneemt, dan gaat het aanbod zich ook aanpassen aan de vraag. Wij merken al dat dat stilaan begint te gebeuren.”

Geen rietjes en verpakkingen meer

En hoe zit het dan met het aanbod van plastic in zijn eigen surfclub? “Ik ben bijvoorbeeld helemaal gestopt met rietjes. Je kan evengoed uit een glas drinken als uit een rietje, vind ik. Sommige clubs zijn overgestapt op papieren of biologisch afbreekbare versies, maar wat mij betreft is dat nog niet ideaal. Wanneer mensen mij vragen om een rietje, leg ik uit waarom wij die niet geven en verwijs ik naar de kaarten met toelichting die hangen in de club.”

Het strand bij surfclub Windekind in de zomer.

“Ik verkoop ook geen PET-verpakkingen meer. Dus alles wat wij verkopen zit in glas. Glas wordt niet zo vaak meegenomen, in tegenstelling tot PET-verpakkingen, want die hebben vaak een schroefdop. Mensen nemen die vaak weer mee naar plaatsen waar geen vuilnisbak is en op die manier belanden veel verpakkingen ergens waar ze niet thuishoren. En wij zijn ook gestopt met het geven van individueel verpakt ‘toebehoren’: gewoon een koekje zonder verpakking bij de thee. Als je het zo hoort is het eigenlijk allemaal heel simpel. Maar blijkbaar wordt dat doorgaans nog niet overal gedaan.”

Zichtbare afname

De belangrijke vraag is natuurlijk of hij ook echt een verschil merkt nu hij geen plastic meer meegeeft. “Zeker”, zegt Fransen. “Voorheen, toen ik nog individueel verpakte dingen meegaf zag ik die overal rondslingeren. Je probeert het wel op te ruimen, maar een deel belandt toch wel in het milieu, daar kom je niet onderuit. Rietjes waren bijvoorbeeld echt een probleem. Ik moest dagelijks ongeveer een half uurtje rietjes opruimen. En dan kon ik ze nog niet allemaal oprapen, want sommige liggen op plaatsen waar je ze niet vindt. En die rietjes zijn nu gewoon weg: dat probleem is gewoon weg.”

Tijdens feesten is de surfclub overgestapt op herbruikbare bekers met statiegeld.

Ook met bekers rapen merkt Fransen een groot verschil. “Wij zijn een redelijk grote surfclub en af en toe geven wij ook feesten op het strand. Tijdens die feesten zijn wij gestopt met het geven van wegwerpbekers, dus alles zit nu in herbruikbare bekers met statiegeld. Dat werkt heel goed. Ik denk dat ik nu een 20-tal bekers op heb moeten rapen na afloop van zo’n feest waar doorgaans 1.500 man op afkomen. Ter vergelijking: andere jaren waren dat vele duizenden bekers. Weken later vond ik die bekers nog onder het zand. Terwijl het er nu tien of twintig waren, en ik kon ook nog eens terugtellen omdat ik wist hoeveel bekers ik had. Ik heb ze zo goed als allemaal teruggevonden.”

“Dat is op zich wel leuk,” vertelt Fransen trots. “De voorbereidingen brengen iets meer workload met zich mee, maar het geeft dan weer minder werk bij het opruimen. Het een compenseert het ander.”

Het goede voorbeeld

Wat dat betreft zijn de surfclubs echt een stap in de goede richting aan het zetten in België, vertelt Fransen enthousiast. “Wij willen het goede voorbeeld tonen. Je kan mensen wel gaan berispen, maar dat is niet onze stijl, we zijn geen school meer. Wij proberen zelf het goede voorbeeld te geven en op die manier mensen te inspireren.”

(Lees ook: 7x tips van Sven Fransen om zelf plastic te besparen op het strand)

Stapje voor stapje wordt zo aan verbetering gewerkt. “De meeste mensen met een herbruikbare fles  kunnen die bijvoorbeeld bij mij gratis bijvullen met water. Maar we zijn nog aan het werk om dat op grote schaal bij alle verschillende surfclubs te organiseren.” Fransen raadt scholen die langskomen ook aan om herbruikbare flessen mee te nemen. Cursisten wordt afgeraden om blikjes bij zich te dragen. “Die krijgen van ons water met ijs en citroen of limoen. Niks zo lekker als fris water, dat blijft tóch het lekkerste drankje dat er bestaat.”

Zo draagt iedereen zijn steentje bij om de stranden plasticvrij te krijgen. “Wij alleen gaan het niet kunnen doen, we zullen het allemaal samen moeten doen. Ik hoef mensen niet het gevoel te geven dat de toekomst er somber uitziet – maar soms moeten we wel kijken op welke manieren we die kunnen verbeteren. En dat proberen wij ook te doen.”

Op 24 maart wordt de Eneco Clean Beach Cup georganiseerd langs de Belgische kust en in Cadzand. Kijk hier naar de dichtstbijzijnde startlocatie en help mee het strand schoon te houden. www.enecocleanbeachcup.be/nl

Weten wat jij kan doen om te stoppen met plastic? Lees verder op natgeo.nl/stopmetplastic

LEES VERDER

7x tips om plastic te besparen op het strand

<em>We kennen het allemaal: even snel iets kant-en-klaars uit de supermarkt, of je drinken meenemen in een PET-flesje. Sven Fransen, organisator van de Belgische Clean Beach Cup, geeft tips om je plasticgebruik toch tot een minimum te beperken.</em>

Stop met Plastic

Lees meer over #STOPMETPLASTIC

Wie lost het plasticprobleem op? Nieuwe prijsvraag zoekt ideeën.

<em>De oceaan zit vol plastic, dus wordt er met behulp van een nieuwe prijsvraag gezocht naar ideeën (van wie dan ook) om het probleem van plasticvervuiling op te lossen.</em>