Het Plastic Plan van: Harm Edens

Denk jij dat je alles al weet over het plastic probleem? Grote kans dat Harm Edens je toch nog om de oren slaat met deze zorgwekkende feiten!vrijdag 14 juni 2019

Wat doe jij om het plastic probleem onder de aandacht te brengen?

“Overal waar ik de kans krijg vertel ik erover, en ik kom graag bij bedrijven uitleggen dat het anders moet. We moeten namelijk gewoon heel snel ophouden met al dat plastic, daar is wat mij betreft niet veel subtiele nuance meer in aan te brengen. Iedereen denkt al snel: ‘Ach, dat valt mee, we nemen eens een rietje minder, of bedenken eens een leuk oplossinkje voor het een of ander.’ Maar daar gaat het allang niet meer om.

Dat iedereen verzuipt in het plastic is duidelijk te zien. Kijk naar Indonesië en China en rivieren als de Yangtze of de Mekong, die 24/7 plastic uitbraken. Als we zo doorgaan bevatten de oceanen tegen 2050 meer plastic dan vis. En de oceanen zijn heel groot. Dat plastic ligt op de bodem en in troggen van kilometers diep. Daaronder gaat van alles dood. Je hebt werkelijk geen idee hoeveel plastic er al in het milieu verdwenen is. Dat is zo belachelijk veel, en dat gaat maar door. Het probleem is vele malen groter dan we ons überhaupt kunnen voorstellen.

(Lees ook: Je eet jaarlijks 11.000 stukjes microplastic en 9 andere verbluffende cijfers over de plasticsoep)

Het afgelopen najaar had ik zo’n moment waarop ik me opeens weer besefte wat de schaal van het probleem is. Ik had een drukke tijd met opnames achter de rug en ging na weken weer eens naar de supermarkt. Ik liep achter mijn karretje een gangpad in en opeens begonnen die schappen me echt aan te vliegen. Ik schrok: ‘Mijn hemel, echt alles zit hier in plastic!’. Toen heb ik mijn karretje teruggezet en ben ik naar huis gegaan.”

Kúnnen we dan nog wel iets doen?

“Mensen denken vaak: ‘Overal zit plastic omheen, dus wat ik ook doe, ik ontkom er toch niet aan’. Dat snap ik, want je hebt toch al snel een halve bak aan plastic in je boodschappenkarretje liggen. Maar heel veel plastic hebben we gewoon niet nodig. Je kan mijns inziens als consument wel degelijk iets doen door het zo min mogelijk te kopen en het alleen te gebruiken waar het echt onvermijdelijk is. Als heel veel mensen opeens bewust kopen, dan merkt een markt dat echt wel. Dan kan het opeens heel snel veranderen.

En je kan de discussie aangaan met elkaar. Vraag bijvoorbeeld de groenteboer op de markt waarom die eigenlijk geen duurzame tassen heeft, de volgende keer dat je ongevraagd een plastic zakje krijgt. We moeten het uiteindelijk toch samen oplossen, en kunnen elkaar erop aanspreken. Pak je eigen verantwoordelijkheid. Ik was laatst op een bruiloft – daar was alles prachtig verzorgd, een hele mooie taart… lagen er toch weer plastic vorkjes naast. Daar moest ik helaas toch iets over zeggen.

““Mensen denken vaak: ‘Overal zit plastic omheen, dus wat ik ook doe, ik ontkom er toch niet aan’. Maar heel veel plastic hebben we gewoon niet nodig.””

Wat ik maar bedoel: Praat erover! Iedereen denkt al snel: ‘Ach, we nemen eens een plastic tasje minder’. Maar zo gaan we het niet oplossen. Zo ben ik ooit heel erg boos geworden op de manager van een supermarkt die een geschenkverpakking van Ferrero Rocher in het schap had staan, met een doorzichtige attachékoffer van hard plastic eromheen. In dat geval vind ik dat je ook de maker kan opbellen en zeggen: die troep willen wij niet in de schappen.”

Wat zouden we dan als samenleving moeten doen?

“Allereerst moeten we er gewoon voor zorgen dat de toevoer van plastic stopt. Dan kan je het hebben over recyclen of minder kopen, maar in eerste instantie betekent dat natuurlijk dat de industrie zou moeten stoppen met het aanbieden van slecht plastic. Ik vind dat je als producent ook medeschuldig bent aan het verwoesten van de planeet. 

En ik vind dat supermarkten zo langzamerhand ook verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun eigen verpakkingsafval. Je koopt iets, gebruikt het en je brengt het als het op is terug naar de winkel. Dan móéten de winkels wel een oplossing bedenken. Wedden dat er dan heel snel verbetering is?

Dus we moeten als samenleving in gesprek gaan. En duidelijk kiezen: welke plastics hebben we nodig en vinden we goed? Dat goede plastic moeten we houden en circulair maken. De slechte plastics moeten we gewoon niet meer doen. Die verpakkingsplastics kunnen we gaan vervangen door verduurzaamde plastic, gerecycled of uit algen. Dat is allemaal allang mogelijk.”

Hoe kan je zelf iets veranderen om je gebruik van plastic te reduceren?

“Kijk nou eens na een week wat je allemaal in die plasticbak gegooid hebt. Dan schrik je al. Ik ook weer elke keer. En kijk ook eens naar dingen die je kunt hergebruiken. Ik had laatst bijvoorbeeld van een verpakking bubbeltjesplastic over, dat heb ik gewoon bewaard en neem ik nu mee als ik weet dat ik toch al iets breekbaars ga kopen. 

Stop met Plastic
Met welk wegwerpplastic stop jij?

Dus het is een kleine bewustwording bij jezelf. Heel veel dingen hoef je gewoon niet meer te kopen. Neem naar de supermarkt goeie tassen mee. Gebruik navulbare verpakkingen.  En zorg dat je weet wat je wel en niet in de plasticbak mag gooien.

Heel veel plastic is nuttig en mooi. Meubels bijvoorbeeld. Maar zorg dan dat die aan het eind van hun levensduur weer kunnen veranderen in een nieuwe stoel of tafel. Het is zo afgrijselijk ouderwets om alle dingen maar weg te gooien. Veel ontwerpers zijn er gelukkig al mee bezig.”

Zijn we dan nog wel op tijd om te stoppen met plastic?

“Nou, het is echt wel twintig over twaalf hoor. Ik geloof wel in het zelfreinigende vermogen van de planeet. Ik zeg weleens: ‘Het is voor de aarde helemaal niet erg, want over 100 jaar kijken er alleen nog kakkerlakken naar de nachtwacht’. Maar dat is natuurlijk helemaal geen wereld die we willen.

Dus ik zou zeggen: stop met plastic uit puur egoïsme. Het is zo makkelijk om naar andere landen of werelddelen te wijzen. Maar wij zijn hier heel rijk en hebben af en toe een klein beetje tijd over om ons te bekommeren om wat wij zelf aan het aanrichten zijn. Doe het vooral voor jezelf. Als je zelf in een fatsoenlijke schone wereld wilt leven, zonder dat er microplastics zitten in alles wat je tot je neemt, van je bier tot je drinkwater: stop dan met die onzin.”

Doe mee met het Plastic Plan van National Geographic en draag je steentje bij aan de vermindering van wegwerpplastic.
Met welke plastic items stop jij? Maak jouw eigen Plastic Plan op stopmetplastic.nl.

STOP MET PLASTIC

Stop met plastic

De wereldwijde plastic-crisis uitgelegd

Het grootste deel van de planeet zwemt in weggegooid plastic, wat schadelijk is voor dieren en mogelijk ook voor de volksgezondheid. Kunnen we het opruimen?

Maak jouw eigen Plastic Plan

Negen miljard kilo plastic belandt jaarlijks in de oceaan. National Geographic zet zich in voor vermindering van wegwerpplastic. Jij ook?
Stop met plastic

Stop met Plastic

Lees meer over #STOPMETPLASTIC
Lees meer