Dieren

Bekijk hoe geredde leeuwen en tijgers weer leren jagen

In dit Nederlandse opvangcentrum voor grote katachtigen hebben verzorgers een uniek systeem bedacht om de katten weer vertrouwd te maken met hun jachtinstinct. donderdag, 9 november 2017

Door Sarah Gibbens

Als een gewone huiskat wordt gered, wordt hij opgevangen in een plaatselijk dierenasiel, dat daarna een liefdevol baasje voor het dier probeert te vinden. Maar als grote katachtigen als leeuwen en tijgers worden gered, verloopt de weg terug naar een natuurlijk bestaan heel wat wilder.

Het opvangcentrum van Stichting Leeuw, op het landgoed Hoederdaell bij Anna Pauwlona in Noord-Holland, helpt grote katachtigen als leeuwen en tijgers om weer in de wilde natuur te kunnen functioneren door ze weer vertrouwd te maken met het jagen, een van hun meest instinctieve gedragingen.

Sinds 2015 heeft het centrum een uniek systeem van katrollen ontwikkeld waarmee stukken vlees door het ruime leeuwenverblijf kunnen worden getrokken. Op een video die binnen het verblijf is gemaakt, is te zien hoe een brok vlees aan een kabel voor een leeuw wordt opgehouden. Wanneer de leeuw naar het vlees springt, wordt het met behulp van een katrol weggetrokken en dwars door het verblijf getrokken, waardoor de leeuw gedwongen is er achteraan te gaan.

 

De leeuw weet niet dat een lid van het leeuwencentrum achter de omheining zit en met een joystick de ‘jaagsimulator’ bedient. Volgens de website van de Stichting Leeuw kostte het drie jaar om het systeem te ontwikkelen, waarbij rekening moest worden gehouden met een aantal vereisten: degene die het systeem bediende, moest de snelheid, hoogte en duur van een jachtsessie met willekeurige tussenpauzen kunnen besturen.

“De meeste katachtigen zijn heel slim. Zodra ze doorhebben dat hun prooi een ‘vast rondje’ maakt, rennen ze er niet meer achteraan maar gaan ze er op staan wachten,” aldus de website van Stichting Leeuw.

In het dierencentrum zijn circa twintig grote katachtigen opgevangen, waaronder leeuwen, tijgers, panters, poema’s en lynxen.

 

Voor sommige van deze katten is het de eerste keer dat ze op een prooi jagen in plaats van dat ze worden gevoerd. Het centrum redt leeuwen die zijn verwaarloosd of mishandeld door privé-eigenaren die goede sier willen maken met een bijzonder roofdier, of van circussen die het zich niet langer kunnen veroorloven een grote kat te voeden; grote katachtigen kunnen wel negen kilo vlees per dag eten.

De toekomst

De katten die in het centrum worden opgevangen, zullen waarschijnlijk nooit meer naar de wilde natuur terugkeren. In plaats daarvan worden ze in uitgestrekte omheinde natuurparken in Zuid-Afrika of Thailand uitgezet.

Wie grote katachtigen in gevangenschap wil voorbereiden op een terugkeer naar een natuurlijke omgeving, moet meer doen dan de dieren alleen laten wennen aan het jagen, zegt Kathleen Alexander, een professor aan de Virginia Tech die onderzoek heeft gedaan naar vleeseters in gevangenschap. Bij dieren als leeuwen en tijgers is de jacht een hoogst instinctieve gedraging, zegt ze, dus die hoeven ze niet te aan te leren. Ze wees daarbij op de reactie die gewone huiskatten laten zien als er een stukje touw door de huiskamer wordt getrokken.

In het wild neemt het jagen op prooien een groot deel van de tijd van een katachtige in beslag, maar als ze in gevangenschap leren om gewoon te wachten op een stuk vlees dat in hun verblijf wordt gegooid, worden ze lusteloos.

“Ze raken verveeld,” zegt Alexander. En bij dieren in gevangenschap kan verveling zeer negatieve gevolgen hebben voor hun levenskwaliteit.

“Ze beginnen te ijsberen en ontwikkelen ‘bijgelovig’ gedrag. Zelfs in grotere verblijven krijgen ze niet dezelfde stimulansen als in het wild,” legt ze uit.

Het centrum zegt dat de stimulering van het jachtinstinct niet alleen voorkomt dat de katachtigen verveeld raken, maar dat het ook hun fysieke en mentale gezondheid bevordert.

Hoewel het stimuleren van het jachtinstinct helpt om de dieren iets van hun wilde gedrag terug te laten krijgen, is die aanpak alleen niet genoeg om ze voor te bereiden op een terugkeer naar de wilde natuur.

 

Om succesvol in het wild te leven, hebben leeuwen “hun groep nodig om te overleven,” zegt Alexander. “Anders leren ze niet hoe ze met andere prooien moeten omgaan en hoe ze mensen moeten vermijden; bovendien zijn dieren die aan mensen gewend zijn geraakt, vaak zeer gevaarlijk.”

Tijgers leven daarentegen vaker een solitair leven, waarbij ze alleen andere tijgers opzoeken om te paren. Volgens Alexander is het onder de juiste omstandigheden mogelijk om een geredde tijger weer in het wild uit te zetten.

De grote katachtigen in het Nederlandse opvangcentrum zullen waarschijnlijk nooit meer naar de wilde natuur terugkeren, maar het centrum hoopt dat ze door het geleidelijk aanleren van hun wilde instinct toch in een zo natuurlijk mogelijke omgeving kunnen overleven.

De hele maand februari staat in het teken van de grote katachtigen. Ontdek hier alles over Big Cat Month. 

Lees meer