Hoe knip en plak je een superbaby bij elkaar? | HET LAB 15

Friday, December 22, 2017

Door Universiteit van Nederland

In DNA-land is het al een tijdje een hot-topic, maar inmiddels bereikt het een steeds groter publiek; CRISPR-Cas. Een nieuwe techniek, die – anders dan alle DNA modificeer technieken hiervoor – in staat is een gen te veranderen. Sleutelen aan de kern van ons bestaan dus. Maar wat is het precies? Wat kunnen we ermee? En verandert dit onze hele toekomst?

Marc van Mil (Universiteit Utrecht en UMC) neemt ons mee in de wondere wereld van de kleinste, meest geavanceerde fabrieken op aarde; onze cellen. Het DNA vormt de blauwdruk van ons bestaan; foutjes hierin zorgen voor allerlei problemen en ziektes. Marc noemt als voorbeeld de ziekte van Duchenne, waarbij er in de genen een fout zit waardoor de spieren niet goed kunnen functioneren.

Om dit makkelijker te begrijpen, trekt Marc de vergelijking met een draaiorgelboek. Al die kleine gaatjes corresponderen met de code op onze genen. Een foutje daar zorgt voor een valse noot, zoals in ons DNA een foutje kan zorgen voor ziektes. Het CRISPR deel is een moleculaire zoekmachine die in staat is deze valse noot op te sporen en het Cas deel kan deze noot er vervolgens uitknippen.

Dit klinkt als een fantastische nieuwe techniek en dat is het ook, maar staat ook nog in de kinderschoenen. CRISPR-Cas kan nu alleen nog toegepast worden in een cel, dus niet bij kinderen die al geboren zijn met bijvoorbeeld de ziekte van Duchenne.

Eveline vraagt zich af of er binnenkort superbaby’s kunnen worden geknutseld, maar Marc benadrukt dat we ook op onze hoede moeten zijn. ‘Gelukkig’ is het niet heel makkelijk om zomaar aan genen als muzikaliteit, intelligentie en sportiviteit te sleutelen, maar het is ook heel belangrijk dat hier regels over opgesteld worden. Dit is een typisch voorbeeld waar anno 2017 de techniek soms sneller gaat dan de regelgeving. Dus die superbaby bij elkaar knippen en plakken, laten we daar maar niet aan beginnen.

Lees meer