Je pijngrens verleggen | Het LAB 20

vrijdag 9 februari 2018

Door Universiteit van Nederland
Je pijngrens verleggen | Het LAB 20
Je pijngrens verleggen | Het LAB 20

Hoe kun je je eigen pijngrens verleggen?

Een sneetje in je vinger of een blauwe plek op je been, het overkomt iedereen wel eens. De een is wat kleinzeriger en zal de hele dag praten over de intense pijn die het sneetje geeft, terwijl de ander er bijna niets van voelt. Maar wist je dat dit vaak geen aanstellerij is en dat je die pijngrens ook zelf kan verleggen? Neurowetenschapper Marijtje Jongsma (Radboud Universiteit) vertelt hoe je dit doet.

Daarvoor moeten we eerst weten wat pijn precies is. Beeld het je maar even in: je zit op de bank, kop thee in je hand, koekje in je andere hand. Je wilt een slok van je thee nemen en.. Au! Gloeiend heet natuurlijk. Dat contact van kokend water en je lippen, noemen we: nociceptie. Dat is puur de reactie op een schadelijke prikkel, de echte pijn ontstaat echter pas in je hoofd milliseconden nadat je je lippen brandt. Zo bekeken is pijn eigenlijk een emotie.

Dat is het moment dat het endogene opioïdesysteem in beeld komt. Ja, dat is inderdaad een hele mond vol (gloeiend hete thee). Iedereen bezit zo’n systeem, maar wat doet dat systeem dan precies? Dit systeem produceert een lichaamseigen morfineachtige stof; een sterke pijnstiller. Wanneer je pijn hebt, maakt je lichaam dit stofje aan. Eigenlijk zorgt je lichaam er dus voor dat je de pijn minder heftig ervaart.

Maar hoe zorg je er nou voor dat die pijngrens wordt verlegd? Marijtje laat dit zien aan de hand van een bak ijswater, maar eigenlijk doen we het allemaal onbewust al. Pijn kan pijn namelijk verminderen. Ja, je leest het goed. Je versterkt namelijk de input in je endogene opioïdesysteem, waardoor je die morfineachtige stof weer aanmaakt. Bedenk maar eens: wat doe je wanneer je je kleine teen weer eens tegen de tafelpoot stoot? Precies, je klemt direct je hand er omheen. Of je huppelt schreeuwend door de kamer en laat je dramatisch op de bank ploffen, maar dat is dan weer precies zo’n pijngrens dingetje.

Elke vrijdag om 16:00 zie je een nieuwe aflevering van Het LAB op de online kanalen van National Geographic.

Alle afleveringen

Lees meer