Tijdreizen volgens de wetenschap | Het LAB 19

vrijdag 2 februari 2018

Door Universiteit van Nederland

Kun je volgens de wetten van de wetenschap tijdreizen – en wat heeft een Segway daarmee te maken?

In de nieuwste aflevering van Het LAB combineert sterrenkundige Joeri van Leeuwen (Astron en Universiteit van Amsterdam) de wetten van Einstein met Segways en laat hij zien hoe tijdreizen wetenschappelijk gezien mogelijk is. Want naar de toekomst reizen is niet iets dat alleen in science-fiction films gebeurt; onze eigen André Kuipers heeft het zelf gedaan!

Maar eerst Einstein: hij schreef ongeveer 100 jaar geleden de relativiteitstheorie op. Deze wet laat zien dat als je heel snel reist, jouw tijd voor de achterblijvers langzamer lijkt te gaan. Dat betekent dat de dimensie ‘’tijd’’ kan worden vervormd door iets wat snel van ons af reist. Hoe sneller er gereisd wordt, hoe langzamer de tijd lijkt te verstrijken. Sterker nog: als je in een raket zou zitten die met de lichtsnelheid gaat, zou het voor de achterblijvers op aarde lijken alsof de tijd bij jou stilstaat.

Zo snel als de lichtsnelheid kunnen wij niet reizen maar zelfs met de snelheid van een raket is er al een meetbaar effect. Even een hersenkraker: als je met een raket reist, lijkt er voor jou minder tijd verstreken dan voor de achterblijvers en kom jij bij terugkeer aan in de toekomst! André Kuipers vloog bijvoorbeeld een jaar lang rondjes om de aarde. En in dat jaar is hij een fractie van een seconde jonger gebleven dan de achterblijvers op aarde. Ben je er nog bij?

Dan die Segways. Want daarmee kunnen we dit fenomeen uitleggen. In de video zie je hoe Joeri met zijn Segway op dezelfde plek blijft staan terwijl LAB-presentator Sophie rondjes rijdt. Na een aantal minuten komt ze weer naast hem te staan en concludeert: voor beiden is dezelfde hoeveelheid tijd verstreken terwijl de bewegende Segway meer afstand heeft afgelegd dan de stilstaande. Hartstikke logisch natuurlijk.

Maar in het component ‘tijd’ zit het hem juist. Want als Sophie niet een gewone stopwatch om haar pols had gehad maar een atoomklok -een enorm precieze tijdsmeter - dan zou ze een verschil in tijd zien tussen de twee Segways: voor de bewegende Segway zou de tijd langzamer zijn gegaan. De versnelling van haar Segway heeft dus niet alleen de dimensie ‘’afstand’’ maar ook ‘’tijd’’ veranderd.

Goed, dit is natuurlijk alleen maar theoretisch. Als jij op een Segway staat, krijg je geen gratis verjongingskuur. De ultieme wisselwerking tussen tijd, afstand en versnelling zie je dan ook niet op een Segway, maar in een zwart gat. Een zwart gat is een plek in het heelal waar de zwaartekracht enorm sterk is, zo sterk dat zelfs licht daar niet kan ontsnappen. Mocht je richting een zwart gat vliegen – dat gunnen we niemand – dan gebeurt dit met zo’n enorme versnelling, dat je met de lichtsnelheid gaat. Voor jou gaat de versnelling zó snel dat je lichaam als spaghettislierten uit elkaar wordt getrokken terwijl het voor de achterblijvers op aarde zal lijken alsof de tijd steeds langzamer gaat en uiteindelijk stilstaat.

En zo kun je volgens de wetten van de wetenschap tijdreizen!

Elke vrijdag 16:00 zie je een nieuwe aflevering van Het LAB.

Alle afleveringen

Stephen Hawking over tijdreizen

Als eerbetoon selecteren wij de mooiste clips uit onze series en zie je vanaf vandaag t/m zondag elke nacht om 00:00 uur Stephen Hawking: A Tribute of kun je zaterdag om 19:00 uur en zondag om 13:00 uur kijken naar deel twee hiervan.

Lees meer