Dieren

Waarom deze Zweedse eland helemaal wit is

De zeldzame kleur wordt veroorzaakt door een genmutatie. Een vooraanstaande deskundige heeft een theorie waarom dit steeds vaker voorkomt. donderdag, 9 november 2017

Door Sarah Gibbens

Een totaal witte eland kreeg onlangs een sterrenstatus nadat een lokale politicus een video maakte van het dier terwijl het door het water liep in de regio Värmland in het zuidwesten van Zweden.

Gemeenteraadslid Hans Nilsson vertelde het Zweedse radiostation Sverige Radio dat hij een natuurliefhebber is die regelmatig probeerde de zeldzame eland op foto of film te krijgen. Na drie jaar lukte het hem uiteindelijk om bijzondere opnamen te maken van de mannetjeseland terwijl die een ondiepe rivier overstak en door het hoge gras liep. De eland lijkt compleet wit te zijn, zelfs zijn gewei is bedekt met zacht wit fluweel.

Hoewel het dier helemaal wit is, wordt deze kleur niet veroorzaakt door albinisme, een aangeboren afwijking die lijdt tot een gebrek aan pigment. Dieren of mensen die albinisme hebben, hebben lichte of zelfs roze-gekleurde ogen. Bij elanden wordt een lichte vacht vaak veroorzaakt door een recessief gen, waardoor het dier wit wordt met bruine vlekjes. Dit wordt ‘bont’ genoemd.

Hoewel witte elanden zelden worden waargenomen in vergelijking met hun bruine soortgenoten, werden er al wel eerder opnamen van zulke dieren gemaakt.

Eind juni werd een witte elandentweeling op camera vastgelegd in Noorwegen. Lee Kantar, de bioloog die zich voor de Amerikaanse staat Maine bezighoudt met herten en elanden, legde toen aan National Geographic uit dat de elanden mogelijk albino of bont waren (de opname was niet duidelijk genoeg om dat met zekerheid te kunnen zeggen).

Hoogleraar Göran Ericsson is een elanddeskundige die is verbonden aan de Sveriges lantbrukuniversitetet, de Zweedse landbouwuniversiteit. Hij legt uit dat het om een zeldzame aandoening gaat, maar dat hij toch ieder jaar berichten tegenkomt over witte elanden. Hij denkt dat er mogelijk steeds meer van deze sprookjesachtige dieren komen.

Volgens Ericsson zijn er in Scandinavië nauwelijks roofdieren die op elanden jagen – behalve de mens.

“Jagers kiezen ervoor geen lichte elanden te schieten,” aldus Ericsson. Omdat de witte elanden zo in feite worden beschermd, zorgt de natuurlijke selectie er waarschijnlijk voor dat ze steeds vaker voorkomen.

“Het is net als met honden fokken,” stelt hij. “Zij [jagers] kiezen om te selecteren op eigenschappen die anders niet waren voorgekomen.”

Maar het is zonder een officiële database van witte elanden in de regio niet mogelijk met zekerheid te zeggen dat deze dieren steeds vaker voorkomen.

Ook in Alaska en Canada zijn witte elanden gespot. In deze Noord-Amerikaanse gebieden komen roofdieren als wolven en beren veel vaker voor. Het is niet duidelijk of de dieren nadeel hebben van hun witte vacht als ze proberen zich in het bos schuil te houden.

In Canada is het verboden te jagen op elanden die voor meer dan vijftig procent wit zijn.

Lees meer