Waarom overleef je een perfect ronde looping niet? | HET LAB 14

Thursday, December 21, 2017

Door Universiteit van Nederland

Iedereen die weleens in Walibi is geweest kan beamen: achtbanen worden steeds spectaculairder en ingenieuzer. Maar als je al die loopings en kurkentrekkers naast elkaar legt, zullen de achtbanen van nu één ding gemeen hebben: een perfect ronde looping zul je er niet aantrekken. Waarom? Je overleeft het simpelweg niet.

Spannende dingen bouwen kunnen we al heel lang, sinds 1846 om precies te zijn, maar om ervoor te zorgen dat die bouwwerken ook veilig zijn, is veel wetenschap nodig. Jurnan Schilder (Universiteit Twente) is werktuigbouwkundige en achtbaan-liefhebber en weet precies hoe hard je kunt gaan en waarom die perfect ronde looping een no-go is. 

Een stukje geschiedenis: tweehonderd jaar geleden zijn we begonnen met het bouwen van achtbanen, maar pas na de Tweede Wereldoorlog werden de attracties ook echt een beetje spannend. Tegenwoordig draaien de bouwkundigen hun hand niet meer om voor ingewikkelde kurkentrekkers of driedubbele loopings.

Maar om ervoor te zorgen dat je niet kotsmisselijk uit zo’n looping komt, is het heel belangrijk om rekening te houden met de druk die op je lichaam wordt uitgeoefend. Deze druk wordt ook wel G-kracht genoemd. Anders dan je massa (die natuurlijk hetzelfde blijft tijdens een ritje) kunnen die g-krachten enorm variëren tijdens een ritje in de achtbaan.

Hoe dit werkt, kun je heel duidelijk zien als je op een weegschaal gaat staan en op en neer beweegt; de beweging zorgt voor een schommeling in gewicht. Zo werkt het ook in een achtbaan: als je over een heuvel gaat, lijk je even van je stoel los te komen (lage G-kracht) en als je door de bocht van een dal raast, wordt je juist zwaarder en in je stoeltje gedrukt (hoge G-kracht). Het maximale van wat je lichaam kan hebben, is 5G: er drukt dan 5 keer je lichaamsgewicht op je. 

En van de eerste achtbanen van 1846 had echter een perfect ronde looping met een G-kracht van 6,5. Je kunt je voorstellen dat mensen hier niet vrolijk uitkwamen: door de druk wordt alle zuurstof uit je longen geperst, worden je organen samengedrukt en kun je uiteindelijk doodgaan. Niet een achtbaan waar je voor je lol instapt dus.

De achtbanen van tegenwoordig hebben daarom ook geen perfect ronde loopings meer, maar hebben een zogenoemde druppelvormige looping. Deze achtbanen hebben een maximale G-kracht van 3,5. Ook hier kun je een beetje misselijk uitkomen, maar dit zal je er niet van weerhouden om een suikerspin te eten en rustig nog een achtbaan in te stappen.

Lees meer