Vernuftige metaalbewerking en waterleiding op oud-Grieks eiland

Deze met turkoois versierde gesp van tweeduizend jaar oud is een van de voorwerpen in de Bactrische schat, die in 1978 in Tillya Tepe in Noord-Afghanistan werd opgegraven. Het sieraad, waarop een overkapte strijdwagen in Chinese stijl staat afgebeeld, raakte samen met de overige voorwerpen ruim tien jaar vermist gedurende de conflicten in Afghanistan, maar is inmiddels weer teruggevonden.

Dit gouden figuurtje heeft bekende trekken, maar ook exotische. Het stelt de Griekse godin van de liefde voor, met een Indiase decoratie op haar voorhoofd. Het beeldje komt uit de beroemde ‘Bactrische schat’, een verzameling van duizenden tweeduizend jaar oude gouden voorwerpen die in 1978 werd opgegraven op begraafplaatsen van nomaden in Afghanistan. Vermoed werd dat de schat was gestolen, maar het grootste deel ervan werd in 2003 teruggevonden in een bankkluis in Kaboel.

Deze gouden vogel, die op een stok of staf past, is waarschijnlijk afkomstig uit de precolumbiaanse Zenú-cultuur, die meer dan duizend jaar geleden in het huidige Colombia te vinden was. Gouden voorwerpen als deze vormden het begin van de El Dorado-legende, die een van de oorzaken was van de Spaanse verovering en kolonisatie van grote delen van Noord- en Zuid-Amerika.

In de 1500 jaar oude tombe van een krijger-priester van de Moche-cultuur, de ‘heer van Sipan’, werd een grote verscheidenheid aan gouden voorwerpen gevonden, waaronder een offermes en een schild versierd met de god van de onthoofding. Archeologen waren met grafrovers in een wedloop verwikkeld om het graf, dat in 1987 in Peru werd gevonden.