De ultieme trip voor Beatlesfans

Maak een muzikale pelgrimage naar onder meer Londen, Liverpool en New York.donderdag 1 augustus 2019

Als jonge tiener kreeg ik een openbaring: ik ben een Beatlesfan. Ik wist dat er iets bijzonders gebeurde, net als wanneer je je eerste biertje drinkt. Eigenlijk kon het ook niet anders dan dat ik een diehard-fan zou worden, gezien het feit dat drie weken vóór mijn geboorte Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band uitkwam - het album dat de popmuziek voorgoed veranderde - en drie weken daarna All You Need Is Love werd uitgebracht.

Toen John Lennon was doodgeschoten schreef ik een condoleancebrief aan zijn weduwe Yoko Ono en spendeerde al mijn zakgeld aan de postzegels die nodig waren om de brief vanuit Zweden naar New York te versturen. Tien jaar later gaf Paul McCartney een concert in een arena dichtbij waar ik woonde in Gotenburg, dus gaf ik me op als vrijwilliger om zo de kans te krijgen om “Hello, Goodbye” tegen hem te zeggen. Tijdens mijn reizen door India dacht ik altijd aan George Harrison, die net als ik gek was op India. Ik kwam zelfs in Goa ooit een oude hippie tegen die zei dat hij Ringo Starr had ontmoet. De bandleden voelden als een soort familieleden. Dus was het niet meer dan logisch dat ik met hen op pad ging tijdens mijn eerste bezoekje aan Engeland.

Een wandeling langs Abbey Road

Het allereerste dat ik deed toen ik in Londen aankwam, was de metro pakken naar de keurige buitenwijk Saint John’s Wood. De wijk is weliswaar niet vernoemd naar Lennon, maar op het metrostation is een door de Beatles geïnspireerd koffietentje te vinden waar de onmisbare ‘I crossed Abbey Road’-badge wordt verkocht. Even verderop liggen de legendarische  Abbey Road Studios waar de Beatles veel van hun hits opnamen net als andere popiconen als Pink Floyd, Queen en U2.

Jammer genoeg kwamen ergeen neuriënde popsterren naar buiten lopen en eerlijk gezegd was het enigszins teleurstellend: gewoon een nogal nietszeggend, vuilwit gebouw. Het belangrijkste element bevond zich echter vlak buiten de studio's: het zebrapad dat voor zover ik weet het enige ter wereld is met een monumentenstatus. Toen de toeristen voor me klaar waren met hun selfies, tapdanste ik naar de overkant als een Beatle op solotoer terwijl ik intussen als een soort tweederangs stierenvechter de aanstormende auto’s moest zien te ontwijken en me bedacht dat het handiger was geweest om op zondag te gaan, als het verkeer in Londen wat rustiger is.

Daarna nam ik de metro naar Baker Street voor een bezoekje aan de London Beatles Store, een souvenirwinkel die volgens hun eigen reclameslogan ‘Eight Days a Week’ open is. Op 94 Baker Street hadden de Beatles aan het eind van de jaren zestig enige tijd hun eigen ‘Apple Boutique’, toen ze zich ook met design gingen bezighouden, maar dat bleek geen commercieel succes.

Magical mystery tour

Mijn volgende halte was Marylebone station, om de hoek bij Baker Street, dat te zien is in de openingsscène van de film A Hard Day’s Night uit 1964. Hier kwam ook de trein uit Liverpool aan, dus was dit ook de plek waar de Beatles Londen ooit voor het eerst binnenkwamen. Terwijl ik wat in de buurt ronddwaalde leek het alsof bijna alle gebouwen wel iets met de ‘Fab Four’ te maken hadden. Zo huurde Starr in de buurt van het station ooit een appartement aan 34 Montagu Square, waar Yoko Ono en Lennon gedurende een zomer woonden. Hoog aan de muur, buiten bereik van souvenirjagers, hangt een blauwe herinneringsplaquette op het onderkomen waar de naaktfoto werd gemaakt die op de cover prijkte van Lennons eerste soloalbum Two Virgins uit 1968.

Hoewel 3 Savile Row al lang niet meer het hoofdkantoor is van Apple Records, het platenlabel dat de band daar ooit oprichtte, was ik toch niet de enige fan die naar het dak stond te staren. Daar werd de concertfilm Let It Be opgenomen, tijdens het laatste publieke optreden van de Beatles, op een koude dag in januari 1969. De buren ergerden zich zo aan het lawaai dat ze de politie inschakelden, waarna de bobby’s pardoes een einde maakten aan het historische evenement. Het leverde de vier wel een Oscar op voor de beste originele muziek.

Hoewel Lennon en Harrison inmiddels zijn verhuisd naar de grote hemelstudio, kun je Sir McCartney nog tegenkomen bij zijn kantoor aan Soho Square. Het is een onopvallend gebouw, maar ga op zoek naar ‘mpl’ boven de glazen deur, van McCartney Productions Limited, het bedrijf dat zijn auteursrechten beheert. Ik kuierde vervolgens langs 7 Cavendish Avenue, waar McCartney (ook wel Macca genoemd), sinds de jaren zestig woont, in de hoop dat hij net even naar buiten zou komen om nog een trekje te nemen van het kruid waar hij ooit zo dol op was. En natuurlijk ging ik ook even langs op het adres waar de actrice Jane Asher ooit woonde. Zij was de vriendin van McCartney voordat hij uiteindelijk met Linda Eastman trouwde. Hij werd ooit uitgehongerd wakker in haar woning aan 57 Wimpole Street, wat leidde tot een liedje met de titel Scrambled Eggs. De melodie was geweldig, maar de tekst liet te wensen over, dus schreef hij die opnieuw. Het werd Yesterday, een van de meest gecoverde liedjes ter wereld.

Ik had geen tijd om langs te gaan bij de British Library, waar Lennons handgeschreven tekst van Strawberry Fields Forever te zien is en ook sloeg ik het rock and roll-museum over in de vestiging van Hard Rock Cafe aan de Old Park Lane, waar de bril van Lennon wordt bewaard. Liverpool wachtte op me. Terwijl ik door het raam van de bus naar het mistige Britse landschap keek, dacht ik terug aan mijn jaren van Beatlemania.

Across the universe

Een van de hoogtepunten daarvan beleefde ik in de Griekse hoofdstad Athene, waar ik in de buurt van het plein Monastiráki de schoenmaker van de band vond en precies hetzelfde schoeisel kocht dat Lennon ook had (ik heb ze aan terwijl ik dit artikel schrijf). Tijdens mijn eerste reis naar India, begin jaren negentig, ging ik gelijk langs bij de winkel Rikhi Ram & Sons aan Connaught Place in Delhi, waar Harrison een sitar, sarod, en tanpura kocht die hij ook gebruikte voor Beatles-nummers. Daarna ging ik naar Rishikesh, waar de band in 1968 heenging om te mediteren. In Mumbai sloop ik stiekem het hotel Taj Mahal Palace binnen, waar Harrison in 1966 sitarles kreeg van Ravi Shankar. Het hotel noemde de kamer daarna de ‘Ravi Shankar Suite’. Voordat ik de kans kreeg daar een kijkje te nemen, werd ik door de beveiliging het hotel uitgezet omdat ik er zelf iets te veel weghad van een Beatlehippie. Tijdens dezelfde trip bracht Harrison ook een bezoek aan de Taj Mahal in Agra waar hij een beroemde selfie maakte.

Bij mijn eerste reis naar de VS, later in de jaren negentig, zorgde ik ervoor dat ik op JFK Airport landde, en niet op Newark. Die eerste luchthaven was immers de plek waar de vier in 1964 voor het eerst hun acht voeten op Amerikaanse bodem zetten, om vervolgens op het vliegveld een hilarische persconferentie te geven. Hun eerste concert in de VS was in Carnegie Hall, waarna ze in een tv-uitzending verschenen die werd uitgezonden vanuit het Ed Sullivan Theater aan 1697 Broadway en die werd bekeken door een kwart van de Amerikaanse bevolking. Natuurlijk ging ik ook naar Madison Square Garden, waar Lennon in 1974 zijn allerlaatste live-optreden ooit gaf, tijdens een concert met Elton John. Mijn wandeling door New York eindigde op 72nd Street, op de hoek van Central Park West, waar hij ooit woonde in een appartementencomplex met beroemde buren als actrice Lauren Bacall en componist Leonard Bernstein. Op die plek werd Lennon bij de ingang doodgeschoten door een gestoorde fan toen hij terugkwam van een nachtsessie in de studio. Het één hectare grote Strawberry Fields in het nabijgelegen Central Park is een gedenktuin voor de muzikant.

All you need is Liverpool

In Liverpool wachtten vrolijker tijden, dus nam ik de bus naar de buitenwijk Woolton waar talloze plekken aan de Beatles herinneren. Op 251 Menlove Avenue ging ik langs bij Mendipsde woning waar Lennon zijn kinderjaren doorbracht. De twee-onder-een-kap uit de jaren dertig is nu eigendom van de National Trust, de Britse Monumentenzorg. Als kind speelde Lennon daar gitaar op de veranda en ging hij spelen bij het in de buurt gelegen kindertehuis Strawberry Field. Ook de woning van het gezin McCartney op 20 Forthlin Road is in beheer bij de National Trust. Andere hoogtepunten zijn Penny Lane, en de parochiekerk waar Lennon en McCartney elkaar in 1957 ontmoetten en waar een vrouw met de naam Eleanor Rigby begraven ligt.

Ik verliet de rustige wijk en ging naar de plek waar de echte pre-Beatlemania-actie ooit plaatsvond: in het centrum van Liverpool. De havenstad maakt handig gebruik van de connectie met de Beatles, met onder meer Magical Mystery bus tours, het Hard Day’s Night Hotel en een fraaie replica van de Cavern Club (de echte werd gesloopt).

Ik besloot om een pint te gaan drinken in de enigszins sjofele Jacaranda aan Slater Street, waar de band speelde voor hun grote doorbraak. Op de muur van de kleine kelder staan tekeningen die werden gemaakt door de oorspronkelijke bassist van de Beatles, Stuart Sutcliffe. Een van de profielen op de muur doet denken aan het gezicht van Lennon. Uiteindelijk nam ik een drankje in elke pub die ook maar enigszins iets te maken had met de band: in The Grapes aan Mathew Street dronken ze bier voordat ze naar de Cavern Club gingen; Ye Cracke aan Rice Street is de plek waar Lennon en Cynthia (die later zijn eerste echtgenote werd) hun eerste afspraakje hadden; The Pilgrim aan Pilgrim Street is ook beroemd om een of andere Beatles-kwestie; en Philharmonic aan Hope Street was de sjiekste van hun lokale ontmoetingsplekken.

Deze pubs, waar door de jaren heen weinig lijkt te zijn veranderd, brachten me dichter bij het viertal dan de officiële Beatlemania-toeristenindustrie. Het enige minpuntje: de echte fan die alle Beatlespubs wil bezoeken moet over een blaas beschikken ter grootte van de haven van Liverpool.

Zac O'Yeah is auteur van de zich in Bangalore afspelende misdaadtrilogie Mr. MajesticHari, a Hero for Hire, en Tropical Detective (Pan Macmillan India) en schreef het reisboek A Walk Through Barygaza (Amazon/Westland Books 2017).

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com.

lees verder

India

India: Het land dat The Beatles inspireerde

Peter McBride trekt op zijn motor langs de oevers van de Ganges. De stad Rishikesh, beroemd door een bezoek van The Beatles, brengt de yogascepticus verlichting.

Hoe Londen het centrum van de wereld werd

Drie decennia van groei hebben het stedelijke landschap van Londen opnieuw uitgevonden - en getransformeerd tot vooraanstaande internationale stad. Haar expansie lijkt onstuitbaar, ook nu zwaar weer op komst is. Is de Britse hoofdstad too big to fail?

Dit wordt de eerste ‘National Park City’ ter wereld

Deze hoofdstad doet als eerste mee aan een plan om wereldsteden en hun inwoners ertoe aan te zetten groener, gezonder en natuurlijker te worden.
Lees meer