Bestemmingen

Paaseiland

Ontdek feiten, foto’s en reistips van National Geographic over het Nationale Park Rapa Nui (Paaseiland), het beroemde werelderfgoed in Chili.

Door Redactie

Plek: Nationale Park Rapa Nui (Paaseiland)

Locatie: Chili

Jaar van toekenning: 1995

Categorie: cultureel

Criteria: (i)(iii)(v)

Reden: De geheimzinnige stenen figuren op Paaseiland getuigen van de maritieme prestaties en unieke cultuur van Polynesische volkeren.

* * *

Rapa Nui’s mysterieuze moai-beelden zwijgen, maar ze spreken tegelijkertijd boekdelen over de prestaties van de mensen die hen creëerden. De stenen kolossen, die tot figuren met hoofd en torso werden gehouwen, zijn gemiddeld vier meter hoog en wegen 14 ton. De inspanning om zulke monumenten te vervaardigen en ze over het eiland te verplaatsen moet enorm zijn geweest – maar niemand weet precies waarom het Rapa Nui-volk die taak op zich nam. De meeste geleerden denken dat de moai werden gemaakt om voorouders, stamhoofden of andere belangrijke personages te gedenken.

Maar omdat het eiland noch geschreven bronnen noch een orale traditie heeft nagelaten, is het onmogelijk om het zeker te weten. Op deze bijzondere plek moet een Polynesische samenleving zijn ontstaan van geharde types, die erin waren geslaagd om dit piepkleine vlekje in de enorme uitgestrektheid van de Stille Oceaan te bereiken, op een vloot van houten uitleggerkano’s. In volledige afzondering, 3700 kilometer ten westen van Zuid-Amerika en 1770 kilometer van het dichtstbijzijnde eiland, ontwikkelden de Rapa Nui een opvallende architectonische en artistieke cultuur. Die cultuur bereikte zijn hoogtepunt tussen de tiende en zestiende eeuw, toen de Rapa Nui zo’n negenhonderd moai uithieuwen en over het hele eiland oprichtten.

Algemeen wordt aangenomen dat de ondergang van de Rapa Nui werd veroorzaakt door een milieuramp die de inwoners over zichzelf hadden afgeroepen.

Het is niet duidelijk wanneer het eiland voor het eerst werd gekoloniseerd, maar geschat wordt dat dit tussen 800 en 1200 gebeurde. Ook onduidelijk is hoe snel het ecosysteem op Paaseiland werd verwoest – maar een belangrijke factor schijnt het vellen van miljoenen reuzenpalmen te zijn geweest, met de bedoeling land vrij te maken of vuren te laten branden. Het is mogelijk dat Polynesische ratten die met de eerste kolonisten meereisden, genoeg zaden opaten om het bomenbestand ernstige schade toe te brengen.

Wat er ook is gebeurd, door het verlies van de bomen werd de vruchtbare vulkanische bodem van het eiland blootgesteld aan sterke erosie. Toen de Europeanen hier in 1722 arriveerden, troffen ze een vrijwel kaal eiland met weinig bewoners aan.

Vandaag de dag zijn er veel toeristen, en de meeste ervan bezoeken de steengroeve van Rano Raraku, waar de steenblokken voor bijna alle moai op het eiland vandaan kwamen. De oude bewoners van Rapa Nui lieten de groeve in een fascinerend goede staat achter: er liggen nog zo’n vierhonderd beelden, in verschillende stadia van voltooiing.

Intussen zijn veel moai over het hele eiland snel aan het vervallen en veranderen de prachtig uitgehouwen beelden in gewone steenblokken. De vulkanische steen verweert relatief snel en alleen met uitgebreid restauratiewerk kan het stenen erfgoed van Rapa Nui in zijn huidige, indrukwekkende staat worden behouden.

Hoe kom je er?

Het is een wonder dat Polynesische stammen het eiland überhaupt hebben bereikt. Tegenwoordig is het wat eenvoudiger om er te komen, maar Paaseiland ligt nog altijd heel ver weg. Er zijn lange vluchten naar Rapa Nui vanaf Santiago in Chili en vanaf Tahiti.

Wanneer ga je?

Het hoogseizoen op Rapa Nui is de zomer op het zuidelijk halfrond – van januari tot maart. Hoewel het in de winter fris kan zijn, schommelt de gemiddelde temperatuur op Rapa Nui rond 22ºC, met minima van rond de 14ºC – dus het weer is er eigenlijk het hele jaar door aangenaam. Buiten het seizoen is het aangenaam minder druk.

Wat is er te doen?

Het huren van een auto, scooter of mountainbike is voor bezoekers een goede manier om de over het eiland verspreide archeologische vindplaatsen te verkennen. Hoewel de meeste mensen Rapa Nui om zijn culturele erfgoed bezoeken, kun je rond het eiland ook uitstekend duiken en surfen en zijn er uitnodigende stranden voor de broodnodige ontspanning.

Lees meer