Verspreid over Frankrijk staan honderden kastelen, maar lang niet allemaal hebben ze de eeuwen ongeschonden doorstaan. Branden, oorlogen, revoluties en bewuste sloop veranderden sommige imposante bouwwerken in ruïnes. Andere werden verlaten en langzaam door de natuur overgenomen. Deze vijf Franse kastelen vertellen ieder een ander verhaal van verval, en laten zien wat er kan overblijven wanneer eeuwenoude architectuur aan haar lot wordt overgelaten.
1. Château de la Mothe Chandeniers – het kasteel dat de natuur mocht behouden
Er zijn maar weinig verlaten kastelen in Frankrijk die zo tot de verbeelding spreken als Château de la Mothe Chandeniers, gelegen in de Loirevallei. De geschiedenis van dit kasteel gaat terug tot de dertiende eeuw, toen het nog Motte-Bauçay heette en niet veel meer was dan een versterkte burcht.
De burcht had hevig te lijden onder verschillende oorlogen, maar werd vanaf de negentiende eeuw meerdere malen gerestaureerd en begon qua stijl steeds meer op de andere kastelen in de Loire te lijken.
In 1932 sloeg het noodlot toe en brak er een brand uit. Het kasteel werd grotendeels verwoest, en alleen de stenen buitenmuren en torens bleven overeind staan. In de decennia daarna werd het complex langzaam overgenomen door de natuur, maar na een succesvolle crowdfundingscampagne in 2017 is men begonnen met de restauratie. Verrassend genoeg is het doel niet om het kasteel in oude glorie te herstellen, maar wordt het geld vooral gebruikt om de unieke combinatie van architectuur en natuur te behouden.
2. Château de l’Ebaupinay – eeuwenlang steen voor steen ontmanteld
Château de l’Ebaupinay ligt bij Argentonnay in het departement Deux-Sèvres en werd aan het einde van de vijftiende eeuw gebouwd door de familie Vendel. Het is een massieve, vierkante vesting met grote hoektorens en een slotgracht, en had vooral een militair karakter.
Men dacht lange tijd dat het verval intrad na een brand in 1794, maar daarvoor ontbreekt enig bewijs. Het feit dat er nog steeds sporen van het oorspronkelijke stucwerk zijn te vinden, wijst erop dat het waarschijnlijker is dat het kasteel in de loop van de eeuwen is ontmanteld en dat de materialen voor gebouwen in de omgeving zijn gebruikt.
3. Château du Breil – na veertig jaar verwoest door brand
Al in de vijftiende eeuw stond op de plek van Château du Breil een ouder landgoed, maar het huidige bouwwerk dateert uit 1863. Het kasteel moet er destijds prachtig uit hebben gezien: met hoge leien daken, ronde hoektorens en veel details.
In de nacht van 27 op 28 juni 1903, precies veertig jaar na de oplevering, breekt er een grote brand uit. Het hele bovenste deel van het kasteel wordt verwoest, waarna men besluit het kasteel dicht te metselen.
Let op: er zijn meerdere kastelen in Frankrijk die Château du Breil heten; deze staat in Bretagne.
4. Château de la Ferté-Vidame – van Frans paleis tot lege gevel
Hoewel er tegenwoordig weinig van over is, is het niet moeilijk voor te stellen dat Château de la Ferté-Vidame ooit een indrukwekkend paleis moet zijn geweest. De huidige gevel dateert uit de achttiende eeuw en dat is ook het enige wat er van dit kasteel is overgebleven. Het was 160 meter lang, bood onderdak aan vele honderden vertrekken en werd omringd door een strak aangelegde Franse tuin.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Destijds werd het kasteel qua grandeur ook wel vergeleken met Versailles en het kasteel van Chambord, maar de Franse Revolutie maakte daar een eind aan. De eigenaar werd gedwongen het paleis te verkopen, waarna hij werd gearresteerd en onder de guillotine belandde.
Het paleis zelf werd vervolgens steen voor steen ontmanteld om als bouwmateriaal te dienen, tot alleen nog de gevel overbleef.
5. Château de Roquefixade – het kasteel dat een koning liet afbreken
Een van de spectaculairste kasteelruïnes van Frankrijk ligt bovenop een 900 meter hoge rots en duikt al in 1034 op in de historische bronnen. Het is niet moeilijk voor te stellen hoeveel ontzag het destijds moet hebben ingeboezemd, want ook met afbrokkelende muren is dit een indrukwekkend kasteel.
Château de Roquefixade had in de Middeleeuwen een militaire functie, maar werd uiteindelijk in 1632 afgebroken in opdracht van koning Lodewijk XIII. Hoewel het fort zijn waarde grotendeels had verloren, wilde Lodewijk XIII voorkomen dat vijanden het strategisch gelegen bolwerk alsnog konden innemen. Daarom liet hij het afbreken.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
