Van de mythische berg Olympus en de stranden van D-day tot eeuwenoude porseleinovens in China en een uitgestrekt moeras vol alligators in de Verenigde Staten: de werelderfgoedlijst van Unesco is opnieuw uitgebreid. Deze zeven locaties werden dit jaar toegevoegd vanwege hun uitzonderlijke culturele of natuurlijke waarde. Samen laten ze zien hoe veelzijdig het werelderfgoed van onze planeet is.
Een plaats op de werelderfgoedlijst betekent internationale erkenning en extra bescherming. Inmiddels staan meer dan 1200 culturele en natuurlijke locaties verspreid over de hele wereld op de lijst.
1. Olympus: de mythische berg van de Griekse goden
De berg Olympus, die al sinds mensenheugenis wordt vereerd als de mythische woonplaats van Zeus en de Olympische goden, neemt een belangrijke plaats in binnen de Griekse cultuur.
Daarnaast omvat dit onlangs erkende werelderfgoed 1900 hectare aan ruige bergtoppen, diepe kloven en eeuwenoude bossen, die samen een van de rijkste natuurlijke landschappen van Griekenland vormen.
De dramatische hoogteverschillen van de berg ondersteunen een uitzonderlijke verscheidenheid aan planten en dieren, terwijl de hellingen ook bezaaid zijn met culturele bezienswaardigheden, waaronder het zestiende-eeuwse oude klooster van Dionysius.
2. Jingdezhen: waar Chinees porselein wereldberoemd werd
Al meer dan duizend jaar is de stad Jingdezhen synoniem met porselein. De stad staat bekend als de geboorteplaats van China's iconische blauw-witte keramiek en leverde porselein aan de keizerlijke hoven voordat het via uitgebreide handelsnetwerken over Azië, Europa en daarbuiten werd verspreid.
De recentelijk tot Unesco-werelderfgoed verklaarde locatie omvat vijf gebieden in de stad en de omliggende valleien, die de eeuwenlange innovatie in de porseleinproductie in kaart brengen.
Bezoekers kunnen voormalige kleimijnen, archeologische overblijfselen van ovencomplexen en historische werkplaatsen bezoeken. Jingdezhen is gemakkelijk te bereiken met de Chinese hogesnelheidstreinen en biedt een fascinerend inzicht in een van 's werelds meest invloedrijke ambachtelijke tradities.
3. De stranden van D-day krijgen Unesco-status
Vijf stranden, die zich uitstrekken over zo'n tachtig kilometer langs de noordkust van Frankrijk, markeren de locatie van de D-day-landingen in 1944. Toen geallieerde soldaten de zandstranden van Normandië bestormden, betekende dit het begin van een operatie die uiteindelijk leidde tot de bevrijding van West-Europa en het einde van de Tweede Wereldoorlog.
Vandaag de dag dragen de brede zandstranden, kalkstenen kliffen en door de wind gevormde duinen nog steeds de littekens van het conflict. Duitse bunkers, artilleriestellingen en fragmenten van de Atlantikwall liggen verspreid langs de kustlijn, terwijl begraafplaatsen en monumenten degenen eren die vochten en stierven.
4. Tasjkent: modernistische architectuur na een verwoestende aardbeving
Het kenmerkende modernistische stadsbeeld van Tasjkent dankt zijn bestaan aan een ramp. Na een verwoestende aardbeving in 1966 werd een groot deel van de Oezbeekse hoofdstad herbouwd, waardoor een ambitieus stadslandschap ontstond waarin Sovjetontwerp samensmolt met Centraal-Aziatische tradities.
In de architectuur van de stad worden scherpe geometrische vormen verzacht door decoratieve mozaïeken, gevels met patronen en motieven geïnspireerd op textiel van de Zijderoute.
5. Sidi Bou Saïd: het blauw-witte dorp boven de Middellandse Zee
Dit op een klif gelegen dorp aan de rand van Tunis ontstond in de dertiende eeuw rond het graf van een soefi-meester met dezelfde naam. Vandaag de dag ademen plekken zoals het Ennejma Ezzahra-paleis nog steeds spiritualiteit en geschiedenis uit en inspireren ze schrijvers, reizigers en kunstenaars.
De witgekalkte huizen en kobaltblauwe deuren lopen trapsgewijs de heuvel af en vormen een van de meest herkenbare straatbeelden van Noord-Afrika. Omdat alle andere verfkleuren al meer dan een eeuw verboden zijn, worden de eindeloze blauw-witte kleuren van de geplaveide straten alleen nog onderbroken door kleurrijke planten en weelderige palmbladeren.
6. Okefenokee: een van de laatste grote moeraswildernissen van Noord-Amerika
Het Okefenokee National Wildlife Refuge, gelegen op de grens tussen Georgia en Florida, beschermt een van de grootste intacte zoetwatermoerassen van Noord-Amerika. Het is een mozaïek van moerassen, veengebieden, dennenbossen en natte prairies en biedt een leefgebied aan een buitengewone diversiteit aan wilde dieren, waaronder meer dan 230 vogelsoorten, tientallen reptielen en amfibieën, en een van de belangrijkste populaties Amerikaanse alligators op het continent.
Naast de opmerkelijke biodiversiteit speelt Okefenokee ook een essentiële rol in het milieu. De uitgestrekte veenafzettingen slaan aanzienlijke hoeveelheden koolstof op, terwijl de bedreigde ecosystemen een leefgebied vormen voor talloze inheemse soorten.
7. De Amazonetheaters: monumenten van de rubberhausse
De kleurrijke koepel van het Teatro Amazonas, die boven de skyline van Manaus uittorent, is een symbool geworden van de economische bloeitijd van de stad, de zogenoemde rubberhausse.
Het imposante operahuis, bekleed met tegels in de kleuren van de Braziliaanse vlag, werd gebouwd aan het einde van de negentiende eeuw. De fortuinen die met latex uit de Amazone werden verdiend, transformeerden afgelegen nederzettingen in het regenwoud tot bloeiende culturele centra.
Meer dan 1300 kilometer verderop, in Belém, weerspiegelt het Teatro da Paz dezelfde periode van welvaart. De elegante interieurs, brede trappen en sierlijke plafonds onthullen de Europese invloeden die de nieuwe rijkdom van de regio vergezelden.
Omgeven door statige pleinen, fonteinen en monumenten, vormen beide theaters nog steeds het culturele hart van hun steden – blijvende herinneringen aan een opmerkelijke periode in de geschiedenis van het Amazonegebied.
Willeke van Doorn studeerde journalistiek, reisde een tijdje de wereld rond en kwam uiteindelijk via de Verenigde Staten, Australië en Nieuw-Zeeland bij de redacties van Quest en National Geographic. Ze is nieuwsgierig naar de wereld, gaat het liefst elke maand even op reis en neemt dan ook altijd haar hardloopschoenen mee.
