Deze week vallen in Barcelona twee bijzondere gebeurtenissen samen. Op 10 juni wordt de hoogste en laatste centrale toren van de Sagrada Família officieel geopend, terwijl de stad tegelijk de honderdste sterfdag van Antoni Gaudí herdenkt. De wereldberoemde basiliek is onlosmakelijk verbonden met de Catalaanse architect, die de laatste decennia van zijn leven vrijwel volledig in dienst stelde van dit monumentale project. Maar wie was Antoni Gaudí, de man die Barcelona voorgoed veranderde?
Van verlegen jongen tot wonderkind
Antoni Gaudí werd op 25 juni 1852 geboren in de Catalaanse stad Reus, ten zuidwesten van Barcelona. Als kind had hij regelmatig last van reuma, waardoor hij veel tijd thuis doorbracht. Die gedwongen rust gaf hem de kans om de natuur nauwkeurig te observeren, een fascinatie die later een belangrijke rol zou spelen in zijn architectuur.
Op zijn zeventiende verhuisde hij naar Barcelona om architectuur te studeren. Bij zijn afstuderen in 1878 zou de directeur van de architectuurschool hebben gezegd: ‘Ik weet niet of ik mijn diploma heb uitgereikt aan een dwaas of een genie.’ De geschiedenis wees al snel uit welke van de twee het was.
De architect van het Catalaanse modernisme
Gaudí groeide uit tot een van de invloedrijkste architecten van Europa. Zijn werk werd een van de bekendste voorbeelden van het Catalaanse modernisme, de regionale variant van de art nouveau. Kenmerkend voor deze stijl zijn golvende lijnen, asymmetrie en decoraties die zijn geïnspireerd op planten, dieren en andere vormen uit de natuur.
Waar veel architecten werkten met rechte lijnen en vaste patronen, koos Gaudí juist voor organische vormen. Daardoor lijken veel van zijn gebouwen eerder gegroeid dan gebouwd.
De Sagrada Família: een levenswerk van meer dan een eeuw
Geen enkel gebouw wordt sterker met Gaudí geassocieerd dan de Sagrada Família. De basiliek behoort tot de bekendste bouwwerken ter wereld en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. De rijk versierde gevels, hoge torens en duizenden religieuze details vormen een unieke combinatie van gotische architectuur en op de natuur geïnspireerde vormen.
De bouw begon in 1882. Een jaar later nam Gaudí het project over, waarna hij het ontwerp ingrijpend veranderde. Naarmate de jaren verstreken, werd de basiliek steeds meer zijn levenswerk. Uiteindelijk wijdde hij de laatste veertig jaar van zijn leven vrijwel volledig aan de Sagrada Família.
Meer dan 140 jaar na de eerste steenlegging is het project nog altijd niet volledig voltooid. Toch wordt op 10 juni 2026 een belangrijke mijlpaal bereikt met de opening van de hoogste en laatste centrale toren. Voor het eerst krijgt het silhouet dat Gaudí voor ogen had grotendeels zijn definitieve vorm.
De gebouwen die Barcelona wereldberoemd maakten
Hoewel de Sagrada Família het bekendste werk van Gaudí is, liet hij overal in Barcelona zijn sporen na.
Een van zijn beroemdste creaties is Casa Batlló, een appartementencomplex aan de Passeig de Gràcia dat hij begin twintigste eeuw volledig herontwierp. De kleurrijke gevel, de golvende lijnen en het dak dat doet denken aan de rug van een draak maken het gebouw tot een van de iconen van de stad.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Ook Park Güell behoort tot de populairste bezienswaardigheden van Barcelona. Het park werd aangelegd in opdracht van industrieel Eusebi Güell en was oorspronkelijk bedoeld als exclusieve woonwijk. Dat plan mislukte, maar het terrein groeide uit tot een van de meest bezochte stadsparken van Europa. De kleurrijke mozaïeken, kronkelende wandelpaden en beroemde salamander maken het tot een van Gaudí's meest herkenbare werken.
Gaudí woonde zelf bijna twintig jaar in een van de huizen in het park. Tegenwoordig is dit gebouw geopend als het Casa Museu Gaudí.
Een stad vol Gaudí
De invloed van Gaudí beperkt zich niet tot enkele toeristische trekpleisters. Ook gebouwen als Casa Milà, Palau Güell en Casa Vicens behoren tot zijn nalatenschap. Zelfs op kleinere schaal kom je zijn werk tegen. Zo ontwierp hij een sierlijke lantaarnpaal op Plaça Reial, een van zijn eerste opdrachten in Barcelona.
Wie door de stad wandelt, ziet zijn hand overal terug. Geen enkele architect heeft zo'n blijvende invloed gehad op het uiterlijk van Barcelona als Antoni Gaudí.
Een tragisch einde
Op 7 juni 1926 werd Gaudí tijdens een wandeling door Barcelona aangereden door een tram. Omdat hij eenvoudig gekleed was, herkenden omstanders hem niet als de beroemdste architect van de stad. Zwaargewond werd hij naar het Hospital de Sant Pau gebracht, waar vooral minder welgestelde inwoners werden verzorgd.
Volgens een hardnekkige overlevering wilde men hem later naar een beter ziekenhuis overbrengen, maar zou Gaudí hebben geantwoord: ‘Mijn plaats is hier, tussen de armen.’ Drie dagen later, op 10 juni 1926, overleed hij aan zijn verwondingen. Hij was 73 jaar oud.
100 jaar na zijn overlijden
Dat juist op 10 juni 2026, exact honderd jaar na zijn overlijden, een nieuwe mijlpaal van de Sagrada Família wordt gevierd, geeft de datum een bijzondere symbolische lading.
De basiliek waaraan Gaudí de laatste veertig jaar van zijn leven wijdde, is nog altijd niet helemaal voltooid, maar een eeuw na zijn dood bepaalt Antoni Gaudí nog steeds hoe miljoenen mensen Barcelona zien.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Merav Pront is editor bij National Geographic en schrijft zowel voor de website als het Magazine. Tijdens haar studie sociale geografie leerde ze lokale fenomenen in een internationale context plaatsen. Als freelance journalist zoekt ze naar de kleine verhalen achter het grote nieuws. Ze schrijft onder meer voor de VPRO en de Nederlandse Vereniging van Journalisten.
Kevin is als Managing Editor Digital verantwoordelijk voor de digitale kanalen van National Geographic. In zijn vrije tijd reist hij het liefst naar bestemmingen die de meeste toeristen doorgaans mijden, zoals Transnistrië, Mongolië of Iran. Daarnaast gaat hij graag op pad met zijn camera en probeert hij nieuwe sporten uit.
