Het geheim achter de verbazingwekkende kracht van leliebladeren en ander wetenschapsnieuws

Onderzoekers analyseren de architectuur van reusachtige waterlelies, 'wervels op stokken' eren voorouders en een groen licht helpt het zeeleven in stand te houden.

Door Hicks Wogan, Tom Metcalfe
Gepubliceerd 30 mei 2022 12:37 CEST
departments-06.2022-BT-water-lilies

Wetenschappers hebben ontdekt wat de bladeren van de Victoria cruziana-waterlelie, inheems in Zuid-Amerika, zo buitengewoon sterk maakt.

Foto door Tony Watson, Alamy Stock Photo

De verborgen kracht van reuzenwaterlelies

Met een diameter van wel drie meter zijn de drijvende bladeren van reuzenwaterlelies (geslacht Victoria) de grootste op aarde. In de Zuid-Amerikaanse wateren gedijen ze goed en verdringen ze andere planten. Sommige zijn stevig genoeg om het gewicht van een klein kind te dragen. Dit wordt in een nieuw artikel in Science Advances letterlijk geïllustreerd met een foto van een kleuter die opgekruld op een kolossaal blad ligt.

Er was weinig inzicht in de soort V. cruziana, waarvan al lang bekend is dat deze sterk is. Totdat in dit onderzoek de onderzijde van het blad werd geanalyseerd, waar de zijnerven zich in een geometrisch patroon van de ene hoofdnerf naar de andere vertakken. Door de stijve vasculaire architectuur hoeft de plant minder energie te steken in het behouden van haar grootte dan andere waterlelies. De architectuur zorgt, in de woorden van de hoofdauteur, voor ‘hoge sterkte tegen lage kosten.’ Het ontwerp van de bladeren zou kunnen worden aangepast voor andere toepassingen, zoals drijvende platformen van zonnepanelen in de oceaan. —Hicks Wogan

‘Wervels op stokken’ eren doden uit de Andes

Door menselijke wervels aan stokken te rijgen, zou de inheemse bevolking wellicht hebben geprobeerd om de lichamen van voorouders te reconstrueren nadat hun graven waren geplunderd tijdens de Spaanse overheersing in Peru zo’n vijfhonderd jaar geleden. Archeoloog Jacob Bongers bestudeerde 192 sets ruggengraatwervels. Hij zegt dat de datering aantoont dat ze voor het eerst werden begraven in het begin van de vijftiende eeuw en ongeveer veertig jaar later aan stokken werden geregen. Volgens hem hebben afstammelingen waarschijnlijk ‘de overblijfselen van de doden opgeraapt en geprobeerd ze weer in elkaar te zetten’ om de integriteit van graven of lichamen te herstellen. —Tom Metcalfe

In de Andes in Peru denkt een archeoloog die stokken met ruggengraatwervels analyseert, dat deze wellicht zijn gemaakt als eerbetoon aan voorouders.

Foto door C. O'Shea

Nettowinst voor het zeeleven

Uit recente tests blijkt dat er aanzienlijk minder zeedieren per ongeluk verstrikt raken in visnetten, zogeheten kieuwnetten, als er groene ledlampjes aan zijn bevestigd. Verlichte netten hoeven minder vaak te worden gerepareerd, omdat zeeschildpadden, haaien en andere soorten ze kunnen zien en vermijden. De lichtjes verminderen sterfte door bijvangst en ze belemmeren de vangst van de beoogde vis niet. —HW

Dit verhaal verschijnt in het National Geographic-magazine van juni 2022.

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op nationalgeographic.com

Dit groene licht betekent ‘ga weg’ voor zeeschildpadden, haaien en andere dieren die niet in visnetten moeten worden gevangen. 

Foto door NOAA Fisheries
Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Wetenschap
Gezichtsherkenning voor grizzlyberen en andere innovaties
Wetenschap
Hoe robots in de toekomst op popcornbrandstof werken - en meer wetenschappelijke doorbraken
Wetenschap
Honderden mijten zitten op dit moment op jouw gezicht
Wetenschap
Archeologen geven hem schedels - hij brengt ze tot leven
Wetenschap
Waarom waren we niet voorbereid op dit virus?

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.