Wetenschappers begrijpen steeds beter hoe autisme en ADHD met elkaar kunnen overlappen. Studies onthullen een complex samenspel van eigenschappen, genen en hersenstructuur. Hoe beïnvloedt dit de symptomen? En wat betekent dit concreet voor de diagnose en behandeling?

Wat is AuDHD?

Wanneer ADHD en autisme samen voorkomen, kunnen ze elkaar deels maskeren. Dat maakt het moeilijker om beide aandoeningen te herkennen. Lange tijd mochten artsen zelfs geen dubbele diagnose stellen. Pas sinds 2013 erkennen diagnostische richtlijnen dat ADHD en autisme naast elkaar kunnen bestaan. Voor deze combinatie wordt steeds vaker de term AuDHD gebruikt.

‘Mensen met autisme kunnen zich intens focussen op specifieke interesses,’ zegt klinisch psycholoog Natasha Langan. ‘Bij ADHD zien we juist moeite met aandacht reguleren, maar óók periodes van hyperfocus.’

Leestip: Waarom steeds meer vrouwen de diagnose ADHD krijgen

Tegelijk kunnen eigenschappen elkaar tegenwerken. Waar autisme vaak gepaard gaat met behoefte aan structuur en voorspelbaarheid, kenmerkt ADHD zich juist door impulsiviteit en behoefte aan prikkels. Dat kan leiden tot een voortdurende spanning tussen rust en verandering.

Gedeelde genetische basis

Onderzoekers proberen nog steeds te achterhalen waarom de twee aandoeningen vaak samen voorkomen. Beide aandoeningen zijn sterk erfelijk en er zijn steeds meer aanwijzingen dat het niet volledig losstaande stoornissen zijn, maar dat ze deels geworteld zijn in gedeelde biologische factoren.

Een grootschalig genomisch onderzoek uit 2022 toonde aan dat ADHD en autisme meerdere genetische risicogebieden delen, iets dat ook gesuggereerd wordt door tweeling- en familiestudies.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Recente studies tonen aan hoe die gedeelde genen zich vertalen naar de hersenen. Een studie uit 2025 wees uit dat mensen met ADHD en autisme een eigen, herkenbaar patroon hebben in de hersenstructuur en -verbindingen. Dit wekt de indruk dat het niet simpelweg een optelsom is van ADHD en autisme, maar dat het om een uniek profiel gaat. Alles bij elkaar wijzen de resultaten erop dat meerdere factoren samen een rol spelen.

Hoe vaak komt AuDHD voor?

Het is moeilijk om vast te stellen hoe vaak AuDHD werkelijk voorkomt. Sommige studies kijken naar gedeelde kenmerken, terwijl andere alleen formele dubbele diagnoses tellen. Een overzichtsstudie uit 2023 toonde aan dat ADHD-symptomen varieerden van 2,6 procent tot 95,5 procent bij kinderen en adolescenten met een autismespectrumstoornis, terwijl een studie uit 2025 onder 165 volwassenen met ADHD aantoonde dat 44,8 procent kenmerken van autisme vertoonde.

Een analyse van 1,9 miljoen zorgverzekeringsclaims uit de Verenigde Staten in 2025 wees echter uit dat slechts 1,7 procent van de volwassenen met ADHD een co-diagnose van autisme had. De discrepantie kan verklaard worden door het aantal mensen dat één diagnose heeft en enkele kenmerken van de andere aandoening vertoont, maar niet genoeg om aan de diagnostische drempel te voldoen.

Waarom diagnose zo moeilijk is

Aangezien autisme en ADHD beide bekend staan ​​als ondergediagnosticeerd, kan het moeilijk zijn om de tekenen van beide te herkennen, vooral als er sprake is van maskering van symptomen. ‘Vooral vrouwen en meisjes worden vaak over het hoofd gezien en verkeerd gediagnosticeerd, omdat ze beter in staat zijn om symptomen te maskeren of te weten wat de 'juiste' manier van handelen is,’ zegt Langan.

‘Je ziet mensen binnenkomen met diagnoses van stemmingsstoornissen, depressie, angst, terwijl dat het gevolg kan zijn van leven met een ongediagnosticeerde neurodivergentie.’

Leestip: Kan deze rode kleurstof ADHD verergeren? Dit zegt de wetenschap

Daarnaast kunnen de symptomen van de ene aandoening die van de andere overschaduwen. Mensen die beide aandoeningen hebben, wachten vaak het langst met de diagnose, omdat autisme sommige ADHD-symptomen maskeert en ADHD sommige autismesymptomen beïnvloedt.

Daardoor kan de ene aandoening duidelijker worden wanneer de andere afneemt, zegt Langan. ‘Als je de ADHD behandelt, kan iemand rustiger worden, en dan zie je mogelijk meer autistische kenmerken naar voren komen.’

Hoe wordt AuDHD behandeld?

De behandeling voor AuDHD bestaat doorgaans uit het aanpassen van bestaande benaderingen voor ADHD en autisme, rekening houdend met de interactie tussen de twee aandoeningen.

Daarom kiezen behandelaars vaak voor een meer geïndividualiseerde aanpak, waarbij medicatie, gedragstherapie en ondersteuning vanuit de omgeving worden gecombineerd, afgestemd op de specifieke combinatie van eigenschappen van de persoon.

Toch blijft de herkenning het grootste obstakel. Zonder een accurate diagnose kunnen mensen jarenlang worstelen met problemen zonder de onderliggende oorzaak te begrijpen. Een juiste diagnose kan helpen om te accepteren dat iemands brein nu eenmaal zo werkt en dat dat oké is.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!